Кіріспе

Мэтью (Мэт) Скаддер – американдық қылмыс жазушысы Лоуренс Блоктың романдарының ойдан шығарылған кейіпкері.

Шығармалық өмірбаян

Скаддер 1976 жылы шыққан "Әкелердің күнәлары" фильмінде NYPD-ден жуырда ғана шығып, отбасын тастап кеткен, жас қыздың өліміне себеп болған бұрынғы полиция қызметкері ретінде дебют жасады. Ол Hell's Kitchen қонақ үйінің бөлмесіне тұрып, лицензиясыз жеке тергеуші ретінде жұмыс істейді, немесе ол айтқандай, "достар үшін жақсылық жасау". 1982 жылы шыққан бесінші жазба, өлімнің сегіз миллион жолы, Скаддер өзін Анонимді алкоголиктер кездесуінде таныстырғанмен аяқталады. Блок сериалды сол жерде аяқтауды жоспарлаған, бірақ ол редактор досына түпнұсқалық қысқа әңгімені жеткізуге уәде берді, нәтижесінде "Таңның ерте жарығында" Скаддердің 1970 жылдары ішімдік ішкен күндері болған оқиға (Абе Бим Нью-Йорк мэрі ретінде аталады) бірақ қалпына келетін нашақордың көзқарасынан айтылған. Бұл әңгіме 1985 жылы ең жақсы қысқа әңгіме үшін Шамус сыйлығын жеңіп алды. Блок сол табысты 1986 жылы "Сакрлы джин-миль жабылып қалады" деген фильммен кеңейтеді. Содан бері Скаддердің жағдайы ұзақ уақыт бойы өзгермейді. On the Cutting Edge (1989) фильмінде жоғалған жезөкшеге іздеу кезінде ол Мик Баллоумен кездеседі, ол қатыгез ирланд мафиясының мүшесі және салоншы, ол оның ең жақсы достарының бірі болады. 1990 жылдардағы "Бейнебақшаға билет" оны полициядағы күндері бір сойқышы Элейн Марделлмен қайта біріктіреді және олардың өмірлеріне қауіп төндірген адамның өзін-өзі өлтіруін сахналаумен аяқталады. 1991 жылы "Қорбандықтағы би" фильмінде Таймс-сквердегі жас арамшөпшіл ТД таныстырылады, ол Скаддердің қорғанышы және ең жақын одақтасы болады. 1992 жылы түсірілген "А Walk Among the Tombstones" фильмінде ол Элейннің жезөкшелік рөлімен күресіп жатқанын (сонымен қатар, зорлық-зомбылықпен ұрлаушылармен), ал 1994 жылы түсірілген "Өлі ер адамдардың ұзақ қатары" фильмінде екеуі үйленіп аяқталады. Скаддер ешқашан басқа сусын ішпесе де (Боньярдта ең жақын), алкоголь оның өмірінде үлкен рөл атқарады: ол Анонимді алкоголиктер кездесулеріне қатысуды жалғастырады (кейінгі романдарының негізгі орталығын құрайды) және Баллоумен ұзақ түнгі әңгімелесуді жалғастырады. Сонымен қатар, ол жексенбі күні демөөршісі Джим Фейбермен бірге түскі ас ішіп тұрады, ол ақыр соңында ата-анасының орнына әке болады. Скаддердің Баллоумен достығы оны "Барлығы өлді" (1999) фильмінде қуантады. Банда соғысы Балумен байланысы болғандықтан, Скаддердің бірнеше достарының өмірін талап етеді, бірақ кейіннен ол Балумен жақын болады. 2005 жылы шыққан All the Flowers Are Dying сериясының он алтыншы кітабы, мүмкін соңғы тарау ретінде жазылған сияқты. Алайда, 2011 жылы "A Drop of the Hard Stuff" атты жаңа "Скаддер" кітабы жарық көрді, ол қайтадан 1970-ші жылдары, бірақ Скаддердің бірінші жылында ашылды. 2019 жылы "Тастар шашыратуға уақыт" повесі жарық көрді, онда қартайған Скаддер секс-жұмыстан қашуға тырысатын әйелі Элейннің достарына көмектеседі.

Басқа медиада

Мэтью Скаддер кейіпкерін Джефф Бриджес «8 миллион өлім жолы» фильмінде сомдады, онда оқиға Оңтүстік Калифорнияға көшірілді және Скаддер шериф орынбасары ретінде бейнеленді. Фильм оның өмірбаянын өзгертеді; фильмде ол қараңғы көшедегі жас қызды емес, есірткі сатушысының отбасының алдында ересек дилерді өлтіреді. Фильмге сын-пикирлер жағымсыз болды және кассада сәтсіздікке ұшырады. «А Walk Among the Tombstones» (2014) фильмінде Мэтьюді Лиам Нисон ойнады, бұл Block-тың жақсы бағасын алды. Фильмде Скаддердің романдық түпкілікті өмірбаяны да қолданылды. Бұл фильм шамалы қаржылық табыс әкелді және алдыңғы Скаддер фильмінен жақсы пікірлер алды, бірақ жаңа Скаддер фильмдерінің түсірілімі туралы мәлімдеме жоқ.