Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жорес Александрович Медведев (Жоре́с Алекса́ндрович Медве́дев; 14 қараша 1925 – 15 қараша 2018) – ресейлік агроном, биолог, тарихшы және диссидент. Оның егіз бауыры – тарихшы Рой Медведев.
Zhores Aleksandrovich Medvedev (Жоре́с Алекса́ндрович Медве́дев; 14 November 1925 – 15 November 2018) was a Russian agronomist, biologist, historian and dissident. His twin brother is the historian Roy Medvedev.
Ерте өмір және білім
Жорес Медведев және оның егіз інісі Рой 1925 жылғы 14 қарашада Тбилисиде, Транскавказ СФСР, КСРО-да дүниеге келді. Олардың анасы Юлия (қызметінше Рейман) виолончельші, ал әкесі Александр Медведев Ленинградтағы әскери академиядағы философ болған. Жорес француз социалистік көшбасшы Жан Жорес (ал оның егіз інісі Үндістан революционері М. Н. Ройдың құрметіне аталған) атымен аталады. Ол Мәскеудегі Тимирязев аграрлық академиясында биологияны оқуды бастады. 1963 жылы Медведев Обнинск қаласына Медициналық радиология институтына көшіп, молекулалық радиобиология зертханасының меңгерушісі болып тағайындалды. Ол екі кітап жариялады: "Ақуыз биосинтезі және мұрагерлік дамуы мен қартаю мәселелері" және "Дамудың молекулалық механизмдері".
Zhores Medvedev and his twin brother Roy were born on 14 November 1925 in Tbilisi, Transcaucasian SFSR, USSR. Their mother Yulia (nee Reiman), was a cellist, and their father, Alexander Medvedev, was a philosopher in a military academy in Leningrad. Zhores, named after French socialist leader Jean Jaurès (his twin was named after Indian revolutionary M. N. Roy), He then began his studies in biology at the Timiryazev Agricultural Academy in Moscow. In 1963, Medvedev moved to Obninsk to the Institute of Medical Radiology, where he was appointed head of the molecular radiobiology laboratory. He published two books, Protein Biosynthesis and Problems of Heredity Development and Ageing and Molecular Mechanisms of Development.
Диссидент жазбалары
Медведев 1969 жылы қызметінен босатылды. 1968-1970 жылдары Медведев тағы екі кітап жазды: «Ғалымдардың халықаралық ынтымақтастығы және ұлттық шекаралар» және «Хат алмасу құпиясы заңмен кепілдендірілген» (КСРО-дағы пошталық цензура туралы). Бұл еңбектер, сондай-ақ 1962 жылы жарық көрген «Совет генетикасының тарихы» (бұл еңбек КСРО-дан тыс жерде шығатын «Grani» журналында жарияланған болатын) ғалымдар арасында кеңінен таратылды. Осы әрекеттерінің нәтижесінде Медведев 1970 жылдың мамыр айында тұтқындалып, Калуга психиатриялық ауруханасына күштеп қамауға алынды. Бірақ бұл оқиғаға ғалымдар (академиктер Андрей Сахаров, Петр Капица, Игорь Тамм, Владимир Энгельгардт, Борис Астауров, Николай Семенов және тағы басқалар) мен жазушылар (Солженицын, Твардовский, Владимир Тендряков, Владимир Дудинцев сияқтылар) наразылық білдіріп, Медведевтің босатылуына қол жеткізді. Бұл оқиға Жорес пен Рой Медведевтің «Ақыл-естің мәселесі» кітабында бейнеленген. 1971 жылы Медведев Калуга облысындағы Боровск қаласындағы шаруашылық малдарының физиология және биохимия институтында аға ғылыми қызметкер болып тағайындалды.
Medvedev was dismissed from his position in 1969. Between 1968 and 1970, Medvedev wrote two more books: International Cooperation of Scientists and National Frontiers and Secrecy of Correspondence is Guaranteed by Law (about postal censorship in the USSR). These works were widely circulated in the USSR among scientists, along with a copy of his 1962 history of Soviet genetics (which had been published in Grani, a Russian journal published outside the USSR), and this activity resulted in Medvedev's arrest and forced detention in the Kaluga psychiatric hospital in May 1970. This action, however, produced many protests from scientists (academics Andrei Sakharov, Pyotr Kapitsa, Igor Tamm, Vladimir Engelgardt, Boris Astaurov, Nikolai Semyonov, and others) and writers (including Solzhenitsyn, Tvardovsky, Vladimir Tendryakov, Vladimir Dudintsev), which resulted in Medvedev's release (this experience was reflected in Zhores and Roy Medvedev's book A Question of Madness). In 1971, Medvedev was given the job of senior scientist of the Institute of Physiology and Biochemistry of Farm Animals in Borovsk, in the Kaluga region.
Лондон
1972 жылы Медведев Лондондағы Ұлттық медициналық зерттеулер институтының жаңа генетикалық бөлімінде бір жылдық зерттеу жұмысына шақырылды. Бірақ 1973 жылдың тамызында оның совет паспорты тартып алынып, совет азаматтығынан айырылды. Ол Лондонда қалып, 1991 жылы зейнетке шыққанға дейін Ұлттық медициналық зерттеулер институтында аға ғылыми қызметкер ретінде жұмыс істеді.
In 1972, Medvedev was invited for one year's research by the National Institute for Medical Research in London at its new Genetic Division. In August 1973, however, his Soviet passport was confiscated and he was stripped of his Soviet citizenship. He remained in London and worked as senior research scientist at the National Institute for Medical Research until his retirement in 1991.
Қыштым апаты туралы ақпарат жариялау
1977 жылы Медведев "Ядролық энергияның қауіптері" атты еңбегін жариялады, онда Киштым ядролық апаты туралы сөз болды. Сол кезде бұл апат көбіне белгісіз болды, тіпті батыс әріптестері де оның еңбегін негізсіз насият деп есептеді. Екі бауыр сонымен қатар "Хрущев: Биліктегі жылдар" (1978) және бірнеше басқа кітаптарды бірлесіп жазды, соңғысы "Белгісіз Сталин" (2007) болды. Медведев 2018 жылдың 15 қарашасында, 93 жасқа толуынан бір күн кейін Лондонда, отбасының қасында қайтыс болды. 2019 жылы оның естеліктері "Қауіпті мамандық" деген атпен орыс тілінде жарық көрді.
In 1977, Medvedev published Hazards of Nuclear Power, which mentioned the Kyshtym nuclear disaster in passing. At the time, the disaster was essentially unknown, and his work was dismissed as baseless propaganda even by his Western colleagues. The two brothers also coauthored Khrushchev: The Years in Power (1978) and several other books, the last one The Unknown Stalin (2007). Medvedev died in London on 15 November 2018, one day after his 93rd birthday, with his family by his side. In 2019, his memoirs posthumously appeared in Russian under the title A Dangerous Profession.
Мұра
Медведев 170-ке жуық ғылыми мақала мен шолу жариялады, олардың шамамен алпысы Лондонда жұмыс істеген кезінде жарық көрді. 1973 жылы ол Гуманистік манифестке қол қойғандардың қатарында болды. 1984 жылы АҚШ Биогеронтология қауымдастығынан егде жастағы зерттеулер саласындағы сыйлықты, ал 1985 жылы геронтология саласындағы Рене Шуберт сыйлығын алды. Принстон университетінің тарих профессоры Майкл Гординнің сөзіне қарағанда, Медведев Кеңес Одағына "күшті, көндірішті және принципті" сын айтты, Медведев "Революцияның армандарына құрметпен қарады", бірақ "бастапқы үміттерді бұзған" "жеқпарлық пен сталинизмге" қарсы тұрды.
Medvedev published about 170 research papers and reviews, about sixty of them during his time in London. In 1973 he was one of the signatories of the Humanist Manifesto. He received the Aging Research Award from the United States Association of Biogerontology in 1984 and the Rene Schubert Prize in Gerontology in 1985. According to Michael Gordin, a professor of history at Princeton University, Medvedev provided critiques of the Soviet Union that were "powerful, persuasive and principled", with Medvedev being "sympathetic to the dreams of the [Russian] Revolution" but opposed to the "cronyism and Stalinism [that] had contaminated the early promise."