Кіріспе

Қытай жауынгерлік өнерінің қаруы, Азия жақын арадағы соғыс қаруы.

Желілі қамшы, сондай-ақ жұмсақ қамшы деп те аталады.

"Желілі қамшы" кітабында айтылғандай, қытай тіліндегі мағынаның нақты болмауына байланысты бұл қатты қамшыны (көп бөлімді қамшыға қарағанда, көбінесе таяққа ұқсайтын) білдіруі мүмкін. "Қытай тілінде қатты қамшы да, жұмсақ қамшы да жай ғана қамшы (鞭) деп аталады". Әртүрлі кітаптар желілі қамшының тарихы туралы өте әртүрлі мәлімдемелер жасайды.

Техникалар

Желілі қамшы ауыр, бірақ иілгіш, сондықтан оны қарсыласты соғу, ілгектеп, байлау, олардың қозғалысын шектеу және басқа қарудан соққыларды қайтару үшін қамшы ретінде қолдануға болады. Жебе қарсыласты кесу немесе тесу үшін пайдаланылады. Кейде жебеге у қосылуы мүмкін. Иілгіш болғандықтан, қамшыны кедергілерден, тіпті қарсыластың қорғанысынан айналып соққы беруге болады. Желілі қамшыны пайдаланудың формалары көбінесе өте күрделі болады. Кейбір көрсетілімдерде тізбекті қамшыны ауаға лақтырып ұстап, мойынға орап немесе жатып жатқан орындаушының астынан өткізеді. Айналмалы қамшыны жылдамдату үшін қолданылатын классикалық әдіс, тізбекті дене мүшелеріне – аяқтарға, мойынға және шынтақтарға жылдам орап, сосын босатуды қамтиды. Әртүрлі бұрылу және серпілу қозғалыстары тізбекті қамшының ашылу кезінде жылдамдыққа ие болуына себеп болады. Іс жүзінде, орау және босату қарсыластың қозғалысына байланысты айналу бағытын өзгерту үшін қолданылады. Желілі қамшы техникаларын секіру тепкілерімен және басқа да акробатикалық элементтермен үйлестіруге болады. Қос желілі қамшы формалары және тізбекті қамшыны кең қылышпен біріктіретін формалар да жасалған. Көрсетілімдерде желілі қамшыны метеор тәрізді қозғалыстар жасау үшін қолдануға болады, мысалы, бір немесе екі қолмен айналдыру және тоқу. Көрсетілім соңында тізбекті қамшының бөліктерін тартып, тұтқаны ұстап тұрған қолға жинауға болады. Барлық тізбекті немесе байланыстырылған қарулар сияқты, желілі қамшыны тәжірибесіз басқару қиын. Шындығында, оны дәстүрлі шикі тері қамшысынан немесе бұқа қамшысынан басқару қиынырақ, себебі байланыстырылған бөліктер иілгіш буындарды қамтамасыз етеді, ал бұқа қамшысы үздіксіз болып келеді. Желілі қамшыны кейде жекпе-жек спортындағы ең қиын қарулардың бірі деп есептейді, өйткені дене қозғалыстарын қарудың орнымен және жылдамдығымен үйлестірудегі қателік нәтижесінде қару ұстаушының өзіне тиюі мүмкін.