Кіріспе
Мэтью (Мэт) Скаддер – американдық қылмыс жазушысы Лоуренс Блоктың романдарының ойдан шығарылған кейіпкері.
Шығармалық өмірбаян
Скаддер 1976 жылы шыққан "Әкелердің күнәлары" фильмінде NYPD-ден жуырда ғана шығып, отбасын тастап кеткен, жас қыздың өліміне себеп болған бұрынғы полиция қызметкері ретінде дебют жасады. Ол Hell's Kitchen қонақ үйінің бөлмесіне тұрып, лицензиясыз жеке тергеуші ретінде жұмыс істейді, немесе ол айтқандай, "достар үшін жақсылық жасау". 1982 жылы шыққан бесінші жазба, өлімнің сегіз миллион жолы, Скаддер өзін Анонимді алкоголиктер кездесуінде таныстырғанмен аяқталады. Блок сериалды сол жерде аяқтауды жоспарлаған, бірақ ол редактор досына түпнұсқалық қысқа әңгімені жеткізуге уәде берді, нәтижесінде "Таңның ерте жарығында" Скаддердің 1970 жылдары ішімдік ішкен күндері болған оқиға (Абе Бим Нью-Йорк мэрі ретінде аталады) бірақ қалпына келетін нашақордың көзқарасынан айтылған. Бұл әңгіме 1985 жылы ең жақсы қысқа әңгіме үшін Шамус сыйлығын жеңіп алды. Блок сол табысты 1986 жылы "Сакрлы джин-миль жабылып қалады" деген фильммен кеңейтеді. Содан бері Скаддердің жағдайы ұзақ уақыт бойы өзгермейді. On the Cutting Edge (1989) фильмінде жоғалған жезөкшеге іздеу кезінде ол Мик Баллоумен кездеседі, ол қатыгез ирланд мафиясының мүшесі және салоншы, ол оның ең жақсы достарының бірі болады. 1990 жылдардағы "Бейнебақшаға билет" оны полициядағы күндері бір сойқышы Элейн Марделлмен қайта біріктіреді және олардың өмірлеріне қауіп төндірген адамның өзін-өзі өлтіруін сахналаумен аяқталады. 1991 жылы "Қорбандықтағы би" фильмінде Таймс-сквердегі жас арамшөпшіл ТД таныстырылады, ол Скаддердің қорғанышы және ең жақын одақтасы болады. 1992 жылы түсірілген "А Walk Among the Tombstones" фильмінде ол Элейннің жезөкшелік рөлімен күресіп жатқанын (сонымен қатар, зорлық-зомбылықпен ұрлаушылармен), ал 1994 жылы түсірілген "Өлі ер адамдардың ұзақ қатары" фильмінде екеуі үйленіп аяқталады. Скаддер ешқашан басқа сусын ішпесе де (Боньярдта ең жақын), алкоголь оның өмірінде үлкен рөл атқарады: ол Анонимді алкоголиктер кездесулеріне қатысуды жалғастырады (кейінгі романдарының негізгі орталығын құрайды) және Баллоумен ұзақ түнгі әңгімелесуді жалғастырады. Сонымен қатар, ол жексенбі күні демөөршісі Джим Фейбермен бірге түскі ас ішіп тұрады, ол ақыр соңында ата-анасының орнына әке болады. Скаддердің Баллоумен достығы оны "Барлығы өлді" (1999) фильмінде қуантады. Банда соғысы Балумен байланысы болғандықтан, Скаддердің бірнеше достарының өмірін талап етеді, бірақ кейіннен ол Балумен жақын болады. 2005 жылы шыққан All the Flowers Are Dying сериясының он алтыншы кітабы, мүмкін соңғы тарау ретінде жазылған сияқты. Алайда, 2011 жылы "A Drop of the Hard Stuff" атты жаңа "Скаддер" кітабы жарық көрді, ол қайтадан 1970-ші жылдары, бірақ Скаддердің бірінші жылында ашылды. 2019 жылы "Тастар шашыратуға уақыт" повесі жарық көрді, онда қартайған Скаддер секс-жұмыстан қашуға тырысатын әйелі Элейннің достарына көмектеседі.
From then on, Scudder's circumstances rarely remain the same for long. In On the Cutting Edge (1989), while looking into a missing prostitute he meets Mick Ballou, a brutal Irish mafia member and saloonkeeper who improbably becomes one of his best friends. 1990's A Ticket to the Boneyard reunites him with Elaine Mardell, a hooker from his days on the force, and concludes with him staging the suicide of a man who had threatened their lives. 1991's A Dance at the Slaughterhouse introduces TJ, a young Times Square hustler who becomes Scudder's protégé and closest ally. 1992's A Walk Among the Tombstones sees him struggling with Elaine's role as a prostitute (as well as a pair of violent kidnappers), while 1994's A Long Line of Dead Men ends with the two marrying. While Scudder never takes another drink (coming closest in Boneyard), alcohol continues to play a large role in his life: he continues to attend Alcoholics Anonymous meetings (which constitute a central setting of the later novels), and have long late night conversations with Ballou. He also has a standing Sunday night dinner with his sponsor, Jim Faber, who eventually becomes a surrogate father figure. Scudder's friendship with Ballou comes back to haunt him in Everybody Dies (1999). A gang war claims the lives of several of Scudder's friends due to his association with Ballou, but he afterwards stays close with Ballou. 2005's All the Flowers Are Dying, the sixteenth title in the series, seemed to have been written as a possible final chapter. However, a new Scudder book, titled A Drop of the Hard Stuff,—a second "flashback" novel—was published in 2011 and again set in the 1970s but during Scudder's first year of sobriety. The novella A Time to Scatter Stones was published in 2019, featuring an aging Scudder helping friends of his wife Elaine who want to escape sex work.
Басқа медиада
Мэтью Скаддер кейіпкерін Джефф Бриджес «8 миллион өлім жолы» фильмінде сомдады, онда оқиға Оңтүстік Калифорнияға көшірілді және Скаддер шериф орынбасары ретінде бейнеленді. Фильм оның өмірбаянын өзгертеді; фильмде ол қараңғы көшедегі жас қызды емес, есірткі сатушысының отбасының алдында ересек дилерді өлтіреді. Фильмге сын-пикирлер жағымсыз болды және кассада сәтсіздікке ұшырады. «А Walk Among the Tombstones» (2014) фильмінде Мэтьюді Лиам Нисон ойнады, бұл Block-тың жақсы бағасын алды. Фильмде Скаддердің романдық түпкілікті өмірбаяны да қолданылды. Бұл фильм шамалы қаржылық табыс әкелді және алдыңғы Скаддер фильмінен жақсы пікірлер алды, бірақ жаңа Скаддер фильмдерінің түсірілімі туралы мәлімдеме жоқ.