Кіріспе

2005 жылғы АҚШ заңы
Жұмыс орнындағы діни бостандық туралы заң (WRFA) – 1964 жылғы Азаматтық құқықтар туралы заңның VII тарауына ұсынылған толықтыру, ол АҚШ-тағы жұмыс берушілердің қызметкерлерінің немесе болашақ қызметкерлерінің діни амалдарына қатысты ұсынылған игілікті қабылдаудан бас тартудағы дискрециялық өкілеттіктерді шектейтін болады. WRFA 42 АҚШ Кодексінің 2000e(j) тармағында кодификацияланған VII тараудың бөлігін өзгертеді.

Контекст

Қазіргі (2013 жылғы жағдай бойынша) 42 U.S.C. 2000e(j) дін негізіндегі кемсітушілікке тыйым салады, соның ішінде "діни сенімнің және діни амалдардың барлық түрлері, сондай-ақ наным, егер жұмыс беруші қызметкердің немесе болашақ қызметкердің діни сенімін немесе амалдарын орынсыз қиындықтар тудырмайынша ақылға қонымды түрде қабылдай алмайтынын дәлелдемесе". 2013 жылғы WRFA нұсқасы "ол қабілетсіз" деген сөз тіркесін алып тастап, оның орнына "жұмыс беруші белсенді және адал күш-жігерді бастағаннан және салғаннан кейін қабілетсіз" деп алмастырмақ.

Ұсыныстың мазмұны

WRFA бойынша жұмыс берушіден әр діни амалға немесе салтқа қатысты "шынайы күш салу" талап етіледі және жұмыс беруші бұл күш "басқарылмайтын қиындықтарға" әкелгенін дәлелдей алса ғана осы міндеттен босатылады. WRFA сондай-ақ 42 U.S.C. 2000e(j)(2) бөліміне қосылатын қосымша ереже енгізеді, бұл жұмыс берушілердің "діни киім кию, діни шашты ұстау немесе діни себептермен демалыс алу" туралы өтініштерді қабылдамау мүмкіндігін одан әрі шектейді. Мұндай жағдайларда жұмыс беруші ұсынған шешім, егер ол "қызметтік талаптар мен қызметкердің діни амалы арасындағы қайшылықты жоймаса, ақылға қонымды (немесе заңды) деп есептелмейді". Осы діни амалдарға қатысты бас тарту үшін жұмыс беруші "қызметкердің бизнесін жүргізуге елеулі қиындықтар немесе шығындар тудырады" деген қатаң талапты орындауы керек. Осы ережелермен WRFA Жоғарғы Соттың Trans World Airlines, Inc. v. Hardison, 432 U.S. 63 (1977) ісі бойынша қабылдаған шешімін күштен шығаруға тырысады (2-бөлім, "Қорытындылар", 3-тармаққа қараңыз). Аталған істе Жоғарғы Сот жұмыс берушіге жұмыскердің діни талабына қанағаттандыру үшін минималды жүктемеден артық кез келген ауыртпалықты себеп етіп, бас тартуға рұқсат берген болатын.

Кіріспе

WRFA алғаш рет 1994 жылы Jerrold Nadler (D NY) Өкілдер палатасында ұсынылды. Бастапқыда ұсынылған 42 U.S.C. 2000e(j)(2) діни киім, шаш үлгісі және мерекелерді тойлаумен ғана шектелмеген болар еді. Заң жобасы 1999 жылы сенатор Джон Керри (D MA) және 2002 жылы қайтадан Сенатта ұсынылды. Сенатор Рик Санторум (R PA) 2003 жылы заң жобасын тағы ұсынды. 2005 жылы WFRA Сенатта сенаторлар Санторум мен Керри, ал Өкілдер палатасында Марк Судер (R IN), Каролин Маккарти (D NY), Бобби Джиндал (R LA) және Энтони Вайнер (D NY) тарапынан ұсынылды. Заң жобасын қолдаушылардың арасында сенатор Хиллари Клинтон (D NY) және сенатор Тед Кеннеди (D MA) де болды. Заң жобасы екі палатаның ешқайсысынан қабылданбады. 2010 жылы заң Сенатта «2010 жылғы Жұмыс орнындағы діни бостандық туралы заң» (S. 4046) ретінде қайта ұсынылды. 2012 жылы заң Сенатта «2013 жылғы Жұмыс орнындағы діни бостандық туралы заң» (S. 3686) ретінде тағы ұсынылды. Әр жолы заңның демеушісі сенатор Джон Керри (D MA) болды. Оның әртүрлі нұсқаларында WRFA-ның ауқымы діни киім, күтім және мерекелерді қамтуға дейін тарылды. WRFA-ның екі партияда да тұрақты қолдаушылары болды.

Қарсылық

WRFA алғаш рет ұсынылғанда ACLU оған қарсы шықты. ACLU заң жобасын «нашар жазылған» деп есептеді және ол дін атынан дискриминацияның белгілі бір түрлерін заңдастыруы мүмкін екенін айтты. ACLU басқа қызметкерлердің әріптестерінің діни қағидаларын сақтау үшін қосымша жұмыс көлемін алуға мәжбүр болуы мүмкін екеніне және жұмыс орнының бейтараптығына нұқсан келтірілуі мүмкін екеніне де алаңдады. Олар, АҚШ Сауда палатасы және бірнеше басқа бизнес ұйымдары, бұл заң жұмыс берушілерге артық құқықтық жүктеме салатынына қарсы болды. Егер 42 U.S.C. 2000e(j)(2) ережені құратын қағиданың ауқымы тарылса, заң жобасын қолдаушылар ACLU қарсылығын тоқтатты деді, бірақ ACLU бұл туралы пікір білдіруден бас тартты. АҚШ Сауда палатасының еңбек құқығы саясатының атқарушы директоры Майкл Истман түзетілген заң жобасы туралы: «Біз мүшелерімізді сотқа беруді жеңілдететін заңдарды қолдамаймыз» деді.