Америкадағы кельт музыкасының тарихы мен әсері

Кіріспе

Ирландия, Шотландия және Уэльс музыкасы американдық музыканың маңызды бөлігі болып ұзақ уақыттан бері сақталып келеді, кем дегенде 18 ғасырдан бастап. 1960 жылдардан бастап Клэнси ағайындылары сияқты әртістер ирланд музыкасының жұлдыздарына айналды, оның тарихы кем дегенде колониялық кезеңге, көптеген ирланд иммигранттары келген уақытқа дейін жетеді. Олардың арасында көптеген шотланд-ирландтық пресвитериандар болды, олардың музыкасы «Төмендік шотландтық стильмен ең жақын байланысты» болды.

Дегенмен, кельт музыкасының американдық стильдерге ең маңызды әсері – әрине, кантри музыкасының дамуына тигізген әсері. Бұл стиль аңгло-кельт дәстүрлерін «ғибадат әндерімен және афроамерикандық рухани әндермен» үйлестіреді. Кантри музыкасының тамыры «ағылшын, шотланд және шотланд-ирландтық дәстүрлі музыканың америкалық интерпретацияларынан шыққан, әсіресе (19 ғасыр) халық әндерінің, соның ішінде (минстрель әндері) іздерін сақтайды».

Кельт американдықтары кельттік фьюжн музыкасының қалыптасуына да ықпал етті, ол кельт музыкасын заманауи ықпалдармен біріктіретін жанрлар жиынтығы болып табылады.

АҚШ-тағы дәстүрлі музыка

АҚШ-тағы ирландтық дәстүрлі музыканың ұзақ және алуан түрлі тарихы бар, ол жазба мәдениетінде де, тікелей орындалуларында да көрінеді. Ирландиядан келген эмигранттар Еуропаның Жаңа әлемді отарлаудың алғашқы күндерінен бастап өздерінің аспаптары мен репертуарларын Америка Құрама Штаттарына әкелді. Ирландиялық музыканттардың Нью-Йоркте және одан әрі жерлерде қоныс табу тарихы – оқиғаның бір жағы. Екінші жағы – бірінші және екінші буын ирланд-американдықтардың ирланд музыкасын үйренуі мен орындауы. Ал үшіншісі – әртүрлі әлеуметтік топтардан шыққан американдықтардың музыкаға деген кең қызығушылығы. Дәстүрдің шеберлері АҚШ-та тұруға келді. Чикагодағы О’Нилл музыканттық шеберлікті және күйлер жинауды ынталандырған маңызды тұлға болды, ол өз заманы мен орнынан тысқары дәстүрге үлкен әсер етті. 19 ғасырдың соңында және одан соң көп жылдар бойы Лаугреядан шыққан Патси Тухи танымал гастрольдік артист болды. 1920-1930 жылдары Майкл Коулман, Пэки Долан, Хьюи Гиллеспи, Джим Моррисон және тағы да басқалар Нью-Йоркте ирландтық дәстүрлі музыканың классикалық жазбаларын жасады. Бұл жазба мәдениеті бүгінгі күнге дейін жалғасуда. Ұлы депрессия мен Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Нью-Йорктегі ирландтық дәстүрлі музыкасы шоу-бэнд мәдениетімен көлеңкеге түсірілді, ал Джек Коэн, Типперриден келген Пэдди О’Брайен, Ларри Редикан және Пэдди Рейнольдс сияқты орындаушылар дәстүрді АҚШ-та сақтап, ирланд-американдықтарға музыканы үйретті. Энди МакГэнн, Брайан Конвей, Джоанни Мэдден, Джерри О’Салливан, Лиз Кэрролл және Билли МакКомски сияқты көптеген талантты ирланд-американдық орындаушылар дәстүрлі музыкада ирландтықтармен байланыстырылатын жетістіктерге жетті. Джеймс Кин, Мик Молони, Пэдди Кинан, Оффалиден келген Пэдди О’Брайен, Мартин Хейс және басқалардың 1960-шы, 1970-ші және 80-ші жылдары Нью-Йоркке және одан әрі көшіп келуі Америкада орындалатын музыканың Ирландиямен байланыста болуын қамтамасыз етті. Иван Гофф пен Силиан Валлелидің Нью-Йоркке көшіп келуі туған жердегі музыканттардың ағынын күшейтіп, американдық сахнаны таланттармен байытты. Патрик Манган сияқты ирланд-американдық музыканттар ирланд-американдық мәдениетінің тамырларымен тығыз байланысты екенін дәлелдеуде. Уэльстің көптеген әндері американдық музыка мәдениетіне сіңіп кеткен, мысалы "Ar Hyd y Nos" ("All Through the Night", оны Шерил Кроу және басқалар орындады); "Suo Gân" ("Күн империясы" фильмінде) және "Lisa Lân" ("Апат" фильмінде).

Irish traditional music in the United States has a long and varied history, both in recording culture and by live performances. Emigrants from Ireland have brought their instruments and repertoire to the United States since the earliest days of European colonization of the New World. The history of Irish musicians from Ireland taking up residency in New York and beyond is one side of the story. Another is the learning and playing of Irish music by first and second generation Irish Americans. And then yet another is the widespread interest in the music by Americans from every background. Masters of the tradition have come to live in the United States. Chief O'Neill in Chicago was a major promoter of musicianship and tune collection, greatly impacting the tradition beyond his own day and place of re settlement. In the late nineteenth century and long after that, Patsy Touhey from Loughrea was a popular touring artist. In the 1920s and 1930s, the classic recordings of Irish traditional music were made in New York by Michael Coleman, Packie Dolan, Hughie Gillespie, Jim Morrison and many others. This recording culture continues to the present day. In the wake of the Depression and World War, Irish traditional music in New York was belittled by showband culture, and performers like Jack Coen, Paddy O'Brien of Tipperary, Larry Redican, and Paddy Reynolds kept the tradition alive in the United States, and were teachers of the music to Irish Americans. Many great Irish American performers like Andy McGann, Brian Conway, Joannie Madden, Jerry O'Sullivan, Liz Carroll and Billy McComiskey would rise to achieve a level of accomplishment in the traditional music usually associated with native Irish. Later Irish emigration to New York and beyond by James Keane, Mick Moloney, Paddy Keenan, Paddy O'Brien of Offaly, Martin Hayes and others through the 1960s, 1970s and 80s, ensured the music performed in America stayed connected to Ireland. Recent emigration by Ivan Goff and Cillian Vallely to New York has kept the stream of native players strong, and the American scene rich with native talent. While Irish American players like Patrick Mangan continue to prove Irish American culture is strongly connected to the roots. Many Welsh songs have been adopted into American music culture, such as "Ar Hyd y Nos" ("All Through the Night", performed by Sheryl Crow, among others); "Suo Gân" (featured in the film Empire of the Sun), and "Lisa Lân" (featured in the film Crash).

Ирландтық-америкалық музыка

Ирландиялық иммигранттар Америка Құрама Штаттарында жүргенде көптеген эмигрант балладаларын жазды. Бұл әндер көбінесе «мұңды айтыстар, ностальгияға толы, өзін өкіну, туған жерді мақтау және шетелді ащы айыптау» сипаттамасына ие болды. «Мыңдаған Америкаға қарай жүзіп барады» және «Сұрғылт жарық» сияқты әйгілі әндер осылардың қатарында, бірақ «Шамрок жағасы» осы салада ең танымал болуы мүмкін. Фрэнсис О’Нилл – Чикаго полициясының бастығы, ол жарияланған ирландтық дәстүрлі музыканың ең ірі жинағын жасаған. Ол флейташы, скрипкашы және сырнайшы болды, сол кезде Чикагодағы белсенді ирланд қауымының мүшесі еді, онда Николас Кароланның айтуынша, «Ирландияның барлық отыз екі округінен» музыканттарды қамтитын қырық мыңға жуық адам өмір сүрді. Каролан О’Ниллді «20 ғасырдағы ирландтық дәстүрлі би музыкасының эволюциясына ең үлкен ықпал еткен тұлға» деп атады. 1890 жылдары ирланд музыкасы «алтын ғасырға» енді, ол Нью-Йорк қаласындағы жарқын аренаға негізделген. Бұл Джеймс Моррисон және Майкл Коулман сияқты аңызға айналған скрипкашыларды, сондай-ақ фокстрот және квикстеп сияқты халықтық хиттер мен билерді ойнаған көптеген танымал би тобын дүниеге әкелді. Бұл топтар біртіндеп үлкейіп, биг-бенд стилінде металл және қамыс аспаптарын қосты. Бұл алтын ғасыр Ұлы депрессиямен аяқталса да, 1950 жылдары ирланд музыкасы гүлденді, мұны Нью-Йорктегі Сити-Центр Бал залының құрылуына байланыстыруға болады. Кейіннен Ирландиядағы түбірлерді жаңарту және Филадельфияда орналасқан Мик Молонидің «Green Fields of America» ұйымының құрылуы оған қосылды, бұл ұйым ирланд музыкасын насихаттайды. 20 ғасырдың соңында Лос-Анджелесте тұратын Flogging Molly, Нью-Йорк қаласынан Black 47, сондай-ақ Лос-Анджелестен The Shillaly Brothers және Бостоннан Dropkick Murphys сияқты кельттік шабытталған рок-топтары пайда болды.

Америкадағы музыка арқылы келт болмысы

Динамикалық үлгілер Бенедикт Андерсонның ұлтшылдық және ұлттық сана туралы түсініктеріне үлес қосады. Америкада құрылған кельттік үлгілері американдық ұлттық болмыстың динамикасына әсер етеді. Америкалық қоғамның негізгі қағидасы – еркіндікке Аппалачидегі келттердің Азамат соғысы кезінде Одақ күштеріне жасаған үлесі арқылы қолдау көрсетілді. Бенедикт Андерсонның пікірінше, "ұлт" – түрлі орталар мен қоғамдарға ауыстырылып, әртүрлі саяси және идеологиялық құрылымдармен біріктірілетін мәдени артефакттардың жиынтығынан қалыптасады. Бенедикттің айтуынша, осы қиялданған ұлттық сана – үнемі өзгеріп отыратын және динамикалық ұғым. "Тіпті ең кішкентай ұлттың мүшелері де өздерінің көпшілігін білмейді, бірақ әрбір адамның санасында олардың бірлігінің бейнесі сақталады" (Андерсон, 6). Кельттік үлгі – осындай қиялданған қауымдастықтың бір түрі. Америкаға әлемнің басқа аймақтарынан келттердің қоныс аударуы осы қиялданған қауымдастықтың көрінісі болып табылады. Ұлыбритания аралдарынан, әсіресе Шотландия мен Ирландиядан келген мәдени қоныс аударушылар негізінен АҚШ-тың Аппалачи аймағына қоныстанды. Мыңдаған иммигранттар өмірін жақсарту үшін теңізден өтіп, ауыл шаруашылығымен айналысып, оны жетілдірді. Британдықтар өздерімен бірге музыка, киім-кешек және идеология сияқты мәдени элементтерді әкелді. Олардың арасында Ирландия, Уэльс, Шотландия, Корнуолл және Бретаньде тұратын немесе олардың тілдерінде сөйлейтін келттер де болды. Кельттік үлгі күрделі: осы кельттіктің үлкен бөлігі музыкалық тәжірибеге – сөйлеу және аспаптық музыкаға негізделген, ол ерекше үлгіні құрайды. Кельт тілді әлемде уақыт өте келе қабаттасқан аймақтық және ұлттық үлгілер қазіргі және тарихи кельт аспаптарының практикасына негізделген. Американың блюграсс және фолк музыка стильдерінің тамыры шотланд, ирланд немесе кельт мәдениеттерімен байланысты Аппалачи мәдениеттерінде жатыр. Америкалық үлгінің қабаттары жаңа музыкалық стильдің ықпалымен құрылды. Мәдениет қалыптасып, қауым құрылды. Аймақтық үлгілер гүлденді. Америкада ұлт құру тұжырымы шотландтар үшін ерекше маңызды, себебі Шотландиядағы аумақтың кеңдігі отбасылық тәуелсіздікке, яғни кландардың дамуына және жеке адамның рөліне әсер етті. Америкаға келттердің келуімен жаңа үлгілер қалыптасты. Үлгі – жеке тұлға мен қоғамға үлес қосатын ерекшеліктер мен құндылықтардан тұрады. Үлгілер бірігіп, ұлттық сананы құрайды. Майкл Дитлер кельт тілді аймақтарда, мысалы, Шотландия, Уэльс, Ирландия және Бретаньде пайда болған кельттік үлгінің өзі "қиялданған қауымдастық" екенін, аймақтық және жеке мәдени үлгілерден құрылған ұлттық идеалдарына ие екенін айтады. Келттердегі ұлттық сана Дитлер "келтшілдік" деп атап, "этностық естелік пен қауымдық үлгіні құруға бағытталған әрекеттер, олар аумақтық шектеулерге ие және ашық саяси жобалар мен идеологияларға енген" (Дитлер 239). Ол келттікті келт өміріне этникалық байланыс сезінетін адамдардың сезімі деп анықтайды. Олар шотландтық немесе ирландтық мұраға этно-ностальгия сезімін сезінеді. Келттікке кельттік болмыстың идеясымен жаһандық рухани байланыс негізделген. Бұл өзін ақ нәсілден өзгеше санаған адамдардан тұрады. Дитлердің үлгі туралы теориясы музыка мен мәдени үлгілердің байланысты екенін көрсетеді. Кельттік стильдер басқа стильдермен бірігіп, "дүниежүзілік музыка" рөліне ие болады: көптеген адамдар дүниежүзілік музыкамен байланысты, ал кельттік стильдер кельт ретінде танылғысы келетіндер арасында ынтымақты тудырады.

Dynamic identities contribute to Benedict Anderson’s notions of nationalism and nationality. The Celtic identities constructed in America contribute to the dynamic being of American nationalism that we are founded upon. Freedom, a foundational principle of American society, was encouraged by the Celtic influence in Appalachia through their contribution to Union forces during the Civil War. The Union was a more democratizing entity and more willing to accept pluralism in American society compared to their Confederate counterparts who were more bent on maintaining a separatist identity

According to Benedict Anderson, “nationality” was formed from the accumulation of cultural artifacts that were able to be transplanted to an array of environments and societies and merge with a wide variety of political and ideological frameworks. This imagined nationality as Benedict calls it, is a constantly shifting and dynamic entity. “It is imagined because the members of even the smallest nation will never know most of their fellow members, yet in the mind of each lives the image of their communion.” (Anderson, 6). Celtic identity is one such imagined community. The diaspora of Celts from other areas of the world to America is representative of the imagined community. The cultural diaspora from the British Isles, specifically Scotland and Ireland, landed primarily in the Appalachian region of the United States. Thousands of immigrants sailed and maintained and improved on agricultural pursuits to better improve their lives. The British brought with them cultural elements such as music, dress, and ideology. Among these Brits were those defined as Celts, or people who resided in or spoke the languages of Ireland, Wales, Scotland, or cornwall and Brittany. The Celtic identity is complex: A large portion of this Celticness rested on musical practices, both spoken word and instrumental, that constructs the distinct identity. Layered regional and national identities were assembled over time in the Celtic speaking world, centered on practices of both modern and historic Celtic instruments. American Bluegrass and Folk music styles have roots in Appalachian cultures linked to Scottish, Irish, or Celts. Layers of American identity were constructed by the influence of a new musical style. Culture was formed and community was created. Regional identity flourished. This concept of nation building in America is particularly true for the Scots and stems in part from the vast territory that led to development of family autonomy, or Clans, in Scotland and influenced the role of the individual. New layers of identity were created by the influx of Celts to America. Identity is composed of characteristics and values that contribute to individuals and communities. Identities combine to form a distinct sense of nationalism. Michael Dietler asserts that Celtic identity, which rose within Celtic speaking regions such as Scotland, Wales, Ireland, and Brittany, is itself an “imagined community” possessing its own nationalist ideals constructed from regional and individual cultural identities. The sense of nationalism that Celts possess is what Dietler refers to as Celticism, “self conscious attempts to construct ethnicized forms of collective memory and communal identity that are territorially bounded and imbedded in overt political projects and ideologies.” (Dietler 239). He continues to define Celtitude as the feeling felt by those who draw ethnic ties to Celtic life. They feel a sense of ethno nostalgia for Scottish or Irish heritage. Celticity is centered on a global spiritual connection to the idea of Celtic identity. This is composed of people who wish to identify as something other than white. Dietler’s theories on identity suggest that music and cultural identities have overlapped. Celtic styles merge with other styles and move toward a role as “World Music”: many can relate to world music and Celtic styles create solidarity among those who wish to identify as Celtic.