Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Забала (Zabola, ; Gebissdorf) – Румынияның Ковасна уезіндегі коммуна. Ол Трансильванияның шығысындағы Секели елі этномәдени аймағында жатыр. Коммунаға 4 ауыл кіреді: Петени (Székelypetőfalva), Сурча (Szörcse), Тамашафалау (Székelytamásfalva) және Забала.
Zăbala (Zabola, ; Gebissdorf) is a commune in Covasna County, Romania. It lies in the Székely Land, an ethno cultural region in eastern Transylvania. The commune comprises 4 villages: Peteni (Székelypetőfalva), Surcea (Szörcse), Tamașfalău (Székelytamásfalva), and Zăbala.
География
Коммуна округтің шығыс бөлігінде, Вранча округімен шекарада орналасқан. Ол Рауль-Негру өзенінің және оның салалары – Забала және Маркуша өзендерінің жағасында жатыр. Забала арқылы DJ121 аудандық жолы өтеді, ол оны оңтүстікке қарай Коваснамен және солтүстікке қарай Таргу Секуешпен байланыстырады. Округ орталығы – Сфанту Георге батысқа қарай орналасқан.
The commune is located in the eastern part of the county, on the border with Vrancea County. It lies on the banks of Râul Negru and its tributaries, the rivers Zăbala and Mărcușa. Zăbala is crossed by county road DJ121, which connects it to Covasna, to the south, and Târgu Secuiesc, to the north. The county seat, Sfântu Gheorghe, is to the west.
Демография
Коммунаның көпшілігі – шекей мажарлары. 2002 жылғы халық санағы бойынша, халқы 4814 адамды құрады, оның 76,55%-ы немесе 3685 адам – мажарлар. 2021 жылғы халық санағында Забаланың халқы 4332 адамды құрады, оның 63,67%-ы мажарлар, 18,37%-ы румындар және 11,45%-ы цығандар.
The commune has a Székely Hungarian majority. At the 2002 census, it had a population of 4,814, of which 76.55% or 3,685 were Hungarians. At the 2021 census, Zăbala had a population of 4,332, of which 63.67% were Hungarians, 18.37% Romanians, and 11.45% Roma.
Атауы
"Забола" деген атау "желкен" дегенді білдіреді, яғни, атты бақылауға алу үшін аттың басына салынатын былғары бау-құбылыстарды білдіреді. Татарлармен болған әр түрлі шайқастар барысында Заболаның солтүстігі мен оңтүстігіндегі ауылдар татарлар тарапынан қиратылды. Дегенмен, Забола тұрғындары татарларды тоқтатып, аман қалды, олар татарлардың аттарына желкен салып, оларды да, олардың аттыларын да бақылауға алғандай болды. Ауылдың сыртында "Татархалом" (Татар төбесі) жатыр; кейбір тарихшылар соғыста қаза тапқан татарлар сол жерге көмілген деп есептейді.
The name of "Zabola" means "bridle", i. e., the straps of leather that are put around the head of a horse to allow the rider to control it. In the course of various battles with the Tatars, the villages north and south of Zabola were destroyed by the Tatars. However, the inhabitants of Zabola were capable of holding the Tatars in check and survived, as if they had put bridles around the Tatars' horses in order to control them and their riders. Outside the village lies the "Tatárhalom" (Tatar Hill); some historians think the Tatars that were killed in action were buried there.
Тарих
Бұл жер тарихи Трансильвания провинциясының Секели жерінің бір бөлігі болды. 1876 жылдан 1918 жылға дейін ауыл Венгрия Корольдігінің Хармзек округіне қарасты. Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін, 1918 жылдың желтоқсан айында Трансильванияның Румыниямен бірігуі жарияланды. 1918-1919 жылдардағы венгр-румын соғысының басында қала румын әкімшілігіне өтті. 1920 жылғы Трианон шартынан кейін ол Румыния Корольдігінің құрамына кірді және Трей Скаун округінің Ковасна пласасына қарасты. 1940 жылы Екінші Вена сыйлығы Солтүстік Трансильванияны Венгрия Корольдігіне берді. 1944 жылдың қыркүйегінде, Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде румын және совет әскерлері бұл жерге енді. Солтүстік Трансильвания аумағы 1945 жылдың 9 наурызына дейін совет әскери басқаруында болды, содан кейін ол қайтадан Румынияның бір бөлігіне айналды. 1952-1960 жылдар аралығында Забала Мажар автономиялық аймағына қарады, ал 1960-1968 жылдар аралығында Брашов аймағының құрамына кірді. 1968 жылы Румыния округтар негізінде қайта ұйымдастырылғанда, коммуна Ковасна округінің құрамына енді.
The locality formed part of the Székely Land region of the historical Transylvania province. From 1876 until 1918, the village belonged to the Háromszék County of the Kingdom of Hungary. In the aftermath of World War I, the Union of Transylvania with Romania was declared in December 1918. At the start of the Hungarian–Romanian War of 1918–1919, the town passed under Romanian administration. After the Treaty of Trianon of 1920, it became part of the Kingdom of Romania and fell within plasa Covasna of Trei Scaune County. In 1940, the Second Vienna Award granted Northern Transylvania to the Kingdom of Hungary. In September 1944, during World War II, Romanian and Soviet armies entered the locality. The territory of Northern Transylvania remained under Soviet military administration until March 9, 1945, after which it became again part of Romania. Between 1952 and 1960, Zăbala belonged to the Magyar Autonomous Region, and between 1960 and 1968 it was part of the Brașov Region. In 1968, when Romania was reorganized based on counties rather than regions, the commune became part of Covasna County.
Көрінетін жерлер
Майклс сарайы мен паркі, шамамен 1500 жылға дейін салынған. Бұрын бұл мұнарасы бар бекінілген ғимарат болған. Бірінші қабаттағы төбелердің бәрі фрескалармен жабылыпты. Сарайдың қазіргі түрі 1867 жылға дейін салынған. Онда Ахилл Дюшен жобалаған ағылшын стиліндегі парк бар. Цсанго мұражайы.
The Mikes Castle and park, which dates back to around 1500. It was once a fortified building with a tower in front. On the first floor all the ceilings are covered with frescoes. The castle in its current form dates back to 1867. It features a English park designed by Achille Duchêne. The Csángó museum.