Кіріспе

Мансур ибн Мұхаммад ибн Ахмад ибн Юсуф ибн Ильяс ( منصور ابن محمد ابن احمد ابن يوسف ابن الياس) – 14 ғасырдың соңы мен 15 ғасырдың басындағы Шираз қаласынан шыққан парсы дәрігері, Тимурід Персиясынан. Ол адам денесінің түсті атласын – «Мансурдың анатомиясын» жариялағанымен әйгілі. Әл-Жүржанидің (1040–1136) «Захире-и Хорезмшахи» атты кітабын шығарғанын ескеру қажет, Мансур осы кітаптан иллюстрацияларды көшіруі мүмкін.

Ерте өмір және білім

Мансур ибн Ілияс 14 ғасырдың ортасында, қазіргі Иранның Шираз қаласында, Орталық Парсыдағы Фарс провинциясында дүниеге келген. Ол бай және құрметті отбасында туған. Мансурдың білімінің көп бөлігін Шираз қаласындағы оның отбасы берген, олар да белгілі ғалымдар, дәрігерлер, сондай-ақ заңгерлер мен ақындар ретінде танымал болған. Ол Парсының Фарс провинциясындағы дәстүрлі мектептерде оқыған және білімін кеңейту үшін көптеген қалаларға саяхат жасаған. Атап айтқанда, Мансур ғылыми жетістіктерімен әйгілі Тәбриз қаласына бірнеше рет барған.

Әсері

Мансурдың "Анатомиясы" адам денесін тұңғыш рет жазбаға түсіргені болмаса да, ол әлемдегі алғашқы түсті атлас саналады. Бұл құжат сол кездегі Ислам әлемінің адам анатомиясына қатысты көзқарасын өзгертуге ықпал етті, себебі осыған дейін түсті атлас Ислам заңдарына қарсы деп есептелген. Мансур ибн Ильястың жүкті әйелдің анатомиялық суретінің ең алғашқы нұсқаларының бірін жасағандығы да оған есептеледі; көптеген адамдар оның басқа суреттері бұрынғы латын және грек еңбектерінен шабыттанған деп санайды, ал жүкті әйелдің суреті – түпнұсқа туынды деп танылады.