Кіріспе

Бог-спавин – жылқының тік аяқ-қолын буынының ісінуі, ол өзінен-өзі ұсақтап салмайды. Буынның ісінуіне артық синовиалдық сұйықтық және/немесе қалыңдаған синовиалдық тіндер себеп болады, нәтижесінде буынның алдыңғы жағында, сондай-ақ орталық және бүйірлік табан қаптарында жұмсақ, қозғалмалы ісік пайда болады. Бог-спавин көбінесе буын ішіндегі жасырын патологияның белгісі болып табылады.

Себептер

Шөлейтпенік – физикалық белгі, ол тікелей ақсауға себеп болмайды. Оның себептері: синовит (буын капсуласының қабығының қабынуы), дегенеративтік буын ауруы немесе буын капсуласына артық жүктеме түсуі. Үш жасқа дейінгі жылқыларда шөлейтпеніктің көп жағдайлары тибиотарсальды буындағы кемшіліктерден туындайды, ал ересек, толыққан жылқыларда бұл буын капсуласының созылмалы күйзелісінен болуы мүмкін. Буынның жұқпалы ауруы ауыр синовитке алып келеді және оны дереу емдеу қажет. Көптеген жылқыларда шөлейтпенік болғанда ақсамайды. Дегенмен, шөлейтпенік жылқыда буын ауруының белгісі болуы мүмкін, бұл өте маңызды көрсеткіш. Әдетте, жылқының жұмыс көлемі артқанда ақсау пайда болады. Шөлейтпенікті жеңілдете қабылдамау керек, тіпті жылқы ақсамай көрінсе де, оның себебін анықтау үшін ветеринарға қарату ұсынылады. Сүйек шөлейтпенігінен айырмашылығы, шөлейтпенік сүйектің өзінде ешқандай өзгерістерге алып келмейді. Осы себепті ол жануарлардың палеопатологиясын зерттеушілер үшін қызығушылық тудырмайды (Бейкер және Бротвелл, 1980).

Менеджмент

Ветеринар дәрігер әдетте жылқының тізе буындарын (hocks) сүйек өзгерістерін тексеру үшін рентгенге түсіреді, себебі буынның ісінуіне (distension) себеп болған түбіртек мәселені анықтау маңызды. Жылқыны сатып алу алдында ветеринар дәрігерге тексеру жүргізу қажет, мысалы, батпақ ісігін (bog spavin) анықтау үшін. Егер батпақ ісігінен сұйықтық алынса, түбіртек себебі емделмеген немесе емделмеген жағдайда ол қайтадан толады. Көп жағдайда ісінуді жою қиын болуы мүмкін. Емдеуге буынға кортикостероидтар немесе гиалуронан инъекциясы жасалуы мүмкін, ал кейбір жағдайларда артроскопиялық операция қажет болуы мүмкін. Көбінесе тынығу немесе бақылаудағы жаттығулар ұсынылады.