Еуропалық геодезия жүйесі: ED50 геодезиялық датасы
ED50
Еуропалық геодезия жүйесі ED50: Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін құрылған, географиялық координаттарды біріктіруге арналған маңызды жүйе. Геодезиялық анықтамалар.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Еуропалық геодезияның координаттық жүйесі – геодезиялық деректеме.
Reference frame for European geodesy
the geodetic datum
ED50 («Еуропалық деректеме 1950», EPSG:4230) – екінші дүниежүзілік соғыстан кейін геодезиялық желілерді халықаралық деңгейде байланыстыру мақсатында анықталған геодезиялық деректеме.
ED50 ("European Datum 1950", EPSG:4230) is a geodetic datum which was defined after World War II for the international connection of geodetic networks.
Өмірбаян
Екінші дүниежүзілік соғыстың маңызды шайқастары Германия, Нидерланды, Бельгия және Франция шекараларында болды, ал осы елдердің карталары ендік және бойлық координаталарында үйлесімсіздіктерді көрсетті. Соғыс кезінде генерал-лейтенант Герлах Хеммерих басқаратын неміс әскери картографиялық мекемесі (Reichsamt Kriegskarten und Vermessungswesen) Германияның әскери бақылауындағы аумақтарды, яғни Еуропаның көп бөлігін жүйелі түрде картографиялауды бастады. Одақтастар Еуропаның картографиялық жағдайына алаңдады және 1944 жылы АҚШ Әскери картографиялық қызметі Германиядан картографиялық және геодезиялық ақпаратты жинау үшін барлау тобы құрды. Одақтас әскерлері Нормандияға түскеннен кейін Еуропа бойынша ілгерілеген сайын, бұл топ ақпарат жинады. Майор Флойд В. Хоугтың есімімен белгілі болған «Хоуг тобы» көптеген материалдарды жинады. Олардың ең үлкен жетістігі 1945 жылдың сәуір айында болды. Олар Саальфельдте (Тюрингия) неміс армиясының барлық геодезиялық архивін құрайтын үлкен жиынтықты тапты. 75 жүк көлігімен тасымалданған материал Бамбергке, содан кейін бағалау үшін Вашингтонға жеткізілді. Осыдан кейін команда Фридрихродадағы (Тюрингия) Мемлекеттік геодезиялық қызметтің (Reichsamt für Landesaufnahme) қызметкерлерін ұстады. Бұл топ профессор Эрвин Гигас басшылығымен, халықаралық деңгейде танымал геодезист, оккупацияланған аумақтардың картографиясын Германияның картографиясымен біріктіру жұмыстарын жүргізіп жатқан болатын. Оларға АҚШ оккупациялық аймағындағы Бамбергте осы жұмысты жалғастыруға тапсырылды, бұл Орталық Еуропа үшін бірыңғай реттелген триангуляциялық желіні құруға бағытталған АҚШ-тың күш-жігерінің бір бөлігі болды. Бұл жұмыс 1947 жылы аяқталды. Содан кейін жұмыс Батыс Еуропаның көп бөлігін қамту үшін кеңейтілді және 1950 жылы аяқталды, нәтижесінде ED50 пайда болды. ED50 Ұлыбритания, Ирландия, Швеция және Швейцариядан басқа Батыс Еуропаның көп бөлігінде қолданылады және қазір де қолданылуда. Ол 1924 жылғы Халықаралық эллипсоидін (1909 жылғы «Хейфорд эллипсоиді») пайдаланды (Жердің экваторының радиусы 6378,388 км, тегістеу 1/297, екеуі де нақты). Бұл эллипсоидтің мақсаты Жердің бүкіл бетін модельдеу болды және ол GRS 80 және WGS 84 жүйелерінің енгізілуіне дейін, 1980 жылға дейін әлемде кеңінен қолданылды. Көптеген ұлттық Gauss-Krüger координаталық жүйелері ED50 негізінде құрылған және геодезиялық астрономия арқылы бағдарланған. Бүгінгі күнге дейін ол гравитациялық өрістердің дерекқорында, кадастрда, Еуропа мен Америкадағы кішкентай геодезиялық желілерде, сондай-ақ заманауи базалық сызықтары жоқ дамып келе жатқан елдерде қолданылуда. ED50 1980 жылға дейін НАТО координаттарының (Gauss-Krüger және UTM) негіздерінің бір бөлігі болды. ED50 геодезиялық датасы (геодезиялық анықтамасы) (содан кейін Шығыс) Германияның Потсдам қаласындағы Телеграфбергтегі Хелмертурмға ортасталған; мақсат - суық соғыс кезінде социалистік мемлекеттермен ынтымақтастықты ынталандыру болды, бірақ бұл жоспар орындалмады. Датаның кейінгі нұсқаларына (ED77, ED79) түзетулер енгізу кезінде Мюнхен Фрауэнкиршесі бастапқы нүкте ретінде пайдаланылды.
Some of the important battles of World War II were fought on the borders of Germany, the Netherlands, Belgium and France, and the mapping of these countries had incompatible latitude and longitude positioning. During the war the German Military Survey (Reichsamt Kriegskarten und Vermessungswesen), under the command of Lieutenant General Gerlach Hemmerich, began a systematic mapping of the areas under the control of the German Military, a large part of Europe. The allies were also concerned about the state of mapping in Europe, and in 1944 the US Army Map Service set up an intelligence team to collect mapping and surveying information from the Germans as the allied armies moved through Europe after the Normandy landings. The group, known as Houghteam after Major Floyd W. Hough, collected much material. Their greatest success was in April 1945. They found a large cache of material in Saalfeld, Thuringia, which proved to be the entire geodetic archives of the German Army. The shipment, 75 truckloads in all, was transferred to Bamberg, and then to Washington for evaluation. Shortly after this, the team captured the personnel of the Reichsamt für Landesaufnahme, the State Surveying Service, in Friedrichroda, also in Thuringia. This group had been working on the integration of the mapping of the occupied territories with that of Germany, under Professor Erwin Gigas, a geodesist with an international reputation. They were directed to continue this work, in Bamberg in the US zone of occupation, as part of the US led effort to develop a single adjusted triangulation for Central Europe. This was completed in 1947. The work was then extended to cover much of Western Europe which was completed in 1950, and became ED50. It was, and still is, used in much of Western Europe apart from Great Britain, Ireland, Sweden and Switzerland, which have their own datums. It used the International Ellipsoid of 1924 ("Hayford Ellipsoid" of 1909) (radius of the Earth's equator 6378.388 km, flattening 1/297, both exact). That spheroid was an early attempt to model the whole Earth and was widely used around the world until the 1980s when GRS 80 and WGS 84 were established. Many national coordinate systems of Gauss–Krüger are defined by ED50 and oriented by means of geodetic astronomy. Up to now it has been used in databases of gravity fields, cadastre, small surveying networks in Europe and America, and by some developing countries with no modern baselines. ED50 was also part of the fundamentals of the NATO coordinates (Gauss–Krüger and UTM) up to the 1980s. The geodetic datum of ED50 was centred at the Helmertturm on the Telegrafenberg in Potsdam, (then East) Germany; the intent was to encourage cooperation with the socialist states during the cold war, which failed. The adjustments for later versions of the datum (ED77, ED79) used the Munich Frauenkirche as starting point.
ED50 және WGS 84 арасындағы даталық ауысу
Ресейдің солтүстік-батысындағы Архангел облысында екі датаның бойлық және ендік сызықтары бірдей. Еуропаға батысқа қарай жылған сайын, ED50-дегі бойлық сызықтары WGS 84-ке сәйкес келетін сызықтардан біртіндеп батысқа жылжиды және Испания мен Португалияда шамамен 100 метрге батысқа қарай жылжиды. Оңтүстікке қарай жылғанда, ED50-дегі ендік сызықтары WGS 84 сызықтарынан біртіндеп оңтүстікке қарай жылжиды және Жерорта теңізінде шамамен 100 метрге оңтүстікке қарай жылжиды. Бұл, егер сызықтар батысқа жылған болса, кез келген нүктенің бойлық координатасы шығысқа қарай өседі дегенді білдіреді. Сол сияқты, егер сызықтар оңтүстікке жылған болса, координаталар солтүстікке қарай өседі. Бұл Халықаралық эллипсоидтың GRS 80/WGS 84 эллипсоидынан үлкендігіне байланысты, сондықтан белгілі бір солтүстік-оңтүстік арақашықтық жаңа эллипсоидта көбірек ендікке, ал белгілі бір шығыс-батыс арақашықтық көбірек бойлыққа сәйкес келеді. Универсалды көлденең Меркатор торы үшін даталық ауытқу басқаша. Шығыс Еуропада 0 метрден бастап континенттің батысында 100 метрге дейін өзгереді, бұл шамамен бойлық ауытқуға ұқсас, бірақ Еуропа бойынша солтүстік координаталарында 200 метрге жуық айырмашылық бар, ED50 UTM солтүстік сызықтары WGS 84 UTM солтүстік сызықтарынан оңтүстікке орналасқан. UTM солтүстік координаталары экватордан өлшенеді; экватордан 50 градус ендікке дейінгі арақашықтық Халықаралық эллипсоидында WGS 84 эллипсоидына қарағанда 112 метрге артық.
The longitude and latitude lines on the two datums are the same in the Archangel region of north west Russia. As one moves westwards across Europe, the longitude lines on ED50 gradually become further west than their WGS 84 equivalents, and are around 100 metres west in Spain and Portugal. Moving southwards, the latitude lines on ED50 gradually become further south than the WGS 84 lines, and are around 100 m south in the Mediterranean Sea. This means that if the lines are further west, the longitude value of any given point becomes more easterly. Similarly, if the lines are south, the values become northerly. This is due to the fact that the International Ellipsoid is larger than the GRS 80/WGS 84 ellipsoid, so a given north south distance will cover more latitude on the new ellipsoid, and a given east west distance will cover more longitude. The datum shift for the Universal Transverse Mercator grid is different. The eastings vary between 0 m in Eastern Europe and 100 m in the far west of the continent, roughly similar to the longitude shift, but the northings are about 200 m different across Europe, with the ED50 UTM northing lines south of the WGS 84 UTM northing lines. UTM northings are measured from the Equator; distance from the equator to latitude 50 degrees is 112 m more on the International than on the WGS 84 spheroid.