Шарльман армиясын сатқан Ганелонның тарихы

Кіріспе

Франция мәселесіндегі ойдан шығарылған кейіпкер. 11-ші ғасырдағы Франция мәселесінде Ганелон (/US/, /ɡ//æ//n//ə/'/l//oʊ//n/, ɡan(ə)lɔ̃) – Шарлеманнің әскерін сарацендерге сатқан, нәтижесінде 778 жылғы Ронсево асуы шайқасы болған рыцарь. Оның аты итальян тіліндегі "inganno" сөзінен шыққан деседі, ол "алдау" немесе "алаяқтық" мағынасын білдіреді. Ол 858 жылы патша Карл Бальдқа сатқындық жасаған Сен архиепискобы Венилоның тарихи прототипі болып табылады.

Көріністер

Ганелон ең танымал Роланның жырында кездеседі, онда ол құрметті франк бароны ретінде бейнеленген; Роланның өгей әкесі және Карл Ұлының қарындасының күйеуі. Бұл көне француздық «шансон де жест» бойынша, Ганелон Карл Ұлының қарындасына үйленген және одан ұлы болған. Ганелон өгей ұлының мақтанғанын, франктар арасындағы зор беделін және шайқастағы жетістіктерін жек көреді. Роланд оны сарациндерге хабаршы ретінде қауіпті миссияға ұсынғанда, Ганелон қатты намыстанып, кек алуға ант етеді. Бұл кек сатқындық түрінде көрінеді, Ганелон Бланкандринмен бірге Ронсевальде шабуыл жасауды жоспарлайды. Соңында, Ганелонның серігі Пинабель жекпе-жектен жеңіліс табады, бұл Ганелонның Құдай алдында сатқын екенін көрсетеді. Ганелонды төрт отты жылқы тірідей жұлып алады. Дантетің «Құдайлық комедиясы» кітабының XXXII кантосында Ганелон (Ганеллон) өз еліне жасаған сатқындығы үшін жаза ретінде тозақтың ең терең жеріне, Коцитке айдалған, ол тоғызыншы шеңбердің екінші қабатындағы Антенора деп аталады. («Майнцтің Ганелоны») сонымен қатар Карл Ұлы, Роланд (италияндық тілде – Орландо) және Рено де Монтобан (италияндық тілде – Ренальдо немесе Ринальдо) туралы итальяндық Ренессанс эпостық поэмаларында да кездеседі, мысалы Маттео Мария Бойардоның «Орландо Иннаморато» және Луиджи Пульчидің «Моргант» шығармаларында. Маганца үйінің сатқындығы мен адалсыздығы Италияда мақалға айналды, мысалы, 1472 жылы Канцодағы сарай қабырғасындағы жазуда: Non te fidare de femina nesuna / che sono tute dela caxa de Maganza (Ешбір әйелге сенбеңіз, / өйткені олардың барлығы Майнц үйінен). «Дон Кихот» романында Сервантес былай жазды: «Ол [Дон Кихот] сол сатқын Ганелонды тепкілеу үшін үй шаруашылығын және тіпті немере қызын да берген болар еді». Ол сондай-ақ Шосердің «Кентербери ертегілерінде» еске алынады, «Кемешінің ертегісінде» оның қорқынышты тағдыры айтылады (193-94 жолдар: «Құдай мені кекке толы қылсын / Франциядағы Гениллон сияқты қорқынышты»), ал «Құдайға адал қызметшінің ертегісінде» (225 жол: «Ой, жалған кісі өлтіруші, сенің қоршауыңда тығылып отырсың! Жаңа Искариот, жаңа Ганелон!»).

Ganelon's most famous appearance is in The Song of Roland, where he is represented as a well respected Frankish baron; Roland's own stepfather and Charlemagne's brother in law. According to this Old French chanson de geste Ganelon was married to Charlemagne's sister and had a son with her. Ganelon resents his stepson's boastfulness, great popularity among the Franks and success on the battlefield. When Roland nominates him for a dangerous mission as messenger to the Saracens, Ganelon is deeply offended and vows vengeance. This revenge takes the form of treachery, as Ganelon plots the ambush at Roncesvals with Blancandrin. At the end, justice is served when Ganelon's comrade Pinabel is defeated in a trial by combat, showing that Ganelon is a traitor in the eyes of God. Ganelon is torn limb from limb by four fiery horses. In Canto XXXII of the Book of Inferno in Dante's The Divine Comedy, Ganelon (Ganellone) has been banished to Cocytus in the depths of hell as punishment for his betrayal to his own country in the second round of the ninth circle called Antenora. i. e. "Ganelon of Mainz") also appears in Italian Renaissance epic poem romances dealing with Charlemagne, Roland (Italian: Orlando) and Renaud de Montauban (Italian: Renaldo or Rinaldo), such as Matteo Maria Boiardo's Orlando Innamorato and Luigi Pulci's Morgante. The treachery and dishonesty of the House of Maganza became proverbial in Italy, as for example in this inscription of 1472 on the wall of a castle in Canzo: Non te fidare de femina nesuna / che sono tute dela caxa de Maganza (Don't trust any woman, / for they're all from House of Mainz). In Don Quixote, Cervantes wrote, "To have a bout of kicking at that traitor of a Ganelon, he [Don Quixote] would have given his housekeeper, and his niece into the bargain." He is also mentioned in Chaucer's Canterbury Tales, both in "The Shipman's Tale", where his gruesome fate is a byeword (193 94: " God take on me vengeance/ as foul as evere hadde Genylon of France") and in "The Nun's Priest's Tale" (225: "O false assassin, lurking in thy den! O new Iscariot, new Ganelon! ").