Кіріспе

Яһуди дініндегі Он күн өкініш (עֲשֶׂרֶת יְמֵי תְּשׁוּבָה, ʿǍseret yəmēy təšūvā) – еврей айы Тишрейдің алғашқы он күні, еврейлердің Жаңа жылы Рош Хашанадан басталып, Йом Кипурдың аяқталуымен бітеді. Бұл күндер әдетте қыркүйек және/немесе қазан айларының басында келеді. Рош Хашана мен Йом Кипурға жақындығына байланысты, осы кезеңде яһудилер өздерінің күнәларына өкініп, Құдайға жақындауға тырысады.

Атауы

"Тәубе етудің он күні" термині Иерусалим Талмуды, Песикта Раббати және Геонимдердің еңбектерінде кездеседі, ал Ришоним дәуірінен бері бұл атау кеңінен қолданылып келеді.

Күндер

Он күндік тәубешілік мерзімінің алғашқы екі күні – Рош-Хашана. Үшінші күні – Гедалия оразасы (егер Рош-Хашана бейсенбі және жұма күндеріне түсетін болса, Гедалия оразасы жексенбіге дейін кейінге жылдырылады). Рош-Хашана мен Йом-Кипур арасындағы жеті күннің бірі міндетті түрде Шаббатқа келеді. Бұл Шаббат – «Қайту Шаббаты» (Шаббат Шува) деп аталады, себебі ол апталық Тора бөлімінен кейін оқылатын Хафтараға негізделген, ол «Шува» сөзімен басталады, яғни «Қайт!» деген мағынаны білдіреді, сонымен қатар он күндік мерзімнің тақырыбымен үйлеседі. Сол себепті бұл күн Шаббат Тешува деп те аталады. Оныншы және соңғы күні – Йом-Кипур. Рош-Хашана мен Йом-Кипур бірге Қасиетті Күндер деп аталады.

Еске алу

Рош Хашана мен Йом Кипур күндері оқылатын Унетанне Токеф дұғасында "Өкініш, дұға және қайырымдылық жаман үкімді жояды" деп айтылады. Рош Хашана мен Йом Кипур мачзорларының (мерекелік дұға кітабының) көптеген нұсқаларында бұл сөздер кішірек әріптермен сәйкесінше ораза, дауыс, ақша сөздерімен толықтырылады, осылайша өкініш ораза ұстауды, жоғары дауыспен дұға оқуды және қайырымдылыққа садақа беруді қамтиды дегенді білдіреді. Рош Хашана күні ораза ұстауға болмайды және екі мереке күні де ақшамен амал жасауға рұхсат етілмейді, сондықтан бұл амалдар көбінесе мерекелер арасындағы Он Күндік Өкініш кезеңінде орындалады.

Ораза ұстау

Өкініш күндерінің барлық апта ішіндегі күндері ораза ұстаудың (Йом Кипур қарсаңында ораза ұстауға тыйым салынғаннан басқа) ежелгі дәстүрі бар, және Рош Хашана күні күндіз ораза ұстағандар да болды. Дегенмен, қазіргі кезде кең таралған дәстүр бойынша, Гедалия оразасында (таңнан кешке дейін) және Йом Кипурдың толық күнінде ғана ораза ұсталады.

Қосымша кеден

Бұл күндері кейбір адамдар қатаң болып, тек қана нан пісіру процесіне еврейдің қатысқандығымен дайындалған нан өнімдерін жейді (бұл тәжірибе Пат Исраэль деп аталады), тіпті жыл бойы кошер ингредиенттерінен жасалған нан өнімдерін жесе де (пат палтар деп аталады). Егер саяхат кезінде Пат Исраэль алу мүмкін болмаса, қатаң болу міндетті емес. Он күннің жұмыс күндері той жасауға қатысты әртүрлі пікірлер бар: кейбір ортодоксал еврейлер осы қатал кезеңде той жасаудан бас тартады, ал басқа ортодоксал еврейлер мен ортодоксал емес еврейлер той жасай береді. Кейбір еврейлер мен қауымдар Йом Кипур күнінен бұрын, әдетте, Каппарот дәстүрін орындайды.