Кіріспе

Неміс композиторы және пианиношы (1862–1942)

Эмиль Георг Конрад фон Сауэр (8 қазан 1862 – 27 сәуір 1942) – неміс композиторы, пианиношы, нота редакторы және музыка (пианино) мұғалімі. Ол Франц Листтің шәкірті және өзінің буынындағы ең көрнекті пианиношылардың бірі болды. Жозеф Хофман фон Сауэрді «шын мәнінде ұлы виртуоз» деп атады. Мартин Краузе, Листтің тағы бір шәкірті, фон Сауэрді «Листтің заңды мұрагері» деп атады; ол Листтің басқа шәкірттеріне қарағанда оның тартымдылығы мен гениалдылығына көбірек ие болған.

Өмір

Сауэр 1862 жылғы 8 қазанда Гамбургтің еркін және ханзаттық қаласында Эмиль Георг Конрад Сауэр ретінде дүниеге келді. 1879-1881 жылдары Мәскеу консерваториясында Николай Рубинштейннің шәкірті болды. 1884 жылы Италияға сапарында графня фон Сайн-Витгенштейнмен танысты, ол оны бұрынғы жақыны Франц Листке ұсынды. Ол екі жыл бойы Листпен оқыды, бірақ біршама уақыт өзін Листтің шәкірті деп санамады. 1895 жылғы сұхбатта тіпті оны жоққа шығарды: «Мені Листтің оқушысы деп санау дұрыс емес, мен оның жанында бірнеше ай болсам да. Ол кезде ол өте қарт еді, маған көп нәрсе үйрете алмады. Менің басты ұстазым, әрине, Николас Рубинштейн болды». 1882 жылдан бастап Сауэр виртуоз пианист ретінде жиі және сәтті гастрольдік сапарлар жасады; оның өнер мансабы 1940 жылға дейін созылды. 1894 жылы Лондонда, ал 1899 жылы Нью-Йоркте тұңғыш рет өнер көрсетті. 1901 жылы Вена академиясының фортепиано мектебінің директоры болып тағайындалды. Сауэр 1907 жылғы сәуірде осы лауазымнан кетіп, 1915 жылы қайта оралды. Оның кейбір шәкірттері сәтті концерттік немесе басқа да маңызды музыкалық мансаптарға қол жеткізді.

1917 жылы Аустрия-Мажарстан монархиясы Сауэрді дворян титулына көтерді, оның атына «фон» деген дворяндық префиксі қосылды. Ол сондай-ақ Лондон Корольдік филармониялық қоғамының алтын медалімен марапатталды. Эмиль фон Сауэр екі рет үйленді. Оның екінші әйелі Анжелика Моралес (фон Сауэр) оның мұрасын ұстаздық қызметі арқылы жалғастырды. Сауэр Моралестен екі ұл – Хулио мен Франц өмірге келді. Ол 1942 жылғы 27 сәуірде 79 жасында Австрияның Вена қаласында қайтыс болды.

Ойнау

Бастапқыда өзінің жеке пікіріне қарамастан, Сауэр фортепианоға Листтің бастапқы көзқарасын, сондай-ақ фортепианоның Лист мектебі деп аталатын, клавиатураны толық меңгеруді талап ететін музыкалық техникаға күшті романтикалық көзқарасты баса көрсеткен деп есептеледі. Өзінің сыныптасы Мориц Розентальдан айырмашылығы, клавиатураны оркестрлік күшпен басып тастай алатын фон Сауэр фортепианоны жұмсақ, тегіс әрі жылтыратылған түрде ойнайтын. Оның жазбалары оны жайбарақат темптерге және темпераменттен гөрі егжей-тегжейлілікке бейім пианист ретінде көрсетеді. Оның ойнауы кейде кеңдігі жетпейтін болса да, әрқашан сәнді және ұқыпты аяқталған.

Композициялар

Иоганн Брамстың толық фортепиано туындыларын, сондай-ақ Пишна, Плейди және Кулақтың бірнеше академиялық еңбектерін редакциялаумен қатар, Сауэр фортепиано концерттері, фортепиано сонаталары, концерттік этюдтер, фортепиано пьесалары және әндер жазды. Оның шығармалары аса маңызды емес деп есептеледі. Бірақ, Олег Маршев оның фортепиано музыкасының алты дискісін жазды.

Ойнау

Эмиль фон Сауэр – 1940 жылғы тікелей жазбалар. Шопен, Сауэр, Шуберт, Шуман, Сгамбатидің шығармалары. Виллем Менгельберг Корольдік Концертгебу оркестріне дирижерлік етеді (Арбитер CD 114). Эмиль фон Сауэр: Толық коммерциялық жазбалар (3 CD жинағы, Marston Records). Эмиль фон Сауэр Листің 1-ші және 2-ші фортепиано концерттерін орындайды. Феликс Вейнгартнер жетекшілігімен Консерватория концерттері оркестрі (Dutton Labs UK B0001DCXLK).

Композициялар

Фортепиано концерті №1 Стивен Хоугтың Бірмингем қаласының симфониялық оркестрімен, Лоренс Фостердің жетекшілігімен орындалды. 1994 жылы жазылған. Бұл CD-де сонымен қатар Ксавер Шарвенканың фортепиано концерті №4, Ф минорында, Op. 82 (Hyperion No. 66790) де бар. Фортепиано концерті №2 Олег Маршев Джеймс Лоугранның жетекшілігімен Орхус симфониялық оркестрімен орындады (Danacord DACOCD 596). Фортепиано сонатасы №2 және Олег Маршевтің басқа фортепианолық шығармалары (Danacord DACOCD 534). Олег Маршев орындаған Концерттік этюдтер (Danacord DACOCD 487).