Кіріспе

Неміс ақыны және драматургы (1890–1940)

Вальтер Георг Альфред Хасенклевер (8 шілде 1890 – 22 маусым 1940) – неміс еврейі, экспрессионист ақыны және драматургы. Нацистер билікке келгеннен кейін оның шығармаларына тыйым салынды, ол Францияға эмиграцияға кетті. Францияда оны "жау шетелдігінен" деп айыптап түрмеге қамады. Ол Акс-ан-Прованс маңындағы Лес-Миллсте (Камп-де-Милл) қайтыс болды.

Ерте өмір

Германияның Аахен қаласында дүниеге келген, дәрігер Карл Георг Хасенклевердің (1855–1934) және оның әйелі Матильда Аннаның (құрметті аты Рейсс; 1869–1953) ұлы Уолтер Хасенклевер 1908 жылы Оксфорд университетінде құқық білімін оқуға түсті, бірақ кейін Лозанна университетіне ауысты. 1909 жылдан 1914 жылға дейін Лейпцигте оқыды, онда ол әдебиет пен философияға қызығушылық танытты.

Мансап

1910 жылы ол өзінің алғашқы өлеңдер жинағын "Шаһарлар, түндер және адамдар" (Städte, Nächte und Menschen) деп жариялады. 1914 жылы "Ул" (Der Sohn) пьесасы оның алғашқы табысты экспрессионистік драмасы болды. Бастапқыда Хасенкливер соғысты қолдады және әскери қызметке өз еркімен келді. Бірақ көп ұзамай ол соғыстан бас тартып, психикалық ауруға шалдыққандай болды және 1917 жылы қызметтен босатылды. Сол жылы ол Софоклдің "Антигона" трагедиясын көркемдегені үшін Клейст сыйлығымен марапатталды. Ол суретші Оскар Кокошканың жақын досы болды, ол 1918 жылы Дрезденде Кате Рихтермен бірге "Достар" атты картинасында оны бейнелеген, онда Хасенкливер санаторияда болған сырқаттан емделіп жатқан еді. 1924 жылы Хасенкливер Курт Тухольскиймен танысты; сол кезде ол 8 Uhr Abendblatt журналының француз тілшісі болып жұмыс істеді, көп уақытын Парижде өткізді, онда ол драматург Жан Жиродукспен де дос болды. 1926 жылы ол "Жақсы мырза" (Ein besserer Herr) комедиясын, ал 1928 жылы "Некелер көкте жасалады" (Ehen werden im Himmel geschlossen) комедиясын қойды. 1930 жылы ол Грета Гарбо үшін Metro Goldwyn Mayer компаниясына сценарийлер жазды; сол кезде ол Берлиндегі "суретшілер колониясында" тұрды.

Шөгеру, тұтқындалу және өлім

1933 жылы Ұлттық социалистер билікті алған кезде оның еңбектеріне тыйым салынды, кітаптарды өртеу акцияларында өртелді, содан кейін кітапханалардан алынып тасталды. Хасенкливер Ниццаға эмиграцияға кетті. 1934 жылы ол Эдит Шлеферге үйленді. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Хасенкливер Францияда "жау шетел азаматы" ретінде екі рет тұтқындалды. Франция Германияның басып алуына түскенде, ол Францияның оңтүстік-шығысындағы Камп-де-Милл лагеріне қамалды. 1940 жылғы 22 маусымның таңында нацистердің қолына түспеу үшін барбитураттың Веронал препаратын артық дозада қабылдап, өз-өзіне қол жұмсады.

Мұра

1996 жылдан бері Уолтер Хасенкливер сыйлығы екі жылда бір рет неміс тілінде жазатын жазушыға табыс етіледі. Жеңімпаздар қатарында Питер Рюмкорф (1996), Джордж Табори (1998), Оскар Пастиор (2000), Марлен Стьеревиц (2002) және Фридрих Кристиан Делиус (2004) бар. Қаржы қаражаты Уолтер Хасенкливер қоғамынан (Walter Hasenclever Gesellschaft), сондай-ақ Ахен қаласынан, Шиллер қоғамынан және Хасенкливер оқыған Эйнхард гимназиясынан түседі.