Кіріспе

Құйрықша – көптеген ішекті музыкалық аспаптарда ішектердің бір ұшын бекітетін, әдетте, құлақ (құлақша, басы, тістік, т.б.) сияқты күйлеу механизмі орналасқан ұшқа қарама-қарсы бөлік.

Функциясы мен құрылысы

Соңғы бөлігі жіптерді бекітеді, сондықтан олардың біріктірілген кернеуіне төтеп беру үшін жеткілікті күшті болуы керек. Скрипкалар немесе скрипкалық аспаптар отбасыларының, соның ішінде қос бас аспаптарының құйрықтары құйрық түймесі немесе аяқ батырмасы айналасында бұралған "құйрық" арқылы бекітіледі, ол аспаптың төменгі бөлігіне орнатылады. Бастапқыда жануарлардың ішегінен жасалған және түйін арқылы қиындықпен реттелетін құйрықтар қазір, әдетте, сымнан немесе нейлон монофиламенттен жасалады және ұштарында, әдетте, мыстан жасалған, бұрандалы жағалармен оңай реттеледі. Құйрық бөлшектері көптеген материалдардан жасалады. Скрипканың құйрықтары әдетте ағаштан жасалады: эбони, палисандр, шаған немесе сирек пернамбуко. Басқа материалдар құрамына жеңіл металл қорытпалары және пластик сияқты композиттер кіреді. Материалды таңдау тек эстетикалық емес; жақсы жасалған аспап құйрықтың салмағына, массаның таралуына және құйрықтың ат құйрығына орналасуына сезімтал. Қылды аспаптардың құйрықтары әдетте металдан жасалады. Скрипканың құйрықтары әр түрлі пішінде болады. Кейбіреулері лала немесе тостағанға ұқсайды. Көп қолданылатын Hill стилінде орталық бойлық тік қабырға бар, ол оған көп қырлы көрініс береді. Кейбір скрипка құйрықтарында қабықтың инкрустациясы немесе әшекейлі стильді немесе бейнелі ою-өрнектер сияқты сәндік элементтер болады. Аспапты дұрыс баптауға көмектесу үшін "нақты реттегіштер" деп аталатын құрылғылар қолданылады; олар құйрыққа бекітілуі немесе оның дизайнына енгізілуі мүмкін. Көптеген қазіргі заманғы скрипкашылар, қандай басқа да жіптерді қолданса да, қатты болат өзегі бар E жібін ойнайды, ол дәстүрлі күйлеу тізбектерімен үйлесімділігі тым сезімтал болуы мүмкін. Баптаудың ыңғайлылығы үшін, бір нақты реттегіштің қосылған массасы қанағаттанарлық. Металл өзекті жіптерді баптау кезінде төрт нақты реттегіш пайдалы. Кейбір электрогитара құйрықтарында вибрато таяқшасы болады, оны орындаушы әртүрлі музыкалық эффекттер үшін барлық жіптердің биіктігін бірден өзгерту үшін пайдаланады.

Қалқымаларды орнату

Скрипкалар отбасына жататын жақсы реттелген аспаптың көпірдің артындағы, құйрықшаға қарай созылған ішегінің ұзындығына назар аударылады. Көптеген аспаптарда бұл ұзындық, ойналатын ішектің ұзындығының – яғни, құбыр мен көпір арасының – 1/6 бөлігіне тең етіледі, бұл ойналатын ішектің бос күйдегі дыбысынан екі октава және квинта жоғары дыбыс шығарады. Бұл реттеуді қажетті әсерлерге қол жеткізу үшін өзгертуге болады.