Кіріспе
7 ғасырдағы эпостық поэма "Киприя" (/'s//ɪ//p//r//i//.//ə/; Kúpria; Латынша: Cypria) – ежелгі грек әдебиетінің жоғалған эпостық поэмасы, авторлығы Стасинусқа жатқызылады және антикалық дәуірде кеңінен танымал болған, жазба түрінде сақталған, бірақ кейіннен жоғалып кеткен. Ол Троя соғысының толық тарихын эпикалық гексаметр өлеңдермен баяндайтын "Эпикалық циклдің" бір бөлігі болды. "Киприя" хикаясы "Эпикалық циклде" хронологиялық тұрғыдан алғашқы орында келеді, одан кейін "Илиада" хикаясы жатыр; екеуінің жазылу реті кері болған сияқты. Поэма он бір кітаптан, эпикалық дактильдік гексаметрмен жазылған өлеңдерден тұрды.
The Cypria (/'//s//ɪ//p//r//i//.//ə/; Kúpria; Latin: Cypria) is a lost epic poem of ancient Greek literature, which has been attributed to Stasinus and was quite well known in classical antiquity and fixed in a received text, but which subsequently was lost to view. It was part of the Epic Cycle, which told the entire history of the Trojan War in epic hexameter verse. The story of the Cypria comes chronologically at the beginning of the Epic Cycle, and is followed by that of the Iliad; the composition of the two was apparently in the reverse order. The poem comprised eleven books of verse in epic dactylic hexameters.
Күні мен авторлығы
Киприя, классикалық Грецияда жазба түрінде белгілі болған нұсқасы б.з.д. жетінші ғасырдың соңында жазылған болуы мүмкін, бірақ көптеген күмәндер бар. «Гомериканы» аударған Хью Г. Эвелин Уайт, циклдік ақындардың «Гомердің иеленген жерлеріне енбеуге тырысқандарын» атап өтті, осы себептен Киприяның соңғы, әдеби формасы Гомерден кейінгі деп саналады, іс жүзінде – «көшбасшы». «Киприя авторы "Илиаданы" мәтін ретінде қарастырған. Киприяны оқыған кез келген адам, ол Ликаонды Лемносқа сату, немесе Ахиллды Брисейспен, ал Агамемнонды Хрисейспен жабдықтау сияқты оқиғаларға сілтеме жасау үшін (нақты) "Илиадаға" дайындық жасап жатқанын көреді». Бұл, сондай-ақ жоғалған, бірақ тіпті фрагменттерінде де "Илиададан" тәуелсіз мәтін ретінде қарастырылған "Эфиописпен" салыстыруға болады. Киприядағы оқиғалар одан да ертерек қалыптасқан, сондықтан Гомер эпостарымен байланысты ауызша дәстүрлерді мерзімдеудегі мәселелер Киприяға да қатысты. Киприядағы оқиғалардың көпшілігі немесе барлығы "Илиада" мен "Одиссеяның" авторларына белгілі болған. Киприя Гомер поэмасының оқиғаларымен таныс екенін болжайды, сондықтан қабылданған көзқарас бойынша, ол "Илиадаға" кіріспе болып табылады, бірақ Паламедтің өлімінен бастап, троялық одақтастардың тізімі сияқты оқиғаларда ортақ нәрселер бар. Дж. Маркс: «Шындығында, Киприя Паламедтің өлімімен аяқталса, бұл оқиғалардың бірігуіне ешқандай кедергі болмас еді», - дейді. "Киприя" атауы эпосты Кипрмен байланыстырады, сондықтан бұл эпосты бір көне дәстүрде Гомер күйеу баласы, Кипрлік Стасинусқа, басқа ешқандай контексте есімдері жоқ, сый ретінде берген деп айтылған; Пиндардың жоғалған Немей одасында осыған сілтеме бар. Кейінгі жазушылар да осы оқиғаны қайталады. Бұл Киприяның Гомерге, ал басқалары Стасинусқа тиесілі екенін түсіндіруге көмектесті. Дегенмен, басқалары бұл өлеңді Кипрдегі Саламис қаласының Хегесий (немесе Хегесинус) немесе Галикарнас қаласының Киприасқа (циклдік ақындар) жатқызды. "Троялық шайқас тәртібі" ("Илиада" 2.816-876, кемелер тізіміне қосымша) Киприядағыдан қысқартылған болуы мүмкін, өйткені оның соңғы кітабында троялық одақтастардың тізімі болғаны белгілі.