Жапондық "Оёдо" жеңіл крейсері: Екінші дүниежүзілік соғыстағы IJN кемесі, суасты қайықтарын басқаруға арналған, 1943 жылы аяқталған. Тасымалдау және эскорт міндеттері.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жапон императорлық әскери-теңіз флотының жеңіл крейсері
Imperial Japanese Navy's light cruiser
Ойодо (大淀) – Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Жапон императорлық әскери-теңіз флоты (ЖӘТФ) үшін салынған жеңіл крейсер. Ол соғыс аяқталғанға дейін аяқталған класының жалғыз кемесі болды. Субмариналық операцияларды басқару үшін жобаланған, ол 1943 жылы аяқталғаннан кейін ескірген. Кеме жыл бойына ЖӘТФ-тың негізгі кемелерін тасымалдау және сүйемелдеу үшін пайдаланылды. 1944 жылдың қаңтар айының басында Ойодо американдық авиациясынан жеңіл зақым алды және бірнеше айдан кейін үйге оралып, Біріккен Флоттың флагманы ретінде қызмет ету үшін қайта жаңартуды бастады. Біріккен Флоттың штабы қыркүйек айында жағаға көшірілгеннен кейін кеме бұрынғы рөліне қайта оралды. Келесі айда ол Энгано мүйісіндегі шайқасқа қатысты, онда ол Лейтеге түскен американдық әскерлерінен американдық авиациялық флотын алшақтатуға тырысқан жапондық авиатасымалдаушыларын сүйемелдеді. Содан кейін кеме Оңтүстік-Шығыс Азияға ауыстырылды және желтоқсан айында Филиппинде американдық күштермен қақтығысты, нәтижесінде американдық бомбалаушыларынан жеңіл зақым көрді. 1945 жылдың басында Ойодо "Кита" операциясына қатысып, авиациялық бензин және басқа да стратегиялық материалдарды Жапонияға тасымалдады. Кеме наурыз айында американдық авиациялық күштерінен зақым алды және екі айдан кейін жөндеу жұмыстары аяқталды. Шілде айындағы американдық әуе шабуылы кезінде шамамен 300 теңізшімен бірге батып кетті. Соғыстан кейін Ойодо 1947–1948 жылдары құтқарылып, мақұлданып, жаратылды.
Ōyodo (大淀) was a light cruiser built for the Imperial Japanese Navy (IJN) during World War II, and was the only ship of her class completed before the end of the war. Designed to command submarine operations, she was obsolete upon completion in 1943. The ship was used as a transport and to escort the navy's capital ships for the rest of the year. Ōyodo was lightly damaged by American aircraft in early January 1944 during one transport mission and returned home several months later to begin conversion to serve as the flagship of the Combined Fleet. The ship reverted to her previous roles when the headquarters of the Combined Fleet was moved ashore in September. The following month, she participated in the Battle off Cape Engaño, where she escorted the Japanese carriers attempting to decoy the American carrier fleet supporting the invasion of Leyte away from the landing beaches. Afterwards, the ship was transferred to Southeast Asia and engaged American forces in the Philippines in December where she was slightly damaged by American bombers. In early 1945, Ōyodo participated in Operation Kita, during which she transported aviation gasoline and other strategic materials back to Japan. The ship was damaged by American carrier aircraft in March and repairs were completed two months later. She was sunk with the loss of about 300 men during American airstrikes in July. After the war, Ōyodo was salvaged and scrapped in 1947–1948.
Өмірбаян
IJN-нің су асты кемелері арқылы соғыс жүргізу тұжырымдамасы ұзын қашықтықтағы су асты кемелерін эскадрильялар (сентай) құрамында пайдаланып, жау бірліктеріне алыс қашықтықтан шабуыл жасау болды. Бұл су асты кемелерін крейсерлер үйлестіретін болды, ал крейсерлер барлау ұшақтарын пайдаланып нысандар туралы ақпарат беретін. Бастапқыда, бұл рөлді "s" типтес кемелер атқаруға тиіс болған, бірақ олар қанағаттандырмайтындықтан қолданылған жоқ. 1930 жылдардың соңына қарай Жапон әскери-теңіз күштері жеті су асты кемелері эскадрильясын қолдау үшін жеті крейсердің қажеттігін анықтады. 1939 жылғы 4-ші толықтыру бағдарламасы бойынша алғашқы екі кемеге қаржы бөлінді, бірақ олардың ішінде тек "Ойодо" кемесінің құрылысы басталды. Екінші кеменің, "Нийодо" деп атауға жоспарланған, құрылысы 6 қарашада 1941 жылы тоқтатылды, себебі "Ойодо" әлі де оның арналған құрылыс алаңында болды және 3 тамызда 1942 жылы толығымен жойылды.
The IJN's concept of submarine warfare was to use long range submarines in squadrons (sentai) to attack enemy units at extended ranges. These submarines would be coordinated by a cruiser, which would use reconnaissance aircraft to provide targeting information. Originally, it was intended that the s would be able to serve in this role, but they proved unsatisfactory. By the late 1930s, the Japanese Navy had defined the need for seven cruisers to support its seven submarine squadrons. Funding for the first two vessels was approved under the 1939 4th Replenishment Program, of which only one, Ōyodo, was begun. Construction of the second ship, intended to be named Niyodo, was suspended on 6 November 1941 because Ōyodo still occupied her intended slipway and was finally cancelled on 3 August 1942.
Дизайн және сипаттама
Ойодоның дизайны Аганос дизайнынан туындаған. Ойодо кемесі жалпы корпустың дизайнын, тегіс палубасын және дөңгелек мұрын бөлігін сақтап қалды, бірақ оның суперқұрылысы мен қару-жарағы рөліне сәйкес өзгеше болды. Ойодоның жалпы ұзындығы, ені және суға бату тереңдігі болды. Кеме салмағы және толық жүктемедегі метацентрикалық биіктігі болды. Ойодоның экипажы 33 офицер және 532 сарбазды құрады. Ойодо төрт тісті бу турбинасымен қозғалды, олардың әрқайсысы бір үш қанатты винтті итеру үшін қолданылды, ал буды қысымы және температурасы бар алты Кампон су түтік қазандығынан алды. Турбиналар жылдамдығына жететін қуатты өндіруге арналған. Кеме теңіз сынақтарында жобаланған жылдамдығынан асып, -қа жетті. Ойодо май отынының қоймасында сақтады, бұл оған Ойодо жылдамдығымен қашықтыққа жүруге мүмкіндік берді. Ойодода қуаты бар үш турбиналық генератор және екі дизельдік генератор болды.
Ōyodos design was derived from that of the Aganos. Ōyodo retained the same general hull design with a flush deck and bulbous bow, but her superstructure and armament differed to suit her different role. Ōyodo had a length of overall, a beam of and a draft of The ship displaced and had a metacentric height of at deep load. Her crew numbered 33 officers and 532 enlisted men as completed. Ōyodo was powered by four geared steam turbine sets, each driving a single three bladed propeller, using steam provided by six Kampon water tube boilers that operated at a pressure of and a temperature of The turbines were designed to produce for a speed of The ship exceeded her designed speed during her sea trials reaching from She stowed of fuel oil, which gave her a range of at Ōyodo had three turbo generators of capacity and two diesel generators.
Қару-жарақ пен отты басқару
Кеменің негізгі батареясы алға қаратылған екі үш мұнаралы қондырғыда орналасқан алты 50 калибрлі 155 мм (6.1 дюйм) 3-ші жылдық типті зеңбіректерден тұрды. Бұл зеңбірек бастапқыда қос мақсатты (кемеге қарсы және ұшаққа қарсы) қару ретінде әзірленген; олардың үштік 155 мм мұнаралары 203 мм (8 дюйм) екі мұнаралы қондырғылармен ауыстырылғанда, бос қалған мұнаралар «Ойодоға» (сондай-ақ, ) орнатылды. Олардың минутына 5 оқ атудың баяу қарқыны және шектеулі көтерілу бұрышы (тек 55 градусқа дейін) оларды ұшаққа қарсы қолдануға қолайсыз етті. Зеңбіректер +45 градус көтерілу бұрышында максималды қашықтыққа оқтарды, оқтардың бастапқы жылдамдығы болды. Әр зеңбірекке 150 оқтан берілді. «Ойодоның» ауыр ұшаққа қарсы батареясы төрт екі мұнаралы қондырғыда орналасқан сегіз 65 калибрлі 100 мм (3.9 дюйм) 98-ші типті қос мақсатты зеңбіректерден тұрды. Ұшаққа қарсы қарулануды алты үш мұнаралы қондырғыда орналасқан он сегіз 60 калибрлі 96-шы типті жеңіл зеңбірек толықтырды. Кемеде көпірдің үстінде басқару мұнарасы орнатылған, ол негізгі қару-жарақты басқару үшін 94-ші типті зеңбірек директорымен жабдықталған. Директорға арақашықтық өлшегіш орнатылған, ал жоғарғы зеңбірек мұнарасына да арақашықтық өлшегіш орнатылған. 98-ші типті 10 см-лік зеңбіректер көпірдің табанында орналасқан екі 94-ші типті директорлармен, ал жеңіл зеңбіректер үш 95-ші типті директорлармен жабдықталды, олардың барлығы алдыңғы құрылымда орналасқан.
The ship's main battery comprised six 50 caliber 155 mm (6.1 in) 3rd Year Type guns in two triple gun turrets superfiring forward of the superstructure. The gun was originally developed as a dual purpose (anti surface and anti aircraft) weapon for the ; when they had their triple 155 mm turrets replaced with twin 203 mm (8 in) turrets, the now surplus turrets were mounted on Ōyodo (as well as the s). Their slow rate of fire of 5 rounds per minute and limited elevation (up to only 55 degrees) made them unsuitable for the anti aircraft role. The guns fired shells at a muzzle velocity of to a maximum range of at +45 degrees of elevation. Each gun was provided with 150 rounds. Ōyodos heavy anti aircraft battery consisted of eight 65 caliber 100 mm (3.9 in) Type 98 dual purpose guns in four twin mounts. The anti aircraft armament was completed by eighteen 60 caliber Type 96 light AA guns in six triple mounts. The ship was equipped with a director control tower above the bridge with a Type 94 gunnery director controlling the main armament. The director was fitted with a rangefinder and the upper gun turret mounted a rangefinder. The Type 98 10 cm guns were controlled by a pair of Type 94 directors positioned at the base of the bridge and the light AA guns were provided with three Type 95 directors, all on the forward superstructure.
Қорғау
Кеменің бронясы 155 мм снарядтар мен жоғарыдан тасталған бомбалардан қорғау үшін жасалған. Оның су сызығы бойынша белдеуі бар, қозғалтқыш бөлімдері мен бомба қоймасын қорғайтын, мыс қорытпасынан жасалған біртекті броняның максималды қалыңдығы болды; ол су сызығынан жоғары және төмен созылды. Броньды палуба белдеу бронясының үстіңгі жиегіне тіреліп, бомба қоймасынан басқа жерлерде қалың болды. Палубаның ұштары көлденең бөлімдермен жабылды, олар бомба қоймасына жақын жерде 50 мм-ге дейін қалыңдады. Қойманың өзі 35 мм қабырғалы және 25 мм алдыңғы қабырғалы болды. Артындағы рульдік механизм екі жағы, алды және артқы жағы 25 мм бронямен қоршалған броньды қораппен қорғалды. Қазандық бөлімдерінің және өртті басқару орталығының алдында 25 мм және 155 мм қоймалары броньды қабырғалары бар. Соңғы қойманың төменгі жиегінде 40 мм-ге дейін қалыңдығы азаятын пластиналар болды. Басқа бөлімдердің бронясы 60 мм қалыңдықпен, төменгі жағында 30 мм-ге дейін азайды. Бұл бөлімдердің төбесі 155 мм қоймаларының үстінде 50 мм, ал басқа бөлімдердің үстінде 28 мм қалыңдықпен жасалған. Басты мұнаралар 25 мм біртекті бронялық пластиналармен қорғалған, ал олардың барбеттерінде 20 мм немесе 25 мм қалыңдықтағы пластиналар болды. Бақылау мұнарасының қабырғалары 40 мм қалыңдықпен, ал шатыры 20 мм қалыңдықпен жасалған.
The ship's armor was designed to protect against 155 mm shells and bombs dropped from an altitude of It had a waterline belt had a maximum thickness of of copper alloy homogeneous armor that protected the propulsion machinery and the bomb magazine; it extended above the waterline and below. The armored deck rested on the upper edge of the belt armor and was thick except over the bomb magazine where it increased to The ends of the belt armor were closed off by transverse bulkheads that also increased to 50 mm adjacent to the bomb magazine. The magazine itself had 35 mm sides and a 25 mm front. The steering gear aft was protected by an armored box with sides, a front and a 25 mm rear. Forward of the boiler rooms, the fire control center, the 25 mm and 155 mm magazines had armored sides. The latter magazine had plates that tapered to 40 mm at their lower edge. The armor on the other compartments was 60 mm thick reducing to 30 mm at the bottom. The roof of these spaces was 50 mm thick over the 155 mm magazines and reduced to 28 mm over the other compartments. The main gun turrets were protected by 25 mm homogeneous armor plates and their barbettes had 20 mm or 25 mm thick plates. The sides of the conning tower were 40 mm thick and it had a roof 20 mm thick.
Құрылыс және мансап
Жапондықтар жеңіл крейсерлерге атау беру туралы келісімге сәйкес, кемеге Кюсюдегі Ойодо өзенінің аты берілді. Ойодо 1941 жылғы 14 ақпанда Куре әскери-теңіз арсеналында салынды, 1942 жылғы 2 сәуірде суға түсірілді және 1943 жылғы 28 ақпанда құрастырылды. 1 сәуірде ол Үшінші флотқа бекітілді және бір айдан кейін Мобильді күштің Бас құрамына ауыстырылды. 11 мамырда Атту аралына жасалған шабуылға жауап ретінде Ойодо 22 мамырда Токио шығанағында үш линкор, екі ұшақ тасымалдағыш және бес ауыр крейсермен кездесті. Америкалықтар флот қарсы шабуылға шығудан бұрын Аттуды қайта басып алды. Келесі айда кеме Куреде қысқа мерзімге жөндеуден өтті. Үшінші флоттың қолбасшысы вице-адмирал Джисабуро Озава 6 желтоқсанда кемеге өз туын көтерді. 30 желтоқсанда Ойодо Рабаул және Кавиенгтегі гарнизондарды нығайту операциясына қатысты. 1944 жылғы 1 қаңтарда Труктікке қайтып келген кезде Ойодо 50.2 операциялық тобының екі ұшақ тасымалдағышынан келген АҚШ ұшақтарынан жеңіл зақым алды, екі экипаж мүшесі қаза тауып, алты адам жарақаттанды. Келесі күні ол американдық суасты қайығы торпедалаған "Киёсуми Мару" көлік кемесінен 71 адамды құтқарып алды. Ойодо 16 ақпанда Американың Кваджалейнге сәтті шабуыл жасауынан кейін Йокосукаға оралды және Сайпандағы жапон гарнизоны үшін торпедалар мен жабдықтарды жүктеді, олар 22 ақпанда жеткізілді. Ойодо 5 қазанда Озава басқарған 1-ші Мобильді флоттың Бас құрамына қосылды және 11 қазанда Йокосукадан шықты. Жолда ол Trepang суасты қайығынан алты торпедаға ұшырады, бірақ барлығы өткізіп алды. 1944 жылғы 20 қазанда Ойодо Яшимадан Филиппинге қарай "Шо Ичи Го" операциясының бөлігі ретінде, Филиппинге жасалған американдық шабуылды жеңіске жетектеу үшін жолға шықты. Ойодо Озаваның Солтүстік Мобильді ("Алдамшы") күшінің құрамына кірді, оның мақсаты – аман қалған жапондық ұшақ тасымалдағыштарын көрсету арқылы американдық ұшақ тасымалдағыш соққы күшін жапондық соққы күшінен алшақтату болды. Ойодо Озава күшіндегі жалғыз соғыс кемесі болды, оның барлау ұшақтары болды, ал екі E13A1 ұшағы флот үстінен барлау және суастыға қарсы патрульдер жүргізді. Түнде байланыс үзілгенімен, американдықтар жапондық ұшақ тасымалдағыштарын 07:35-те тапты. Олар жапондық кемелерді табуды күтіп, американдық ұшақ тасымалдағыштарынан 80 шақырым алда орналасқан 180 ұшақтың әуе шабуылын бастады. Бұл сол күні американдықтар жасаған бес әуе шабуылының біріншісі ғана болды. Бірінші шабуыл кезінде Ойодо екі рет қауіптен құтылды, бірақ 08:48-де қазандық бөліміне зақым келтірген бомбаға ұшырады. 10:54-те вице-адмирал Озава суға батқан ұшақ тасымалдағыштан шығып, өз туын Ойодоға ауыстырды. Кейін сол күні кеме F6F Hellcat истребитель-бомбардировщиктерінен екі зымыранға ұшырады және тағы бір жақын жерге түскен бомбадан зақымданды, Озава қалған күштеріне солтүстікке шегінуді бұйырды. Шамамен сағат 19:00-де Озава жеңіл ұшақ тасымалдағыш Чиёданы батырған және сол күні жоғалған кейбір ұшақ тасымалдағыштардан аман қалғандарды құтқарып алған эсминецтерді қуып шығарған эсминецтер күші туралы білді. Ол екі гибридтік линкор/ұшақ тасымалдағыш пен Ойодоға бағытты кері бұрып, американдықтармен шайқасуға бұйрық берді, бірақ олар оларды таба алмады, 23:30-да бағытты кері бұрып, Амами Осимаға бет алды. 27-сі келгенде Озава өз туын жапондық Hyūga линкорына ауыстырды.
Following the Japanese ship naming conventions for light cruisers, the ship was named after the Ōyodo River in Kyūshū. Ōyodo was laid down at Kure Naval Arsenal on 14 February 1941, launched on 2 April 1942 and completed on 28 February 1943 On 1 April, she was assigned to the Third Fleet and was transferred to the Main Body, Mobile Force, a month later. In response to the invasion of Attu Island on 11 May, Ōyodo rendezvoused with three battleships, two aircraft carriers and five heavy cruisers in Tokyo Bay on 22 May. The Americans recaptured Attu before the fleet could depart to counterattack. The following month the ship received a brief refit in Kure. Vice Admiral Jisaburō Ozawa, commander of the Third Fleet, hoisted his flag aboard the ship on 6 December. On 30 December Ōyodo participated in an operation to reinforce the garrisons at Rabaul and Kavieng. While returning to Truk on 1 January 1944, Ōyodo was slightly damaged by US aircraft from two aircraft carriers of Task Group 50.2, with two crewmen killed and six wounded. The following day, she rescued 71 survivors from the transport Kiyosumi Maru, which had been torpedoed by an American submarine. Ōyodo returned to Yokosuka on 16 February following the successful American invasion of Kwajalein, and loaded torpedoes and supplies for the Japanese garrison at Saipan, which were delivered on 22 February. Ōyodo rejoined the Main Body of the 1st Mobile Fleet, commanded by Ozawa, on 5 October and departed Yokosuka on 11 October. En route, she was attacked by the submarine Trepang which fired six torpedoes, all of which missed. The ship departed Yashima anchorage on 20 October 1944 towards the Philippines as part of Operation "Sho Ichi Go"— which was intended to defeat the American invasion of the Philippines. Ōyodo was part of Ozawa's Northern Mobile ("Decoy") Force, which was to bait the American aircraft carrier strike force away from the main Japanese strike force by exposing the surviving Japanese carriers. Ōyodo was the only warship in Ozawa's force that had reconnaissance floatplanes, and both E13A1's performed reconnaissance and anti submarine patrols over the fleet. Although they had lost contact during the night, the Americans did find the Japanese carriers at 07:35. They had already launched an airstrike of 180 aircraft that was orbiting 50 mile (80 km) ahead of the American carriers while waiting for the Japanese ships to be located. This was just the first of a total of five airstrikes that the Americans launched that day. During the first strike, Ōyodo suffered two near misses, but at 08:48 she was hit by a bomb that damaged a boiler room. At 10:54, Vice Admiral Ozawa left the sinking aircraft carrier Japanese aircraft carrier Zuikaku and transferred his flag to Ōyodo. Later in the day the ship was hit by two rockets from F6F Hellcat fighter bombers and damaged by another near miss and Ozawa ordered his remaining forces to retire northward. Around 19:00 Ozawa learned about a force of destroyers and cruisers that sank the light carrier Japanese aircraft carrier Chiyoda and drove off the Japanese destroyers rescuing survivors from some of the carriers lost earlier in the day. He ordered the two hybrid battleship/carriers and Ōyodo to reverse course and engage the Americans, but they were unable to find them, and they reversed course at 23:30 and headed for Amami Ōshima. When they arrived there on the 27th Ozawa transferred his flag to the battleship Japanese battleship Hyūga
24 шілдеде АҚШ-тың 38-ші арнайы тобы жапондық әскери-теңіз күштерінің қалған барлық бөлімшелерін жою үшін үлкен шабуыл жасады. Ойодоға шабуыл жасалып, бес бомба тиді, оның екеуі катапультына жақын жерге тиіп, палубасында тесіктер жасады. Екі бомба мотор бөлімшелеріне жақын жерге, ал соңғысы көпірдің алдына тиіп, екі күн бойы сөндірілмейтін өрт шығарды. Төрт күннен кейін АҚШ-тың ұшақ тасымалдағыш флоты бір күндік шабуыл жасады. Ойодо таңертең бомбалардан жақын жерге түскенде, жарылыстан туған толқындар алдыңғы мотор бөлімі мен №5 қазандық бөлімінің корпусын жарып, сол екі бөлімді су басты. Оң жақтағы судың асимметриялық салмағы 25 минуттан кейін кемені суға батырды. Капитан Шоичи Тагучи кемеден кетуге рұқсат берді, бірақ 300-ге жуық экипаж мүшесі қаза тапты. Ойодо 20 қарашада әскери тізімнен алынып тасталды. 1947 жылғы 20 қыркүйекте кеме апаттан көтеріліп, құрғақ докқа сүйретілді. 1948 жылғы 6 қаңтардан 1 тамызға дейін кеме атып тасталды.
On 24 July US Task Force 38 launched a massive attack to destroy any and all remaining units of the Japanese Navy. Ōyodo was strafed and hit by five bombs, two of which hit near her catapult and punched holes in her deck. Two more hit amidships near the engine rooms and the last struck forward of the bridge and started a fire that could not be extinguished for two days. Four days later, a day long attack was launched by the US carrier fleet. Ōyodo was near missed by bombs in the morning and the shock waves from their detonations ruptured her hull plating abreast of the forward engine room and No. 5 boiler room that flooded those two compartments. The asymmetric weight of the water on the starboard side caused her to capsize to starboard in shallow water about 25 minutes later. Permission to abandon ship was granted by Captain Shoichi Taguchi before she capsized, but about 300 crewmen were killed. Ōyodo was removed from the navy list on 20 November. Her wreck was raised on 20 September 1947 and towed to a dry dock to be demolished. The ship was scrapped from 6 January to 1 August 1948.