Британ консервативтік партиясындағы «ылғалдар» мен «құрғақтар» фракциялары
Wets and dries
Британ консервативтік партиясындағы «ылғалдар» мен «құрғақтар» фракциялары: Маргарет Тэтчер кезіндегі саяси терминдер, идеологиялық қақтығыстар мен саясаттағы мағынасы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Британдық консервативтік партиядағы фракциялар – консервативтік партия ішіндегі қарама-қарсы топтарды білдіретін британдық саяси терминдер. Бұл терминдер 1980-ші жылдары Маргарет Тэтчер премьер-министр болып тұрған кезеңде пайда болды: Тэтчердің кейбір қатал саясатына қарсы болғандарды олардың оппоненттері көбінесе «ылғалдар» деп атады; ал жауап ретінде Тэтчерді қолдаушылар «құрғақтар» деп аталды.
Faction in the British Conservative Party
Wets and dries are British political terms that refer to opposing factions within the Conservative Party. The terms originated in the 1980s during the premiership of Margaret Thatcher: those who opposed some of Thatcher's more hard line policies were often referred to by their opponents as "wets"; in response, supporters of Thatcher were referred to as "dries".
Этимология
Британдық жаргон тілінде "wet" сөзі әлсіз, "қабілетсіз, тиімсіз, осал" мағынасын білдірген. Тэтчер 1979–80 жылдары осы сөзді қолданысқа енгізіп, оның мағынасын – әлсіз, қаталдығы жоқ, немесе кәсіподақтармен келісімге баруға дайын деген ретінде бекітті. Бұл атау ең әуелі Тэтчердің үкіметінің жоғары лауазымды мүшелеріне қатысты қолданылды, олар оның жақын шеңберінен тыс тұрып, оның қатаң монетаристтік саясатына және мемлекеттік шығыстарды қысқартуына қарсылық білдірді. Саяси контексте бұл терминді Тэтчердің қолдаушылары зат есім және сын есім ретінде қолданып, Тэтчер әлсіз немесе "wet" деп есептер еді, сондай адамдарды немесе саясатты сипаттау үшін пайдаланды.
In British slang, "wet" meant weak, "inept, ineffectual, effete". Thatcher coined the usage in 1979–80, with the meaning of feeble, lacking hardness, or willing to compromise with the unions. The label was especially applied to senior members of Thatcher's government who were nevertheless outside her inner circle and who expressed opposition to her strict monetarist policies, and her cuts to public spending. Within the political context, the term was used by Thatcher's supporters as both as a noun and as an adjective to characterise people or policies which Thatcher would have considered weak or "wet".
Тарих
Хьюго Янг ең маңызды "ішкі" жұмсақтарды Джим Приор, Питер Уокер және сэр Ян Гилмор, сондай-ақ Лорд Каррингтон және Норман Сент Джон Стевас деп атады. "Сыртқы" жұмсақтар көбірек бөлініп, көзге нашар көрінді. Олардың қатарында Фрэнсис Пим, Майкл Хеслтин және Лорд Хейлшем болды. Гилмор 1980 жылғы ақпанда Кембридж университетінде сөз сөйлегенде: "Консерваторлар пікірінше, профессор Хайек ұсынған экономикалық либерализм, өте қаталдығы мен қоғамдық бірлік сезімін қалыптастыра алмауы себепті, саяси еркіндікті қорғамай, оған қауіп төндіреді" деді. 1980-ші жылдары "Nick's Diner" ашылды. Ол Николас Скотттың құрметіне аталған, ол сол кезде партияның Тэтчерге қарсы қанатының өркендеп келе жатқан жұлдызы еді және жұмсақ депутаттардың жиналатын орны болды. "Жұмсақ" деп аталғанына наразылық ретінде Тэтчердің партия ішіндегі қарсыластары оның жақтастарын "құрғақтар" деп атауды бастады. "Құрғақтар" деп белгіленген саясаттардың ішінде ең бастысы – мемлекеттік шығыстарды азайту, салықтарды төмендету, пайыздық ставкаларды көтеру, ақша айналымын қатаң бақылау және мемлекеттің реттеушілік өкілетін шектеу болды – бұл саясаттардың барлығы Тэтчермен тығыз байланысты. Парламенттік консервативтік партиядан тыс, партияның жастар ұйымдары арасында "жұмсақтар" мен "құрғақтар" арасындағы қақтығыстар күшейді. Жастар консерваторлар қанаты 1989 жылға дейін күшті "жұмсақтар" мен "Бір Ұлт" (Тори реформалық тобы) фракциясының бағынысында болды, ал Консервативтік студенттер федерациясы либертариандық және "Дүйсенбі клубы" қолдаушыларының одағының қолында болды.
Hugo Young identifies the most important "inner" wets as Jim Prior, Peter Walker, and Sir Ian Gilmour, as well as Lord Carrington and Norman St John Stevas. The "outer" wets were more fragmented and less visible. They included Francis Pym, Michael Heseltine and Lord Hailsham. Gilmour was the most outspoken, delivering a lecture at Cambridge in February 1980 where he argued: "In the Conservative view, economic liberalism à la Professor Hayek, because of its starkness and its failure to create a sense of community, is not a safeguard of political freedom but a threat to it." In the 1980s Nick's Diner was started. Named in honour of Nicholas Scott, at the time a rising star of the anti Thatcher wing of the Party, it served as a convivial meeting ground for wet MPs. In retaliation to being labelled as "wet", Thatcher's opponents within the party began referring to her supporters as the "dries". Policies which came to be labelled as "dry" included foremostly reducing public spending, cutting taxes, raising interest rates, tightly controlling the money supply, and reducing the regulatory power of the state – all policies which were closely associated with Thatcher. Outside of the Parliamentary Conservative Party, the youth sections of the Party saw increasingly bitter factional battles between "wets" and "dries". The Young Conservatives wing of the party remained in the hands of a strong "wet" and One Nation (Tory Reform Group) faction until 1989, whilst the Federation of Conservative Students remained in the hands of an alliance of libertarian and Monday Club supporters.
Австралия
Австралияның Либералдық партиясында да ұқсас фракциялық бірігу бар, ол Торилер сияқты оң орталық партия, және оларда да соған ұқсас жіктер бар, бірақ әлеуметтік саясат бойынша оңшыл әлеуметтік консерваторлар мен прогрессивті либералдар арасындағы айырмашылықтар бар.
A similar factional identification exists in the Liberal Party of Australia, which is also a centre right party like the Tories, and also has similar splits, but in terms of social policy between right wing social conservatives and socially progressive Liberals.