Філиппин саялы өнер жүйесі: Модерн Арнис

Кіріспе

Филиппин шайқас өнері жүйесі

Қазіргі Арнис – Реми Пресас өзін-өзі қорғау жүйесі ретінде құрған филиппин шайқас өнерінің жүйесі. Оның мақсаты – ескі Арнис жүйелерін сақтау үшін жарақатсыз жаттығу әдісін, сондай-ақ тиімді өзін-өзі қорғау жүйесін жасау болды. «Қазіргі Арнис» терминін Реми Пресастың кіші інісі Эрнесто Пресас өзінің филиппин жекпе-жегінің стилін сипаттау үшін қолданды. 1999 жылдан бері Эрнесто Пресас өзінің жүйесін «Комбатан» деп атады. Ол негізінен Боло (шабуыр) және Балинтавак Эскриманың таяқпен жекпе-жек өнерінің дәстүрлі Пресас отбасы стиліне, сондай-ақ басқа филиппин және жапон жекпе-жегінің ықпалына негізделген. Арнис – президент Глория Макапагал Арройо Республика заңына қол қойғаннан кейін Филиппиннің ұлттық жекпе-жегі және спорты. № 9850, 2009 жыл. RA 9850 – Оңтүстік Котабато депутаты Артур Пингой-младший ұсынған № 6516 заң жобасы мен көпшілік көшбасшысы Хуан Мигель Зубири ұсынған № 1424 заң жобасының біріктірілген нұсқасы, Ричард Дьялогоның көмегімен жасалған. RA 9850 арнисті таэквондо, каратэ және дзюдо сияқты танымал филиппин емес өнерлермен бәсекелесе алатын заманауи жекпе-жек өнері/спорты ретінде таратуға көмектеседі деп күтілуде. Заң бойынша Білім министрлігі осы спортты дене тәрбиесі курсына енгізуге міндетті.

Тарих

Реми Пресас отбасының жүйесін ерте жасынан зерттеді. Ол жапондық шотокан каратэ және дзюдо жүйелерін оқыды, әрқайсысында жоғары дәрежеге жетті; бірақ ол сонымен бірге басқа да филиппин жүйелерін, әсіресе Венансио Бэконның Балинтавагын зерттеді. 1950 жылдары Баколодтағы шағын гимназиядан бастап, ол өнерді жергілікті жастарға мәдени мұра ретінде де, дене шынықтырудың немесе спорттың бір түрі ретінде де таратуға тырысты. Ол Негрос Оксидентал Реколетос университетінде өнер сабағын оқытты. Оның елінің дәстүрлі жекпе-жек өнеріне деген қызығушылығы уақыт өте келе өсті, ол үйренгенін өзгертіп, жетілдіре бастады. 1969 жылы ол Манилаға үкіметтік шенеунік өтінішімен көшіп барып, Филиппиннің қазіргі заманғы Арнис федерациясын құрды. Оған қазіргі Арнис аға шеберлер кеңесінде жүрген Родель Дагук, Джерри дела Круз, Роланд Дантес, Висенте Санчес, Рене Тонгсон және Кристино Васкес сияқты адамдар көмектесті. Саяси себептерден Солтүстік Америкаға көшіп кетуге мәжбүр болғанға дейін ол өзінің өнерін, соның ішінде кітаптар арқылы да, дамытуды және таратуды жалғастырды. Ол жерде ол Уоли Джей, Джордж Диллман және оның қазіргі заманғы Арнис өнерінің дамуына әсер еткен басқа да шеберлермен кездесті. Атап айтқанда, қазіргі Арнис-ке кіші шеңберлі джиу-джитсудан көптеген құлыптар қосылды. Өнер техникада және басымдықта өсіп, өзгеріп жатты, бірақ ол әрқашан жалғыз таяққа және жалпы өзін-өзі қорғауға назар аударды. 1970 жылдары және 1980 жылдардың басында Реми Пресаспен бірге АҚШ-та оқыған студенттер 1990 жылдардың соңында оқыған студенттерден өзгеше тәжірибе алды. 1980 және 1990 жылдары ол семинарлар үшін көп саяхат жасады – жүйедегі негізгі оқыту түрі әлемде, әсіресе АҚШ-та өткізілген демалыс күндері өткізілетін лагерьлер арқылы болды – және кітаптар мен бейнематериалдар шығарды. 1990 жылдары Уоли Джей, Реми Пресас (қазіргі Арнис) және Джордж Диллман (Кюшо Джитсу) бірге АҚШ-та және бүкіл әлемде саяхаттап, кіші шеңберлі джиу-джитсуды жариялады. Сол кезде кіші шеңберлі джиу-джитсудың көптеген элементтері қазіргі заманғы Арниске жақсы сіңірілген. Осы уақыт аралығында ол өнердегі атақтар мен басшылықтың әртүрлі формаларын сынап көрді. Халықаралық қазіргі заманғы Арнис федерациясы Филиппиндердегі жетекші қазіргі заманғы Арнис ұйымы болды, ал Германияның Deutscher Arnis Verband Еуропадағы жетекші ұйым болды. Америка Құрама Штаттарында Халықаралық қазіргі заманғы Арнис федерациясы (IMAF) сертификаттау бойынша негізгі ұйым болды, бірақ негізін қалаушы өнердегі ұйымдық немесе басшылық билікті көрсететін түрлі атақтарды жасады (оқытушылық және/немесе техникалық қабілетін мойындаған гуро ("оқытушы") немесе Пунонг Гуро ("бас мұғалім") сияқты атауларға қарағанда). Бұл атақтардың ішінде ең танымалдары – Дату, яғни басшы немесе көшбасшы, осы тәртіпте Шишир Инокалла, Келли Уорден және Рик "Бонг" Журналдарға (Арнис Сикараннан) (барлығы 1980-ші жылдары), Дитер Кнутелл (1996), Тим Хартман және Дэвид Хоффманға (екеуі де 2000 жылы); және Тапи Тапи шебері, Джефф Делани, Чак Гаус, Джим Ладис, Габи Ролофф, Рэнди Шеа, Кен Смит және Брайан Завилинскиге берілді. Тапи-тапи шебері атағы қазіргі заманғы Арнис тапи-тапида жоғары деңгейге жеткендерді білдіреді. Датулар басқа, мүмкін, әдеттегіден аз бағытқа қарайтын басшылық рөлдерді атқаруы керек еді. 2001 жылға дейін өнер негізінен негізін қалаушымен біріктірілген күйде болды. 2001 жылы Реми Пресастың қайтысынан кейін қазіргі Арнис басшылығының қалған бөлігі бөлініп кетті. IMAF, Солтүстік Американың қазіргі заманғы Арнис практиканттарының ұйымы екі топқа бөлінді, біреуі Рэнди Шеа, екіншісі Джефф Делани басқарды; қалған бес Тапи Тапи шебері Рэнди Шеа бастаған топпен байланысты. Реми Пресастың ұлы Реми П. Пресас және оның бауырлары әкесі қайтыс болғаннан кейін топ құрды, ал Тим Хартман мен Дитер Кнутелл өздерінің ұйымдарының тәуелсіздігін арттырды (тиісінше WMAA және DAV). 2012 жылы Рэнди Шеа мен Джим Ладис IMAF-тен зейнеткерлікке шықты. 2018 жылы Брайан Завилински, Тапи Тапиның ең аға шебері, IMAF-тен отставкаға кетті және бүкіл әлемде тәуелсіз жұмыс істейді. Көп жағдайларда жағдай Jeet Kune Do және американдық Кенпо қауымдастықтарында олардың танымал және харизматикалық негізін қалаушылардың қайтысынан кейін болған жағдайға ұқсас. Әсіресе, әр түрлі ұйымдар әр түрлі деңгейдегі арнисадорларды сынақтан өткізу мәселесін әр түрлі жолмен шешті. Кейбір жағдайларда бұл дау тудырды. Өнердің дамуы жалғасуда және студенттерді тартуда. Қазіргі заманғы Арнис немесе Арниске күшті әсер еткен өнердің көрнекті өкілдері: Бамбит Дулай, Рене Тонгсон, Тим Хартман, Тай Боттинг, Чак Гаус, Кен Смит, Келли Уорден, Родель Дагук және Дитер Кнутелл. Қазіргі заманғы Арнис бүкіл әлемде оқытылуда.

Remy Presas studied his family's system from an early age. He went on to study the Japanese systems of Shotokan Karate and Judo, achieving high rank in each; but he simultaneously studied a variety of other Filipino systems, most notably Venancio Bacon's Balintawak. Beginning with a small gymnasium in Bacolod in the 1950s, he attempted to spread the art to the local youth as both a cultural legacy and a form of physical development or sport. He taught the art at the University of Negros Occidental Recoletos. His desire to reinvigorate interest in his country's traditional martial art grew over time, and he began making modifications and improvements to what he had learned. In 1969 he moved to Manila at the request of a government official, and formed the Modern Arnis Federation of the Philippines. He was assisted by individuals such as those who now are on the Modern Arnis Senior Masters Council: Rodel Dagooc, Jerry dela Cruz, Roland Dantes, Vicente Sanchez, Rene Tongson, and Cristino Vasquez. He continued to develop and spread his art, including via books, until political considerations forced him to relocate to North America. There he met Wally Jay, George Dillman, and other artists who influenced his development of the art of Modern Arnis. In particular, many locks from Small Circle Jujitsu were added to Modern Arnis. The art continued to grow and change, in technique and in emphasis, though it always retained a focus on the single stick and on general self defense. Those who trained with Remy Presas in the United States in the 1970s and early 1980s experienced the art differently from those who began training in the late 1990s. Throughout the 1980s and 1990s he traveled extensively for seminars – the principal form of instruction in the system was through weekend training camps held around the world but especially in the U. S. – and produced books and videos. During the 1990s Wally Jay, Remy Presas (Modern Arnis), and George Dillman (Kyusho Jitsu) traveled together throughout the United States and worldwide promulgating small circle jujitsu. At that time many elements of Small Circle JuJitsu were well integrated into Modern Arnis. During this time he experimented with different forms of titles and leadership in the art. The International Modern Arnis Federation Philippines would come to be the lead Modern Arnis organization in the Philippines, and the Deutscher Arnis Verband of Germany would be the lead organization in Europe. In the United States, the International Modern Arnis Federation (IMAF) was the principal organization as far as certification was concerned, but the founder created a variety of titles that indicated some level of organizational or leadership authority in the art (as opposed to titles such as guro ("teacher") or Punong Guro ("Head teacher") that recognized teaching and/or technical ability). Most prominent among these titles were Datu, meaning a chieftain or leader, awarded in this order to Shishir Inocalla, Kelly Worden and Ric "Bong" Jornales (of Arnis Sikaran) (all in the 1980s), Dieter Knuettel (1996), Tim Hartman and David Hoffman (both in 2000); and Master of Tapi Tapi, awarded to Jeff Delaney, Chuck Gauss, Jim Ladis, Gaby Roloff, Randi Schea, Ken Smith, and Brian Zawilinski. The title of Master of Tapi Tapi denotes those who have attained the high level of proficiency in Modern Arnis' Tapi Tapi. The Datus were expected to take leadership roles that might see them move in different, and perhaps less conventional, directions. Through 2001, however, the art remained largely united under the founder. In the wake of the 2001 death of Remy Presas, there was a splintering of the remaining leadership of Modern Arnis. The IMAF, the organization of record for North American Modern Arnis practitioners, split into two subgroups, one headed by Randi Schea and one headed by Jeff Delaney; the remaining five Masters of Tapi Tapi associated with the group led by Randi Schea. Remy Presas' son Remy P. Presas and his siblings formed a group following his father's death, and Tim Hartman and Dieter Knuettel increased the independence of their organizations (the WMAA and DAV, respectively). In 2012 Randi Schea and Jim Ladis retired from the IMAF. In 2018, Brian Zawilinski, the senior most Master of Tapi Tapi, resigned from the IMAF and operates independently worldwide. In many ways, the situation is analogous to what occurred in the Jeet Kune Do and American Kenpo communities following the deaths of their popular and charismatic founders. In particular, the question of how high ranking arnisadors should test for higher rank has been settled by different organizations in different ways. In some cases this has caused controversy. The art is healthy and continues to attract students. Current practitioners of Modern Arnis or arts strongly influenced by Modern Arnis who are prominent include: Bambit Dulay, Rene Tongson, Tim Hartman, Tye Botting, Chuck Gauss, Ken Smith, Kelly Worden, Rodel Dagooc and Dieter Knuettel. Modern Arnis continues to be taught worldwide.

Оқыту

Филиппиндық жекпе-жек өнерінің ерекшеліктерінің бірі – жаттығудың бастапқы кезеңдерінен қару қолдану, және қазіргі заманғы Арнис осыдан ерекшеленбейді. Негізгі қару – ратан таяғы, оның ұзындығы әртүрлі болғанымен, көбінесе шамамен 28 дюйм (71 см) шамасында болады. Жалғыз және қос таяқпен жасалатын техникалардың екеуі де оқытылады, бірақ біріншісіне көбірек назар аударылады. Таяққа қарсы қарусыз қорғану және пышақты қаруға қарсы (кейде таяқ осыны бейнелейді) әдістер оқу бағдарламасының бөлігі болып табылады. Дәстүр бойынша, таяқ Арнисадорлар (шеберлер) үшін қасиетті саналған, сондықтан Арнис шеберінің серігінің таяғына емес, қолына немесе алқанына соққы беруі күтілген. Бұл әдіс нақты жағдайда тиімді болғандықтан, оны «жыланның тісін сындыру» деп атаған – қарсыласты қаруын тастауға мәжбүр ету, осылайша оның қаупін азайту. Алайда, бұл жаттығу тым ауыр және жарақаттарға әкелуі мүмкін болғандықтан, көптеген бастаушылардың ынтасын төмендеткен. Нәтижесінде, филиппиндық жекпе-жек өнерінің жоғалу қаупі туды. Филиппиннің көп бөлігінде карате және дзюдо сияқты жапон жекпе-жектері жергілікті жүйелерге қарағанда әлдеқайда танымал болды. Реми Пресастың жаттығу әдісін жаңартуы филиппиндық жекпе-жек өнерін сақтауға көмектесу мақсатында жасалған. Ол жаттығу кезінде таяқтарды бір-біріне соғу әдісін үйретті, бұл өнерге көбірек жаңа адамдарды тартты және Филиппин мектептерінде оқытуға мүмкіндік берді. «Жыланның тісін сындыру» қазіргі заманғы Арнистің қағидасы болып қала береді, бірақ практикалық қолдануда көбінесе қолға немесе қолға соққы беріледі. Бұл әдіс қолсыз да қолданылуы мүмкін, ол «аяқ-қолды жою» деп аталады. Оқу бос қолмен өзін-өзі қорғауды (соққы беру, құлыптау, лақтыру және т.б.) қамтиды, сондай-ақ филиппиндық жекпе-жек өнерінің ерекше белгісі – жалғыз және қос таяқпен жасалатын техникаларды да қамтиды. Өнердің басқа да аспектілеріне espada y daga (қылыш пен пышақпен күрес), sinawali (қос таяқпен тоқу үлгілері) және tapi tapi (таяқпен құлыптау жаттығулары) кіреді. Серіктеспен жаттығулардан басқа, қазіргі заманғы Арнис аньо (ката) элементтерін де қамтиды – таяқпен және одан тыс жеке формалар. Оқушының бұрынғы жаттығуларына өнерді бейімдеуге («өнерің ішіндегі өнер»), күрес кезіндегі жағдайлардың өзгеруіне тез бейімделуге («ағын») және қарсыластың соққыға қарсы әрекет етуіне қарсы тұруға («тапи тапи») басымдық беріледі. Оқушыларды арнисадорлар немесе қазіргі заманғы Арнис шеберлері деп атайды. Филиппин әсерінен басқа, жүйеде дзюдо, шотокан карате және Уолли Джейдің кіші шеңберлік дзюцу элементтері де бар.

One of the characteristics of Filipino martial arts is the use of weapons from the very beginning of training and Modern Arnis is no exception. The primary weapon is the rattan stick, called a cane or baston (baton), which varies in size, but is usually about 28 inches (71 cm) in length. Both single and double stick techniques are taught, with an emphasis on the former; unarmed defenses against the stick and against bladed weapons (which the stick is sometimes taken to represent) are a part of the curriculum. It is said that, originally, the cane was considered sacred by practitioners (Arnisadores), and therefore an arnis practitioner was expected to hit his cane at the hand or forearm of his sparring partner and not at the latter's cane. This had the advantage of being the preferred method in actual combat, referred to as "defanging the snake", that is, making the opponent drop his weapon so that he is less of a threat. However, it discouraged many would be practitioners who found this training too painful and injury inducing. The result was that the Filipino martial arts became in danger of dying out; in most areas of the Philippines, Japanese martial arts such as Karate and Judo were much more popular than the indigenous systems. Remy Presas' modernization of the training method was intended to help preserve the Filipino martial arts. He taught the method of hitting cane on cane during practice, which attracted more newcomers to the art and allowed the art to be taught in the Philippines' school system. "Defanging the snake" remains a principle of Modern Arnis, however, and in practical application, one would typically strike the hand or arm. The technique can be used empty handed, where it is known as "limb destruction". Training covers empty hand self defense (striking, locking, throwing, etc.) as well as the trademark single and double stick techniques of the Filipino martial arts. Other aspects of the art include espada y daga (sword and dagger fighting), sinawali (double stick weaving patterns), and tapi tapi (locking drills with the stick). In addition to partner drills, Modern Arnis includes the use of anyo (kata), solo forms both with and without the stick. Emphasis is placed on fitting the art in with a student's previous training ("the art within your art"), smoothly reacting to changing situations in the fight ("the flow"), and countering the opponent's attempt to counter strikes directed at him ("tapi tapi"). Practitioners are called arnisadors or Modern Arnis players. In addition to its Filipino influences, elements of Judo, Shotokan Karate, and Wally Jay's Small Circle Jujutsu appear in the system.

Ұйымдар

Қазіргі заманғы Арнис бүкіл әлемде тараған және осы өнер ең көп таралған елдер – Филиппин, АҚШ, Канада және Германия. Бірақ, осы елдерден басқа да көптеген мемлекеттерде осы өнерді меңгерушілер бар. Қазіргі заманғы Арнис өнерін таратумен көптеген ұйымдар айналысады, олардың ішінде (әліпбилік тәртіппен) DAV (Германия), IMAF (АҚШ және Германия), IMAFP (Филиппин) және WMAA (Жаһандық) ұйымдары бар.