Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Б.з.д. 2-ғасырдағы грек академикалық скептик философы
2nd century BC Greek academic skeptic philosopher
Клитомах немесе Клейтомах (Клейтомах; б.з.д. 187/6 – 110/9) – грек философы, бастапқыда Карфагеннен шыққан. Б.з.д. 163/2 жылы Афинаға келіп, Карнеадтың философиясын оқыды. Б.з.д. 127/6 шамасында Академияға жетекші болды. Ол өз ұстазы сияқты академик скептик болды. Оның еңбектерінің ешқайсысы сақталған жоқ, олар Карнеадтың көзқарастарын жариялауға бағытталған еді, бірақ Цицерон оларды өз еңбектерінің кейбірінде пайдаланды.
Clitomachus or Cleitomachus (, Kleitómakhos; 187/6–110/9BC) was a Greek philosopher, originally from Carthage, who came to Athens in 163/2BC and studied philosophy under Carneades. He became head of the Academy around 127/6BC. He was an Academic skeptic like his master. Nothing survives of his writings, which were dedicated to making known the views of Carneades, but Cicero made use of them for some of his works.
Өмір
Клитомах 187/6 ж.б. Карфагенде Хасдрубал (Хасдроубас; ʿAzrubaʿal, "Баалдың көмекшісі") деген атпен дүниеге келді. Ол шамамен 24 жасында б.з.д. 163/2 жылы Афинаға келді. Ол Жаңа академияның негізін қалаушы философ Карнеадпен байланыс орнатты, оның жетекшілігімен ол осы мектептің ең көрнекті шәкірттерінің біріне айналды; бірақ ол сол кезде стоиктер мен перипатетиктердің философиясын да зерттеді. Карнеадтың өлімінен екі жыл өткен соң, б.з.д. 127/6 жылы, ол Академияның нақты басшысы (ғалым) болды. Ол б.з.д. 111 жылға дейін Афинада оқытуды жалғастырды, себебі Красс сол жылы оның дәрісін тыңдады. Ол б.з.д. 110/09 жылы қайтыс болды, ал оның орнына Ларисалық Филон ғалым ретінде келді.
Clitomachus was born in Carthage in 187/6BC as Hasdrubal (, Hasdroúbas; , ʿAzrubaʿal, "Help of Baal"). He came to Athens in 163/2 BC, when he was about 24 years old. There he became connected with the founder of the New Academy, the philosopher Carneades, under whose guidance he rose to be one of the most distinguished disciples of this school; but he also studied at the same time the philosophy of the Stoics and Peripatetics. In 127/6 BC, two years after the death of Carneades, he became the effective head (scholarch) of the Academy. He continued to teach at Athens till as late as 111 BC, as Crassus heard him in that year. He died in 110/09 BC, and was succeeded as scholarch by Philo of Larissa.
Жазбалар
Оның 400 кітаптан тұратын еңбектерінің тек бірнеше атауы ғана сақталған. Оның жазудағы басты мақсаты – өзінің ұстазы Карнеадтың философиясын таныстыру болды, ол оның пікірлерімен ешқашан келіспеген. Клитомах өмірінің соңына дейін Афинада тұрды, бірақ туған жеріне деген құрметін сақтап, Карфаген б.з.д. 146 жылы басылып, қиратылған кезде, ол қайғылы отандастарын көңіл көтеру үшін еңбек жазды. Оның еңбегін Цицерон жоғары бағалады және "De Natura Deorum", "De Divinatione" мен "De Fato" атты еңбектерінің бөліктерін Клитомахтың "Растаудан бас тарту туралы" (De Sustinendis Adsensionibus) деп аталатын еңбегіне сүйеніп жазды. Клитомах философия тарихын философиялық ағымдар туралы еңбегінде: "Ой мектептері туралы" (περί αἱρέσεων) қарастырған болуы мүмкін. Клитомахтың екі еңбегі белгілі римдіктерге – ақын Гай Луцилийге және бұрынғы консул Луций Марций Цензоринге арналған, бұл оның еңбектерінің Римде танымал және құрметтелгенін көрсетеді.
Of his works, which amounted to 400 books, only a few titles are preserved. His main object in writing them was to make known the philosophy of his master Carneades, from whose views he never dissented. Clitomachus continued to reside at Athens till the end of his life; but he continued to cherish a strong affection for his native country, and when Carthage was captured and destroyed in 146 BC, he wrote a work to console his unfortunate countrymen. His work was highly regarded by Cicero, who based parts of his De Natura Deorum, De Divinatione and De Fato on a work of Clitomachus he names as On the Withholding of Assent (De Sustinendis Adsensionibus). Clitomachus probably treated the history of philosophy in his work on the philosophical sects: On the Schools of Thought (περί αἱρέσεων). Two of Clitomachus' works are known to have been dedicated to prominent Romans, the poet Gaius Lucilius and the one time consul Lucius Marcius Censorinus, suggesting that his work was known and appreciated in Rome.