Кіріспе

Өндірістегі жартылай қатты экстракттар. Олеорезиндер – шайыр мен эфирлік немесе майлы майлардан тұратын, оларды өндіру үшін қолданылған еріткіштерді буландыру арқылы алынатын жартылай қатты экстракттар. Қоныс жемістерінен (конустардан) алынатын олеорезин шикі терпентин немесе терпентин шайыры деп аталады, оған терпентин майы және шайыр кіреді.

Қасиеттері

Бумен айдау арқылы алынған эфир майларынан өзгеше, олеорезиндер ауыр, аз ұшпалы және липофильді қосылыстарға толы, мысалы, шайырлар, балауыздар, майлар және майлы майлар. Гуммо олеорезиндері (майлы гумалы шайырлар, гумалы шайырлар) көбінесе шикі бальзам түрінде кездеседі және суда еритін шайырларды да қамтиды. Олеорезиндерді өңдеу, әсіресе Қытайда (1990 жылдары жылына 400 000 тонна), кең көлемде жүргізіледі, бірақ технология еңбекке көп талап қояды, сондықтан АҚШ сияқты еңбекақысы жоғары елдерде тиімді бола алмайды. Олеорезиндер дәмдеуіштерден дайындалады, мысалы, базилик, каприкум (паприка), кардамон, сельдерей тұқымы, даршын қабығы, гвоздика, шырша, шырша бальзамы, имбирь, джамбу, лабданум, мац, маржорам, мускат жаңғағы, петрушка, бұрыш (қара/ақ), пимента (алқызыл майлышөп), розмарин, шалфей, шөп (жаздық/қыстық), тимьян, куркума, ваниль және Батыс Үндістанның лавр жапырақтары. Қолданылатын еріткіштер сулы емес және полярлы (алкогольдер) немесе полярлы емес (көмірсутектер, көмірқышқыл газы) болуы мүмкін. Олеорезиндер, әсіресе гүлдерден алынатын парфюмериялық бетонға және жануарлар секрецияларынан дайындалатын парфюмериялық шайырларға ұқсас.

Қолдану

Олеорезиндердің көпшілігі дәмдеуіштер мен хош иістендіргіштер ретінде қолданылады, ал кейбіреулері медициналық мақсатта қолданылады (мысалы, қанаптың олеорезині). Олеорезин капсикум әдетте бұрыш шашырату құралдарының негізі ретінде қолданылады. Сонымен қатар, олар сабын мен косметика жасау, сондай-ақ тағамға бояу ретінде де қолданылады.