Кіріспе

Стадиондық немесе театрлық отыру орналасуы – өнер орындарында ең көп кездесетін, ерекше отыру орналасуы. Осы орналасудың атауы стадиондардан шыққан, себебі стадиондар көбінесе осы тәртіпті қолданады.

Сипаттама

Стадиондық орындықтарда орындықтардың көпшілігі немесе барлығы тікелей алдындағы орындықтардан жоғарырақ орналастырылады, соның салдарынан артқа отырған көрермендердің көрісі алдыңғы отырғандармен кедергіге ұшырамайды. Бұл әсіресе жарыс алаңы немесе өнер орындары жоғарыдан қарағанда жақсы көрінетін стадиондарда маңызды. Спорттық және мәдени орындардан өзге, бір ортаны анық көруді қажет ететін көптеген орындарда да стадиондық орындықтар қолданылады, мысалы, діни мекемелерде, лекция залдарында және кинотеатрларда.

Баламалар

Стадиондық орындықтарға балама ретінде, назар орталығы көрермендерден жоғары деңгейде орналастырылуы мүмкін, осылайша көрермендер алдында отырған адамдардың үстінен қарап көре алады (оң жақтағы иллюстрациядағы жасыл шеңбер сияқты), бұл көру бұрышын жауып тастаудың алдын алады. Мұның мысалы – көтеріңкі сахнасы бар концерт залының еденге орналастырылған орындықтары; мұндай залдардың еденіндегі орындықтар көбінесе бірдей биіктікте болады, мысалы, спорт аренасында өткізілетін концерттегі еденге орналастырылған орындықтар. Стадиондық орындықтардың көлбеу бұрышы жоғары болғандықтан, орындықтар әдетте (бірақ әрқашан емес) сатылы еденге орнатылады, ол дәліздерде баспалдақ ретінде де қолданылады. Бұл көптеген стандартты орындықтарда қолданылатын, көбінесе сәл көлбеу жазық еденнен (мысалы, көптеген сахналық театрларда) өзгеше. Стадиондық орындықтар кейбір сынға ұшырады, себебі сатылы орналасуына байланысты мүгедектердің дөңгелек креслода жүріп өтуі қиын. Стадиондық орындықтары бар залдар мүгедектерге арналған орындықтарды көрермендер залына кіретін дәліз деңгейіндегі қатарға орналастырады, бұл жоғары немесе төменгі қатарларға қарағанда көбірек кеңістік қалдырады және дөңгелек креслоларға арналған бос орындарды қамтамасыз етеді.

Роликті тау-кеніштер

Кейбір дөңгелекті жолдардағы вагондар да қабаттар бойынша орналастырылған; мұндай орындық орналасуы кейде стадиондық орындық деп те аталады. Вагондарында осы типтегі орындықтар қолданылатын дөңгелекті жолдардың үш белгілі мысалы – 2000 жылы ашылған Сидар-Пойнттағы «Милениум Форс», 2005 жылы ашылған Буш-Гарденс Тампа-Бэйдегі «ШейКра» және 2007 жылы ашылған Буш-Гарденс Уильямсбургтегі «Гриффон».

Театрлар

Көлбеу еденді кинотеатрларды стадион типті орындықтарға айналдыру көбінесе төбесін көтеруді және қабаттар құруды қажет етеді, сондықтан кинотеатр иелері мұндай өзгерістердің қымбатқа түсетінін жиі мойындайды.