Кіріспе

Бір адамға немесе топқа қатысты басқаларға жасалған кемсітетін пікірлер. Антилокуция – бұл бір адамға, топқа немесе қауымға қарсы жағымсыз сөздік ескертулер жасалатын, бірақ тікелей сол адамға немесе топқа айтылмаған прежудистің бір түрі.

Тарих

Бұл терминді американдық психолог Гордон Оллпорт 1954 жылы жарық көрген «Предубеждение табиғаты» атты кітабында енгізген. Антилокуция – Оллпорт шкаласының бірінші сатысы, оны қоғамдағы пікірқанастық пен ғарыштандықтың деңгейін өлшеу үшін пайдалануға болады. Оллпорттың ғарыштандыру сатылары: антилокуция, қашу, кемсіту, физикалық шабуыл және жою. Антилокуция – «локуция» сөзі мен «анти» префиксінен құралған күрделі сөз, ол локуцияның қарсы мәнін білдіреді.

Сипаттама

Олпорт антилокуцияны прежудисқа қарсы ең аз агрессивті форма деп есептеді. Дегенмен, ол өзіне қатысты адам/топ үшін қиратушы және өмірді өзгерте алады. Антилокуцияны қолданушылар не істеп жатқанын білмей немесе өздерін прежудисті әрекет жасап жатыр деп санамайды. Егер антилокуцияны көпшілік қолданса, адам оған қосылуға мәжбүр сезінеді. Бұл адамды топқа байланыстыруы немесе объектіге қатысты кемсітушілік мінез-құлықты тудыратын, жаңсақ ақпарат таратуы мүмкін. Антилокуция – «артынан сөйлеуге» ұқсас, бірақ антилокуция ішкі топтың сыртқы топты жаңсақ негізде оқшаулатуына әкелуі мүмкін. "Антилокуция" термині "жек көру тілінен" гөрі сирек қолданылады, оның мағынасы ұқсас, бірақ одан да агрессивті және сыртқы топтың кемсітуге бейхабар екенін ескермейді.

Себептері, жұмыс және қауіп

Адамдар қорқақ сезінгенде, жағдайды нашарлататын сөздерге барады. Мұндай әңгімелер қате түсініктерге және тақырыпқа қатысты болжамдарға негізделуі мүмкін. Мысалы, бір топ жаңа, таныс емес мүшеге қалыптасқан көзқарастарды қолдануы мүмкін. Мұндай адамдар өздерінің әрекеттерінің жағдайды нашарлататынын мойындамай, оны пікір білдіру деп түсіндіруі мүмкін. Көре алмаушылық объектіге қатысты кең таралған кемсітушілікке алып келуі мүмкін, себебі адамдар өздерін ешқандай қағиданы бұзбайынша ойлайды. Мұндай қалыптасқан көзқарастарды жою және объектіге жағымды көзқарас қалыптастыру үшін нақты деректер қажет.