Ирфан Орга (1908-1970) – түрік ақыны, әскери офицері, жазушы. Түркия тарихы, өмірбаяны, отбасы туралы кітаптарымен танымал. Әтүрк туралы естеліктері бар.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Түрік ақыны (1908–1970)
авторы
Turkish poet (1908–1970)
the author
Ирфан Орга (31 қазан 1908 – 29 қараша 1970) – түрік ұшқышы, штаб офицері және ағылшын тілінде жазған жазушы. Ол түрік өмірінің көптеген салалары, тамақ дайындау және тарих туралы кітаптар жариялады, сондай-ақ Орга қызмет еткен Ататүрік туралы өмірбаян және әлемдік деңгейде танымал автобиографиясын ("Түрік отбасының портреті", 1950) жазды. Ол балаларға арналған екі оқулық кітаптың да авторы.
İrfan Orga (October 31, 1908 – November 29, 1970) was a Turkish fighter pilot, staff officer, and author, writing in English. He published books on many areas of Turkish life, cookery, and history, as well as a life of Atatürk under whom Orga served, and a universally admired autobiography (Portrait of a Turkish Family, 1950). He also wrote two educational books for children.
Ерте өмір
Органың естеліктері оның балалық шағы мен Түркияның Стамбул қаласындағы бай буржуазиялық отбасын 1900 жылдардың басында суреттейді. Оның анасы, Шевкие (1895–1940), Балқан-түрік әйел болған (оның туған кезінде он бес жаста), ал әкесі жеке бизнесін жүргізген. Ол өзінің авторитарлық әжесін ерекше мінезді әлеуметтік тұлға ретінде сипаттайды. Кулели әскери орта мектебінде, Харбие штаб колледжінде және Эскишехир әуе колледжінде (1919–1933) білім алған Орга Стамбулда бай Осман түрік отбасында дүниеге келді. Бірінші дүниежүзілік соғыс Органың өміріне зор әсер етті. Оның әкесі Хусну Дарданеллге жол астында қайтыс болды, ал ағасы Ахмет Сирияда қаза тапты. Орга соғыстың ауыр сынақтарына, Константинопольді одақтастардың басып алуына, Осман империясының құлауына және қазіргі Түркия республикасының құрылуына куә болды. 1942/43 жылдары Түрік әуе күштерінің үш жылдық дипломатиялық міссиясымен Ұлыбританияда болғанда, ол үйленген жас нормандық ирланд әйел Маргарет Вероника Гейнсборо (туған аты Д'Арси Райт) (1914/19–1974) кездестірді. Шетелдікпен бірге тұру сол кезде Түркияда әскери қылмыс саналғандықтан, Орга 1947 жылдың басында қызметтен кетіп, Ұлыбританияға қашып кетті, сол жылғы Рождествоға дейін Лондонға жетті (ол сотта болмаған күйде 1949 жылдың қыркүйегінде Анкара сотында айыпталды және айыппұл төледі). Ол ешқашан Түркияға қайтып оралмады. Маргарет 1948 жылдың қаңтарында ажырасып, олар үйленді.
Orga's memoirs describe his childhood and wealthy bourgeois family in Istanbul, Turkey, in the early 1900s. His mother, Şevkiye (1895–1940), was a Balkan/Turkish woman (aged fifteen at his birth), while his father ran his own business. He describes his autocratic grandmother as an eccentric socialite. Educated at Kuleli Military High School, Harbiye Staff College, and Eskişehir Air College (1919–1933), Orga was born into a wealthy Ottoman Turkish family in Istanbul. Orga's life was significantly influenced by the outbreak of World War I. His father Hüsnü died on the way to the Dardanelles and his uncle Ahmet died in Syria. Orga witnessed first hand the hardships of the war, the Allied Occupation of Constantinople, the end of Ottoman Empire, and the birth of the modern Turkish republic. In 1942/43, while he was in the UK on a three year diplomatic posting from the Turkish Air Force, he met a young married Norman Irish woman, Margaret Veronica Gainsboro née D'Arcy Wright (1914/19–1974). Since living with a foreigner was then a military offence in Turkey, Orga, having resigned his commission in early 1947, eventually fled the country for the UK, arriving in London just before the Christmas of that year (in absentia, he was convicted and fined in an Ankara court in September 1949). He never returned to Turkey. Once Margaret's divorce had been finalised in January 1948, they married.
Жазу
Ұлыбританияда Орга түрлі жұмыстар іздеді, бірақ табысқа жете алмады, соңында 1949 жылы жазуға көшті. "Түрік отбасының портреті" Джон Бетджеман, Гарольд Николсон, Артур Андерсон, Барбара Ворсли Гоф және Питер Квеннелл сыншыларынан ерекше пікірлер алды. Оның әйелі 1957 жылы Secker & Warburg баспасына жұмысқа орналасты, ал 1960-шы жылдардың басында W H Allen редакторы болып тағайындалды. Орга өзінің әңгімелерін көп қабатты күрделілікпен баяндайды. Ол өзгеріп жатқан ортасын, әкесінің, отбасының екі буыны мен олардың қызметшілерін асыраған негізгі күнкөріс көзінің қазасын тез түсіндіреді. Әкесі әлемдік көзқарастас болғандықтан, соғыс жақын екенін сезеді. Ол отбасына Стамбулдағы ата мүлігін сатуды және қаладан тыс, арзан жерге көшуді ұсынады. Бірақ олар қарсылық білдіреді. Орга адамның өзіне тәуелді үлкен топтың жауапкершілігін сезінуінен туындаған қорқынышты көрсетеді. Ол көп саяхаттады және өзінің тәжірибелері туралы жазды. "Караван жолға шықты" (1958, Кітап қоғамының ұсынысы) – Түркияның оңтүстік-шығысындағы Таурус тауларындағы Йорук көшпенділері туралы әңгіме. Алдыңғы кітабы "Қорықпен пісіру" соғыстан кейінгі Ұлыбританияда йогуртты және оның қасиеттерін ерекше атап көрсеткен алғашқы кітап болды. Жазушы және жазба продюсері Атеш Орга әкесін "жақсы, мейірімді адам, даналық пен сезімталдық, психология мен түсінік, ар-ұяты бар адам [ ] арманшыл, сұрақ қоюшы, өмірдің рухын жақсы көретін [ ] біздің өмір сүруіміздің бекінісі [ ] жақсы адам" деп сипаттайды.
In the UK, Orga sought various menial jobs, unsuccessfully, turning eventually to writing in 1949. Portrait of a Turkish Family received exceptional reviews from critics including John Betjeman, Harold Nicolson, Arthur Anderson, Barbara Worsley Gough and Peter Quennell. His wife joined the publishers Secker & Warburg in 1957, later being appointed editor at W H Allen in the early 1960s. Orga tells his stories with multiple layers of complexity. He quickly makes clear his changing environment, with the death of his grandfather, the main provider of two generations of his family and their servants. His father, being a worldly man, understands that war is imminent. He proposes that his family sell their hereditary home in Istanbul, and move to another less expensive place, outside the city. However, reluctance is voiced. Orga captures the fear that a man can be suddenly in charge of a large group of people who depend on him for their survival. Orga was well travelled, and wrote about his experiences. The Caravan Moves On (1958, Book Society Recommendation) is a story about the Yoruk nomads of the Taurus mountains in southeastern Turkey. An earlier title, Cooking with Yogurt. was the first book in post war Britain to specifically promote yogurt and its properties. Ateş Orga, the writer and record producer, sums up his father as "a gentle and kind person, a man of wisdom and sensitivity, of psychology and perception, a man of honour [ ] a dreamer, a questioner, a lover of life's spirit [ ] the fortress of our existence [ ] a good human being".