Кіріспе
Ральф Уолдо Эмерсонның "Өмірдің бағыты" кітабы – Ральф Уолдо Эмерсонның 1860 жылы жарық көрген және 1876 жылы қайта жөнделген эсселер жинағы. Осы жинақта Эмерсон "заманның сұрағына" жауап беруді мақсат етеді: "Мен қалай өмір сүремін?". Кітап тоғыз эсседен тұрады, олардың әрқайсысы алдынан өлең қосылған. Бұл тоғыз эссе көбінесе 1850-ші жылдардағы Орта Батыс өңіріндегі лицейлерде, жас кәсіпкерлерге арналған Эмерсонның ел бойынша өткізген дәрістеріне негізделген. "Өмірдің бағыты" Эмерсонның ең жақсы және ең нашар туындыларының бірі деп есептеледі. Бұл Эмерсонның ең сәтті жарияланымдарының бірі болды және Фридрих Ницше сияқты көптеген жазушыларға әсер еткен көз ретінде танылды.
The Conduct of Life is a collection of essays by Ralph Waldo Emerson published in 1860 and revised in 1876. In this volume, Emerson sets out to answer "the question of the times:" "How shall I live?" It is composed of nine essays, each preceded by a poem. These nine essays are largely based on lectures Emerson held throughout the country, including for a young, mercantile audience in the lyceums of the Midwestern boomtowns of the 1850s. The Conduct of Life has been named as both one of Emerson's best works and one of his worst. It was one of Emerson's most successful publications and has been identified as a source of influence for a number of writers, including Friedrich Nietzsche.
Жарияланым
"Англиздік қасиеттері" атты еңбегін жариялағаннан үш жыл өткен соң, Бостонның "Тикнор энд Филдс" баспасы 1859 жылдың 27 желтоқсанында Эмерсонның "Өмірдің жүріс-тұрысы" атты жаңа кітабының "алғашқы жариялануы" туралы хабарлады. 1860 жылдың 10 қарашасында "толыққан" деп расталған Эмерсонның жетінші маңызды еңбегі сол жылдың 12 желтоқсанында АҚШ-та және Ұлыбританияда бірдей (Ұлыбританияда Смит, Эльдер және компания баспасы жариялады) шықты. Ол "атлантикалық дананың пісіп-жетілген философиясы" деп жарнамаланды және "Эмерсонның бұрынғы еңбектерімен өлшем мен стиль жағынан үйлесімді" коллекционерлік нұсқа ретінде сатылды. АҚШ-та бірнеше басылымдар тез жарық көрді (Ticknor & Fields бір аптадан кейін үшінші басылымды жариялады), ал одан кейін үшінші баспагер (Кливлендтің Ингем & Брэгг) оны қабылдады. Ұлыбританияда "қарқынды сатылымда" деп хабарланды. Кейіннен кітаптан алынған бірнеше үзінді танымал АҚШ газеттерінде жарияланды, олардың көпшілігі "Байлық" немесе "Мінез-құлық" (әсіресе "Монах Базл" үзіндісі және Эмерсонның адам көзіне қатысты ойлары) туралы болды. Кітаптың алғашқы аудармалары Эмерсонның өмірлік кезеңінде Францияда (1864) және Ресейде (1864) пайда болды. Дегенмен, кітаптың халықаралық даңқының ең биік нүктесі 20 ғасырдың басында, Эмерсонның ең белгілі оқырмандарының бірі – Фридрих Ницшеге деген қызығушылықтың артуымен бірге келді. Соңында "Өмірдің жүріс-тұрысы" кем дегенде 13 тілге, соның ішінде серб, голланд және қытай тілдеріне аударылды.
Қабылдау
Томас Карлайл оны «жазушының ең жақсы кітабы» деп мақтағанмен және коммерциялық сәттілікке қол жеткізгеніне қарамастан, «Өмір салты» кітабына алғашқы сын-пікірлер көбінесе жарым-жартылай болды. Knickerbocker оны «салауатты үн» үшін жоғары бағалады және оны «Эмерсон мырзаның ең тәжірибелі туындысы» деп атады, ал The Atlantic Monthly «әдеби жеңілдік пен икемділік автордың жасымен бірге үнемі дамымайды» деген пікірді білдірді және эсселерді Эмерсонның ертерек жұмыстарынан нашар деп санады. Йельдің «Жаңа Англиялық» журналы Эмерсоннің қабілеттерін мойындағанмен, кітапты «Құдайынан жұрдай болған әлемді» бейнелейтін деп сынады және оның авторы «ішкі құрмет пен сұрақсыз бағынуға үйренген адамның осалдығымен» жазғанын айтты. Littell’s Living Age кітабында «әлсіз, жалпылама ойлар түсініксіз формаға құйылған» деген тұжырым жасалды және оның кейбір бөлімдері «Уолт Уитменнің әлсіз үзінділеріне» ұқсайтыны айтылды. Басқалары да оған сынды көзбен қарады, Эмерсон «айтарын айтып бітірді және өзін-өзі қайталап жатыр» (Athenaeum) немесе тіпті оны «сөздерді ойдан шығарушы» және «екінші қол жазушы» (Critic) деп атады.
Маңыздылығы
Кейбір сыншылар, мысалы Гаррольд Блум, "Өмірдің жүріс-тұрысын" Эмерсонның ең жақсы туындыларының қатарына қойса да, Блум оны "американдықтар үшін шешуші соңғы еңбек" деп атайды. "Өмірдің жүріс-тұрысы" өлеңінің бір бөлімдері өмірдің практикалық мәселелері (мысалы, "Билік", "Байлық") төңірегінде тақырыптық тұрғыдан топталғандықтан, ол "қазіргі заманғы өмірді жүргізу әдебиетінің ұмтылыстарына" қатысады деп талқыланған, сонымен қатар гендерлік ағымдалу мүмкіндіктерін ашады. Эмерсонның бұрынғы, көбінесе жекешіл туындыларымен салыстырғанда, өзі мен қоғам арасындағы келісімнің күшеюіне қарамастан, "Өмірдің жүріс-тұрысы" американдық қоғамды, әсіресе 19 ғасыр капитализмін бір жақты түрде мақұлдамайды. Керісінше, оны "жақсы, табиғи және лайықты өмірді жүргізу принциптерін" жасауға бағытталған толыққанды әрекет ретінде қарастыруға болады. Бұл очерктердің диалектикалық тәсілі көбінесе нақты қорытындыларға келмейтіндіктен, Эллен Веллела сияқты сыншылар кітаптың құрылымының нашар және қайталанатын екенін айтады. Ал басқалар "Эмерсон мәтіндерінің күмәнді кернеуін жоюға тырысудың орнына, әртүрлі аргументтерді қарама-қарсы полюстердің өнімді үйкелісін көрсететін диалектиканың бір бөлігі ретінде бағалау керек" дейді. Осылайша, "Эмерсонның (), сондай-ақ оның афоризмдік, ықшамды тілдік өрнегі Эмерсондық бастамалар ретінде сипатталуы мүмкін: бізді ойлауға жетелейді, ойлар егуге мүмкіндік береді". Жақындағы зерттеулер Эмерсонның "Өмірдің жүріс-тұрысы" ішінде "толқын мен қайшылықты" құрастырғанын көрсетеді, бұл "көріністің соңғы шындығы" ретінде өзгешелікке ишара жасайды.
Эсселер
Келесі қорытындылар/талдаулар – «Тұрмыс жүргізу» еңбектерінің мәнін ашуға жасалған әрекеттер. Жақшадағы бет нөмірлері archive.org сайтындағы кітаптың 1860 жылғы басылымының онлайн нұсқасына сілтеме жасайды.
Тағдыр
Бұл алғашқы эсседе Эмерсон «Тұрмыс-тіршіліктің жүріс-тұрысы» атты негізгі идеалистік принциптерді таныстырады және еркіндік пен тағдыр сияқты көріне бермейтін қарама-қайшы идеяларды әлемдік рух тұрғысынан біріктіруге тырысады. Ол «адамзаттың көп бөлігі екі құдайға» (26) – яғни еркін ерік пен Құдайдың қамқорлығына сенеді, бірақ бұл түсініктер іс жүзінде «бір басшылық астында» (26) және бірдей пайдалы күштің көрінісі дейді. «Еркіндік желді әрқашан соғады, – деп жазады ол, – жандар әлемі арқылы дұрыс және қажетті бағытқа қарай». Сондықтан тарихи және қоғамдық оқиғалар жеке іс-әрекеттер мен ой-пікірдің көрінісі ғана емес, сонымен қатар «барлық сананың еркінің» (23) нәтижесі және табиғаттың қажеттілігі болып табылады: «Егер бір нәрсе жасалу керек болса, әлем оны қалай жасау керектігін біледі» (33). Дегенмен, бұл ғаламдық процестер жеке тұлғаны құқығынан айырмайды, керісінше, жеке адамның өзінің нағыз еркін іске асыруға деген құштарлығына негізделген, бұл жеке адамның еркіндігін маңызды етеді: «Еркіндік – осы әлемнің соңғы мақсаты мен мұраты» (30). Бірақ жеке адамның еркі мен мақсаты өте қатаң биологиялық шектеулерге ие. «Барлық сана» ұлы адамдар мен көшбасшыларды дүниеге әкелсе, сонымен қатар табиғаты бойынша кемтар жаратылыстарды да жасайды, өйткені әрбір адамның болашағы «оның миында алдын ала белгіленген және майлы бетімен, шошқа көзімен және киікше тәрізді денесімен сипатталған» (8). Бұл жерде Эмерсонның дәлелдеу жолында нәсіл мен генетика маңызды рөл атқарады. Роберт Нокстің нәсілшіл жазбаларын келтіріп, френология мен физиогномикаға сілтеме жасай отырып, Эмерсон «ең күшті идея көпшілік пен ұлттарда, ең сау және күшті болып көрінеді» (10) деп мәлімдейді.
Қуат
Фридрих Ницше осыған ұқсас сөз тіркесін ойлап тапқанға дейін, Эмерсонның эссесінде «өмір – билікке ұмтылыс» және «білуге дана, іске асуға батыл адам – табиғаттың жұмыс істейтін мақсаты» (45) деп айтылады. Осы тұжырымдама бойынша, билік – тек қана ізделіс емес, сонымен қатар күшті адамдардың табиғи қасиеті. Мұндай адамдар қоғамның кез келген тобында көзге түседі. Олардың билігінің себептері – «себеп-салдарлық ойлау», өзіне сенім және денсаулық. Демек, билік міндетті түрде мәдениетті элитаның қолында емес. Шын мәнінде, «халықтың сезімі дұрыс» (54) – оңтүстік аймақтың шаруаларының табиғи өмір салты мен нақты мәселелерге тікелей қарауы оларды билеуге лайықты етеді. Бұл – Жаңа Англия зиялыларының Джексон демократиясына және «халық үкіметіне» мойын бұруы. Бірақ, бұл сонымен бірге оптимистік үмітпен келеді, себебі «билік билеушіге білім береді» (53). Көп бөлігінде мәтін билікті бірнеше ерекше адамдардың қасиеті ретінде қарастырады. Алайда, мәтінде прагматикалық жағы да бар, ол шоғырлану, қолдану және күнделікті жаттығу арқылы күшті тұлғаны дамытуға көмектеседі: «Тәжірибе – тоғыздың тоғызы» (67). Соңында мәтін осы практикалық бейілімді өмірге қатысты зиялылықпен үйлестіреді: «Біз қарапайым батырды шамадан тыс мақтауымыз мүмкін» (69).
Байлық
Бұл мәтін байлық ұғымына екі жақты көзқарас ұсынады: бір жағынан, терминнің экономикалық жағы Американың еркін нарықтық экономикасын капиталистік мақтаумен ұқсас түрде дәріптейді: "Сұраныс пен ұсыныстың өзін-өзі реттеуінен басқа ешқандай сенімді ереже жоқ. () Еркін және әділ мемлекетте мүлік бекершілікке берілген және әлсіздерден еңбекқорларға, батылдарға және сақтай білгендерге көшеді" (91). Екінші жағынан, Эмерсон заманындағы қалалардағы ерте тұтыну капитализмін сынға алу, онда "қоғам ( ) балағаттаушы, ал байлық ойыншыққа айналған" (80) жағдайлар байлық терминінің қайта қарастырылуына әкеледі. Осылайша, бай адам мәдени тұрғыдан өнімді және жақсы білім алған қоғам мүшесі ретінде сипатталады ("Бай болу – бұл әр ұлттың шеберлері мен басшыларына кіру билетіне ие болу". 86), ал қоғамның байлығын оның азаматтарына ұсынатын (мәдени) қатысу деңгейімен өлшеуге болады ("Америкада, ()) қоғам осы мәдениетті және шабытты азаматтарға ұсынуы тиіс". 85 86). Осылайша, байлық термині тек ақшалай жағдаймен ғана шектелмейді, сонымен қатар мәдени, моральдық және психологиялық аспектілерді де қамтиды. Эмерсонның айтуынша: "Байлық – ойда, байлық – адамгершілікте". (89)
Мәдениет
"Мәдениеттің" көптеген қырларын зерттей келе, Эмерсон оның күрделілігін (және осылайша, нақты анықтама беруге қарсы тұруын) көрсетеді. Оның пікірінше, мәдениетті әлеуметтік қауымдастық тұрғысынан ғана емес, сонымен қатар жеке адам деңгейінде де түсіну керек: шын мәнінде, жекелік мәдениеттің негізі саналады (сағ. 116). Нақтырақ айтқанда, мәдениет білім беру мағынасында өзін-өзі жетілдіру ретінде қарастырылады – бұл өмір бойына созылатын, "тыныш ерте басталуы мүмкін емес" (142) процесс. "Билік пен байлықты қуып жете беру" (113) заманында мәдениет түзетуші күшке айналады: ол "жетістік туралы қағиданы түзетеді" (113). Ол тепе-теңдікті сақтайды, себебі ол "адам санасында үстемдік құрып, әуенін басып тастаған күшті әсерлерді жұмсартады" және осылайша "оның ішкі тепе-теңдігін қалпына келтіреді" (118). Осы білім беру процесінің материалдық жағынан Эмерсон қалаларды – "бізге қақтығыстар сыйлайтын" (129) орындарды, интеллектуалдық жігерлендірудің ошағы ретінде мақтайды, сондай-ақ табиғатта кездесетін "дарынға адал дос" (134) жалғыздықты да жоғары бағалайды. Эмерсон мәдениетті "жоғары" мәдениет деп есептеу туралы мифті жоққа шығарады: оның ойынша, мәдени біліктілік – тек әдебиет арқылы білім алу ғана емес, сонымен қатар табиғатпен және оның ішінде белсенді қатысу арқылы жүзеге асырылатын тәжірибелік процесс: "Жақ ату, крикет, мылтық пен балық аулау құралдары, жылқы мен қайық – бәрі де тәрбиешілер, сананы кеңейтушілер" (123).
Мінез-құлық
Бұл эсседе Эмерсон «мінез-құлық» терминін «әдеп» терминімен мағынасы жақын деп қарастырады және оны «жеке тұлғаның сыртқы көрінісі немесе іс-әрекеті» деп анықтайды (147). Адамның бойындағы табиғаттың шындығы адам денесінің «жайсыз және құпия тілі» (147) арқылы сыртқа шығарылады, көрінеді, бұл сөзсіз байланыс құралының қызықты жолы болып табылады. Эмерсон «адам денесінің керемет көркемдік қабілетін» (154) мақтайды, әсіресе көзге – «басқа бір жаныңа» (156) – ең көп түсінілетін, сондықтан өте ашып көрсететін (және кейде құмарлық тудыратын) қарым-қатынас құралы ретінде ерекше мән береді. Эмерсон мінез-құлықты адамның өрнектелуінің негізгі тәсілі ретінде ғана емес, сонымен қатар жақсы әдептің мағынасын анықтайды: «жақсы әдептің негізі – өзіне сенім» (162). Ол қасиеттер тізіміне «адалдық» (165), «турашылдық» (168), «шындыққа адалдық» (168), «мінекейлік» (168) және «өзін-өзі бақылау» (170) сияқты қасиеттерді де қосады. Егер адамның мінез-құлқы «шынайы күшті көрсететін» (164) болса, «ол әдемілігіне, байлығына немесе дарынына қарамастан, есепке алынуға тиіс және қайда барса да құрметпен қарсы алынуға тиіс» (148). Мұнда әдептілік биологиялық және әлеуметтік теңсіздіктерді жеңе алатын демократиялық құралға айналады. Алайда, сонымен бірге, егер сіз оның ережелерін сақтамасаңыз, қоғамның «сізге қарсылық білдіріп, қысым көрсетіп немесе жай ғана ұмытып кететін» (162) әдептің таңдау функциясы да қарастырылады. Тек нағыз дарын иесі ғана «қоғам өз мүшелерінің қарапайым қатарына тираниялық түрде жүктеген барлық ережелер мен міндеттерді» жеңе алады (163).
Дін
Бұл эсседе Эмерсон ғибадат етудің салты мен нысандарының өзгеруін сипаттап, түсіндіреді. Ол күмәнді көзқарастардан бастап, мораль мен зиятқа негізделген, сенім, ғылым, эстетика және өнерді біріктіретін кемелді дінге қарай көшеді. Ғибадат тек діни сенімдермен ғана шектелмейді, сонымен қатар зият, денсаулық және сұлулықпен де байланысты. Бірге алғанда, «адамның барлық жағдайы – мәдениеттің жағдайы; ал оның гүлденуі мен толықтығы дін немесе ғибадат деп сипатталуы мүмкін» (178). Бастапқыда Эмерсон дін мен моральдық сенімдердің төмендеуін диагностикалайды. Халықтың көп бөлігі тек ғылымға, байлыққа және қоғамдық пікірге ғибадат етеді. Осының салдарынан «біз ескі сенімдердің күшін жоғалтқан сияқты көрінетін өткелді кезеңде өмір сүрудеміз» (180). Бұл, егер ол «адамның ізгілігіне сенімсіздікке» (183) әкелсе, қоғам үшін апатқа ұласуы мүмкін. Бірақ Эмерсон «ешнәрсе білмейтін діндердің» (181) моральдық тұрғыдан кемсітуіне де сын көзбен қарағандықтан, «кітаптарыңыз бен дәстүрлеріңізді ұмытып, моральдық сезіміңізге бағыныңыз» (187) дейді. Ғылым, дін және моральдық сенімдер, шындығында, табиғаттағы «бірлік, жақындық және адалдық» (191) көретін, мысалы, себеп пен салдарда көрінетін нәрселер үшін үйлесімді. Осыған сәйкес, Эмерсон «ерікті бағыну» немесе «қажетті бостандық» (209) идеясында бейнеленген зияттық және физикалық белсенділіктің маңыздылығын қайта-қайта баса көрсетеді. Эмерсон болашақ діннің зиятты және болашақ шіркеудің моральдық ғылымға негізделгенін көреді.
Жолдағы ойлар
Бұл эссе Эмерсонның ой-пікірінің кейбір қайталанатын және өзара байланысқан аспектілері – әсіресе қоғам, мәдениет, мораль, табиғат, өмірдің мәні және достық төңірегінде құрылған. Эмерсонның айтуынша, көркем жандар қуаттандырып, шабыттандырса, көркем қоғам адамдарды шеттетуге және құрдымға жіберуге бейім. Сол сияқты, ол "бұқаралық көпшілікке ештеңе беруге емес, оларды бағындыруға, жаттықтыруға, бөлуге, талқандауға және жеке тұлғаларды олардан шығаруға" (219) ниетті. Олар "жетілмеген, әлі өздеріне келмеген, әлі өз пікірлерін білмейді" (221). Эмерсон үшін жекелік – зиятек пен тарихқа қатысты жетістіктердің кілті. Оқуға тиіс ең маңызды сабақ – "жаманның жақсылығы" (222). Антагонизм табиғаттың өмірлік қажеттілігі. Жеке және қоғамдық салаларда көптеген үлкен жетістіктер "абыройсыз жолдармен қол жеткізіледі" (225). Эмерсон адамдардың кемшіліктеріне қарызды екенін қорытындылайды (228). Мінезді дамыту үшін "адам өмірінің шындығын білу" (230) өте маңызды. Өзіне сенімділіктен өзге, Эмерсонның кеңесі – салауатты өмір сүру және жемісті еңбек ету. Сонымен қатар, "өз-өзімізге айта алмайтын нәрселерді айта алатын" (236) достар, және "бізге қолымыздан келгенді істеуге күш беретін" (239) адамдар да аса қажет. Эмерсон эссесін үміт дарытып, "өмір әркімге өз міндетін тағайындайды, және сіз қандай өнерді таңдасаңыз да, ( ) басынан бастаңыз, ретпен, қадам-қадаммен ілгерілей беріңіз" (243) деп аяқтайды. Оның қорытынды сөздері оның басқа да көптеген жазбаларымен үйлеседі: ол "барлық жалған байланыстардан құтылуды; өзіміз болғанымыз үшін батылдықты; қарапайым және әдемі нәрсені сүюді; тәуелсіздікті және адамдардың әл-ауқатын арттыруға көмектесуге құштарлықты" талап етеді (244).
Әдемілік
Эмерсон енді Сұлулыққа бұрылады, ол 1836 жылы «Табиғат» еңбегінде қарастырған тақырып. Сұлулыққа түрлі бұрыштан қарап, оны анықтау мәселесін шешу үшін Эмерсон мысалдар, кері мысалдар және сұлулықтың қасиеттерін зерттейді. Сұлулыққа арналған соңғы эссесінде Эмерсон «Табиғаттағы сұлулық» атты үш бөлімді зерттеуге қарағанда аз жүйелі болады. Біріншісі – ғылымды «өз нысандарынан» тым алыс кеткені үшін сынау. (247) Нақтырақ айтқанда, «Біздің ғылымымыздың бәрінде адамдық жақ жетіспейді». (248) Сұлулықты анықтау арқылы махаббатқа қайта оралуға ынталандыру мақсатында Эмерсон былай деп жазады: «Сұлулық – ақыл-ойының әлемді зерттеуге ұмтылатын формасы. Барлық артықшылық – сұлулықтың арқасы, өйткені көптеген сұлулықтар бар; жалпы табиғаттың, адам беті мен дене бітімінің, мінез-құлқының, ақыл-ойының немесе әдісінің, моральдық сұлулықтың немесе жан сұлулығының». (252) Содан кейін мысалдар мен түсіндірмелер арқылы сұлулықты зерттеу басталады: «Біз қарапайым нәрсеге сұлулық жатқызамыз; оның артық бөліктері жоқ; ол өз мақсатына дәл сай келеді; ол барлық нәрселермен байланысты; ол көптеген шексіздіктердің ортасы. Бұл – ең төзімді және ең асқақ сапа». (254) Табиғаттағы, қоғамдағы, риторикадағы, өнердегі, сәулеттегі және әйелдердегі сұлулықты зерттей отырып, ол «Сұлулықтың сызығы – кемелді экономиканың нәтижесі» және «Сұлулық – тұрақтылықты қамтамасыз ететін қасиет» (259) деп түсіндіреді. Сұлулықты келісімсіздікпен салыстыру Эмерсонды өзінің аргументінің мәніне жеткізеді: «Нәрселер әдемі, сүйкімді, бай, талғамды, көркем, жарасымды болады, бірақ олар қиялға үн қатпаса, әлі де сұлу емес». (266) Қорытынды әлемді кеңірек және біртұтас түсінуді қажет етеді:
Эсседегі соңғы абзац – «Платонның планета мен ғалам – бұл еріп кететін Біртұтастықтың өрескел және алғашқы көрінісі, Ақыл-ойының ғибадатханасына апаратын сатының бірінші баспалдағы» деген пікір.
Ілюзиялар
Кітаптың соңғы эссесі "Иллюзиялар" "Көркемдікке" қарағанда анық құрылымдалған. Ол Эмерсонның Кентуккидегі Мамонт үңгіріне жасаған сапары туралы естеліктерімен және "Жұлдызды палатаға" кірген кездегі түнгі аспанға қатысты ойларымен басталады: "Жоғарыдағы қара төбедегі кейбір кристалдық нүктелер, жартылай жасырылған шамның жарығын шағылыстырып, осы керемет әсерді тудырды" (274). Сезімдік қабылдауды жан-жақты қарастырғанда, Эмерсон "Біздің Табиғатпен әңгімеміз көрінетіндей ғана емес" (274) деп жазады және "[сезімдер] барлық жерде араласып, өздерінің құрылымын олар туралы баяндайтын нәрсенің бәрімен қосады" (275). Қоғамдағы иллюзияларға тоқталып, Эмерсон: "Ешкім өз доминосын тастамайды" және "[ ] біз иллюзияларды тым көп жойған сыншыны дұрыс айыптаймыз. Қоғам өз маскасын шешкендерді жақсы көрмейді" (276) дейді. Осы жерде ол афоризм ұсынады: "Өмір – түсіну үшін өмір сүруге тиіс сабақтардың тізбегі" (277). Эмерсон нақты иллюзияларды, ең әсіресе некені (бақытты) иллюзия ретінде қарастыруды жалғастырады: "Біз галлюцинациялардың арасында өмір сүреміз; және осы ерекше тұзақ біздің аяғымызды сүріндіру үшін қойылған, және ерте не кеш барлығымыз сүрінеміз" (279). Содан кейін ол иллюзияларды қалай жеңуге болатыны туралы ұсыныс жасайды: "Бізге қандай ойын ойнаса да, біз өзімізбен ойын ойнамауымыз керек, бірақ жеке өмірімізде ең соңғы адалдық пен шындықпен әрекет етуіміз керек" (285). Эмерсон эссе мен жинақтың соңында рухани байланысқа қайта оралады: "Біз Құдайды әр сағат сайын бетпе-бет көреміз және Табиғаттың мәнін сезінеміз" (286).
Брук фермасы
Эмерсонның қоғам туралы көзқарасы консервативтік сипатқа ие болған сайын, "Өмірдің жүріс-тұрысы" атты еңбегінде Брук Ферма қауымдастығын сынап жазады. Бұл қауымдастық оның әріптесі және трансценденталист Джордж Риплидің 1841 жылы құрған утопиялық, бірлескен өмір сүру тәжірибесі еді. Ол кезде қауымдастықтың мақсаттарымен ақыл-ойы үйлескен Емерсон, қатысуға шақырылғанда бас тартты. Ол негізінен жеке себептер келтірді ("адамдармен әңгімелесуге көп дағдысы жоқ екенін" және "барлық маңызды істерімді жалғыз өзім істеуім керек деп ойлаймын") және "жоспардың жалпы іске асырылуына қатысты күмәнділігін" айтты. Шындығында, саяси жағдайдың шиеленіскен кезеңінде жазылып, Форт Самтер бомбалаудан кейін жарияланған "Өмірдің жүріс-тұрысы" еңбегінде Эмерсон соғысты ұлттық жаңарудың құралы ретінде қабылдағанын көруге болады. Эмерсон "Жолдағы ойлар" атты еңбегінде: "Соғыстар, өрттер, обалар, тұрақты әдеттерді бұзып, шіріген топтар мен ауру ошақтарынан жерді тазартады және жаңа адамдарға кең мүмкіндіктер ашады" деп жазады (223-бет). Табиғатта жаратылыс әрқашан жойылғаннан кейін пайда болады екенін айтады, ал қақтығыс пен шайқастың қыздырылған кезінде адамзаттың нұры одан да жарқырап шығады: "Азаматтық соғыс, ұлттық банкроттық немесе революция, гүлденудің аяусыз жылдарына қарағанда орталық үнмен байып толығады" (230-бет).
Уолт Уитман
Уолт Уитман 1860 жылы наурыз айында Бостонға "Жабайы шөптер" кітабының үшінші басылымын баспагерлермен келісу үшін келгенде, жаңа өлеңдерін талқылау үшін Уитманның ерте қолдаушыларының бірі болған Эмерсонмен бір күн өткізді. Олардың жыныстық жағынан ашық екеніне алаңдаған Эмерсон жас ақынды өлеңдерін "түзетуге" шақырды. Уитман бас тартты және кейін өмірінде осы оқиғаны "Егер танымалдылыққа өз аяқтарыңызбен бара алмасаңыз, қолдарыңыз бен сүйектеріңізбен иеленіңіз" деп сипаттады. Эмерсон сол кезде жазып жатқан "Өмірдің бағыты" еңбегі осы әңгімені еске түсіреді және Эмерсонның Уитманға жасаған сын-пікірін қоғамдық және мәдени контекстте қарастырады. "Мәдениет" атты шығармадағы бір бөлімде Эмерсон цензураның ақынға тиімді болу мүмкіндігін және цензураны қабылдамаудың демократияға қарсы көрінуі мүмкін екенін көрсетеді.