«Шафалдақ бұршақ»: Өмір жолы мен нәсілдік ізденістер романы»
Plum Bun
«Plum Bun» – Джесси Редмон Фосеттің 1928 жылғы романы. Гарлем эпохасы, нәсілшілдік, гендерлік теңсіздік тақырыптарын қамтиды. Өзін ақ адам ретінде көрсету талқыланады.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1928 жылы Джесси Редмон Фаусет жазған «Шафран гүлі: Әдепсіздік жоқ роман» – 1928 жылы тұңғыш рет жарық көрген роман. 1920 жылдары «Кризис» журналының әдеби редакторы болған афроамерикандық әйел жазған бұл туынды Гарлем Ренессансының маңызды жетістігі ретінде қарастырылады.
1928 novel by Jessie Redmon Fauset
Plum Bun: A Novel Without a Moral is a novel by Jessie Redmon Fauset first published in 1928. Written by an African American woman who, during the 1920s, was the literary editor of The Crisis, it is often seen as an important contribution to the Harlem Renaissance.
Қысқаша мазмұны
Романтика немесе ертегі сияқты дәстүрлі жанрлардың элементтері мен тәсілдерін қолдану арқылы сырттай дәстүрлі болып көрінетін «Плюм Бун» романы, бірқатар расизм, сексизм және капитализмді бейнелеу және сынау арқылы осы жанрларды бұзады. Басты кейіпкер, жас, ақшыл терілі афроамерикандық Анжела Мюррей, өмірде өзінің армандарына жету үшін өзінің өткенін қалдырып, ақ адам болып көрінеді. Бірақ тек ақ американдықтардың арасында өмір сүргеннен кейін ғана, оның толыққанды әлеуетін іске асыру үшін нәсілдік шекараны ғана емес, одан да көптің қажет екенін түсінеді. Оның ересек өмірге қадам басқан жолын егжей-тегжейлі баяндауы «Плюм Бун» романын классикалық Bildungsroman жанрына жатқызады.
Overtly conventional through its employment of elements and techniques of traditional genres such as the romance or the fairy tale, Plum Bun at the same time transgresses these genres by its depiction, and critique, of racism, sexism and capitalism. The heroine, a young, light skinned African American woman called Angela Murray, leaves behind her past and passes for white in order to be able to attain fulfilment in life. Only after she has lived among white Americans does she find out that crossing the racial barrier is not enough for a woman like herself to realize her full potential. The detailed description of her coming of age makes Plum Bun a classic Bildungsroman.
"Плюм-бэн" атауын түсіну
Фосеттің екінші романы «Плюм Бан» жариялауға қиын болды; оның алғашқы баспасы «Boni & Liveright» оны басып шығарудан бас тартты. Оның агенттігі «Brandt & Brandt» кітапты 1928 жылы британдық «Charles Elkin Matthews» баспасына, ал 1929 жылы «Frederick A. Stokes» АҚШ басылымын жариялады. «Плюм Бан» атауы романның басты кейіпкері Анжела Мюррейді қозғаушы күштердің кейбіреулерін көрсетеді. Романның эпиграфы осы атаудан алынған балалар өлеңін келтіреді: «Базарға, базарға / Плюм бан сатып алуға / Үйге қайту, үйге қайту / Базар аяқталды». Ағылшылтық «Chelsea Roll» және американдық «Cinnamon Roll» сияқты, «Плюм бан» – ақ ұннан жасалған тәтті нан, ішіне қою түсті қарақат, кішміш немесе құрма (шабдалы) қосылады. «Плюм бан» термині жасыраулы жыныстық мағынаны да білдіреді, себебі оны «тартымды нәрсе» деп те түсінуге болады. Анжела психологиялық толықтыққа қол жеткізгенге дейін, өзінің аралас – ақ және қара нәсілдік тегімен, сондай-ақ әйелдік қасиеттерімен (әдетте тәттілік ретінде қарастырылады) санасуы керек. Африкалық-американдық әйелдерді халық әндерінде «бірқатар қоңыр қант» немесе «желлролл» деп сипаттағанмен, Анжела өзін сату үшін тәттілік ұсынатын адам ретінде ойлауын тоқтатып, оның орнына құндылыққа ие жаңа рөлдерге енуі қажет болды.
Plum Bun, Fauset's second novel, was difficult to place; her first publisher Boni & Liveright, declined to publish it. Her agency, Brandt & Brandt eventually placed the book at the British publisher Charles Elkin Matthews in 1928, and Frederick A. Stokes published the US edition in 1929. The title, Plum Bun, illustrates some of the forces which drive the novel's main character Angela Murray. The novel's epigraph quotes the nursery rhyme from which the title is taken: "To market, to market / to buy a plum bun / Home again, home again / Market is done". A plum bun itself, which may be similar to the English Chelsea Roll and the American Cinnamon Roll, is a sweet pastry made of white flour, in which deeply colored currants, raisins, or prunes (plums) are baked. The use of the term "plum bun" is also a sexual innuendo as a plum bun can also be read as "an attractive piece". Angela must come to grips with her colored and white racial heritage, as well as with her femininity (stereotypically seen as sweetness), before she achieves psychological wholeness. Although African American women were typed in popular song as "a little brown sugar" or a "jellyroll", Angela had to cease thinking of herself as a purveyor of feminine sweetness for sale, and instead step into new roles with inherent value.
Өмірбаяндық элементтер
Романның сюжеті мен кейіпкерлері көптеген автобиографиялық элементтерді қамтиды. Фаузеттің нақты отбасы Филадельфиядағы афроамерикалық орта таптың бір бөлігі болды, және африкалық-америкалық қоғамда құрметке ие және байланыстары болса да, олар ауруханалар, мейрамханалар және дүкендер сияқты қоғамдық орындарға қатысудан тыйым салынды, бұл кеңінен қабылданған Джим Кроу саясатының салдары болды. Басқа автобиографиялық элементтерге Филадельфия маңында өсуі, ақ мектепте жалғыз афроамерикалық оқушы болуы жатады.
The novel's plot and characters include many autobiographical elements. In Fauset's actual family was part of the Philadelphia black middle class, and although well respected and well connected in the African American community, they were prohibited from public places such as hospitals, restaurants and stores by widely accepted Jim Crow policies. Other autobiographical elements include growing up in a suburb of Philadelphia, being the only African American student in a white school,) speak.
Сюжет
Романның сюжеті Филадельфияда африкалық американдық мәдениетке толы үйде өскен екі қарындас, Вирджиния және Анжела Мюррейге арналған. Анжела, анасы Мэтти сияқты, ақ терілі және ақ қоғамда "араласып кетуге" қабілетті, ал Вирджиния мен әкесі Джуниустың қараңғырақ терісі оларды түрлер шегінен бөліп тұрады. Вирджиния нәсілшілдік қысымға мойын бұрмауды өсіп келе жатып қабылдамайды; ол өзін кім екенін қабылдайды. Ал Анжела, керісінше, ақ бетперде киіп, қабылдауға талпынады, бірақ әр рет табыс пен достыққа қол жеткізген сайын, оның тегі ашылып, оған қымбат нәрселердің бәрінен айырылады. Әке-шешесінің өлімі мен Филадельфия қоғамының нәсілшілдігі Анжеланы Нью-Йоркке келуге мәжбүр етеді, онда ол афроамерикандық мұрасын толық жасыруға шешім қабылдайды. Ол 1920-жылдардағы Гринвич Виллидж авангардынан шабыттанған элиталық өнер ортасында танымал болады. Ол Роджермен романтикалық қарым-қатынасқа түседі, ол Нью-Йорктің "Төрт жүздігінің" арасында, әлеуметтік элитада жүрген жас ақ жігіт. Алайда, олардың қарым-қатынасы бірнеше алдауға негізделген. Романның маңызды көріністерінің бірінде Анжеланың қарындасы Филадельфиядан Пенсильвания вокзалына жаңадан келген. Апасымен кездесу үшін вокзалға келген Анжела өзінің сүйіктісін көреді. Оның нәсілшілдігі оны қабылдамайтынын білген ол қараңғырақ терілі қарындасынан өтіп, оны көпшіліктің арасында жалғыз қалдырады. Анжела мен Роджердің бір-бірін және өздерін алдауы жеке пайда үшін бір-бірін пайдалануында да жатыр: Анжела Роджердің қаржылық жағдайына үміттенеді; Роджер болашақ қалыңдығының тегіне қатты алаңдайтын әкесіне жаңа танысын таныстырмай, сексуалдық қатынастың ыңғайлылығын іздейді. Роджердің Анжеланы тастап кетуі, оның тек сексуалдық ниеттерін Анжелаға ашуы және афроамерикандық мұрадан шыққан жас суретші Мисс Пауэллге жасаған жамандық Анжеланы өзінің нәсілдік тегін ашуға және бірнеше танысынан қол үзгеніне әкеледі. Алайда, нағыз достары мен қарындасы оны суретші болу үшін Парижге баруға шақырады, ал Оңтүстікте нәсілшіл топтың қолынан әкесі өлгенін көрген аралас текті суретші Энтони Анжелаға деген махаббатын білдіреді. Соңында Энтони мен Анжела Американың нәсілшіл өткенімен және өздерінің жарқын болашағымен келісе алатын сияқты. Кітаптың қосымша тақырыбы, "Моральсыз роман", мынадай түсінік береді: Анжела Филадельфиядан Нью-Йоркке және дәстүрлі афроамерикандық үйден жеке өмірін бастағаннан кейін, оның моральдық қағидалары енді анық болмайды. Оқырман мен басты кейіпкерлер үшін "оқиғаның мәні" Анжела Нью-Йорк оған сыйлаған өмірлік сабақтарды үйреніп, түсінген сайын бірте-бірте қалыптасады.
The novel's plot concerns two sisters, Virginia and Angela Murray, who grow up in Philadelphia in a home rich with African American culture. Angela, like her mother Mattie, is light skinned and able to “pass” in white society, while Virginia and her father Junius's darker complexion places them on the other side of the color line. Virginia grows up refusing to bow to racist pressures; rather she accepts who she is. Angela, on the other hand, tries repeatedly to gain acceptance by assuming a white mask, but each time it seems that success and friendship are hers, her ethnicity is exposed and she is stripped of everything she cares about. The deaths of her parents and the racism of Philadelphia society cause Angela to leave for New York City, where she decides to fully hide her African American heritage. She gains acceptance in an elite artistic circle perhaps inspired by the 1920s Greenwich Village avant garde. She begins a romantic relationship with Roger, a young white man who seems to move among New York's "Four Hundred", the social elite. Their relationship, however, is based in several deceptions. In one of the novel's most important scenes, Angela's sister is newly arrived at Pennsylvania Station from Philadelphia. Angela, who has come to the station to meet her sister, sees her lover. Aware that his racism will cause him to reject her, she brushes by her darker complected sister, leaving her standing alone in the crowd. Angela's and Roger's deceptions of each other and of themselves lie also in their use of each other for personal gain: Angela seeks Roger's financial comfort; Roger seeks the convenience of sex without having to introduce his new find to his father, whose deep concern is for his future daughter in law's pedigree. Roger's abandonment of Angela, the unmasking, to Angela, of his solely sexual intentions, and the mistreatment of Miss Powell, a young artist of African American heritage, lead Angela to reveal her racial heritage and lose her standing with several of her acquaintances. However, true friends and her sister urge her to travel to Paris to become an artist, and Anthony, a fellow art school classmate of mixed heritage who watched his father die under the hands of a racist mob in the South, declares his love for Angela. It seems at the end, Anthony and Angela may come to terms with America's racist past and their own brighter future. The subtitle of the book, A Novel without a Moral, can be understood as follows: once Angela leaves Philadelphia for New York and a traditional African American home for life on her own, her morality is no longer clearly defined for her. The “moral to the story” is slowly created for the reader and for the main characters as Angela learns and understands the life lessons that New York affords her.
Өтетін және түстер сызығының басқа романдары
Нелла Ларсеннің сол жылы жарық көрген "Пассинг" романында да ұқсас сюжет кездеседі: ақ түсті терілі афроамерикандық әйел өзін ақ деп көрсетеді және нәсілшіл адаммен қарым-қатынасқа түседі. Оның "Қуаныш" романында екі буын өткен соң Марша Ханттың аттас басты кейіпкері, өзінің терісі ақтар қатарына қосыла алмайтындай қара болса да, өзінің өмірінде қанағат табу үшін олардың жоғары тұрғанына сенеді және тек ақ адамдармен араласады. Филипп Роттың "Адамдық дақ" романы да осы тақырыпты қамтиды, онда ақ терілі бір адам Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде әскерге қабылдану үшін өзін басқа етіп көрсетеді және содан кейін өмірін еврей профессоры ретінде жалғастырады. Эрскин Колдуэллдің "Сенбі күні түстен кейін" атты әңгімесі, Энтони Кростың Джорджиядағы әкесінің зорлықпен өлтірілуі туралы айтқан оқиғасына ұқсас бейнелейді.
Nella Larsen's novel Passing, published in the same year, has a very similar plot: a light skinned African American woman pretends to be white and becomes involved with a white supremacist. In her novel Joy, set two generations later, Marsha Hunt's eponymous heroine, herself too dark skinned to pass for white, only associates with white people because she believes that they are superior and that she will find fulfillment in life that way. Another passing narrative is Philip Roth's novel The Human Stain, where a light skinned man passes in order to be able to join the army during World War II and goes on to live the rest of his life as a Jewish professor. Erskine Caldwell's short story "Saturday Afternoon" depicts a lynching in very much the same way as the story Anthony Cross tells about his father's violent death in Georgia.