Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
[[Файл:Видео ойындарының денсаулық бары.svg|thumb|right|Агрессиядан басқаның бәріне рұқсат етіледі, агрессия – пропорционалды емес (тең емес) күш ретінде анықталады.
[[File:Video game health bar. svg|thumb|right|Everything is allowed except aggression, defined as disproportional (non similar) force,
Бұл принцип күш қолдануды бастамау принципі деп те аталады. Бұл принциптің барлық жағдайда қолданылуы мүмкін. Кейбір адамдар агрессиясыздық принципін либертариандық, еріктілік, анархо-капитализм немесе минархизмнің маңызды идеясы деп санайды.
The principle is also called the non initiation of force. The principle incorporates universal enforceability. The non aggression principle is considered by some to be an essential idea of libertarianism, voluntaryism, anarcho capitalism or minarchism.
Себеп-салдарлық түсіндіру және еркін нарыққа әсер ету
Ротбард Берлиннің анықтамасына сәйкес, теріс және оң құқықтар – бұл А тұлғасы В тұлғасына және О міндеттемесіне, В-нің тікелей қалаусыз жүктейтін егемендік талап ету құқықтары. Егер О міндеттемесі А-ның мүлкіне қатысты таза ‘физикалық араласудан’ бас тарту арқылы орындалса, бұл ‘күшті жағдай’ қажетті себеп болып түсініледі, онда ол теріс құқық деп аталады, әйтпесе – оң құқық деп аталады. А тұлғасының В тұлғасын міндеттеуге бағытталған әрбір талап ету құқығына В тұлғасының міндеттемесі сәйкес келеді, сондықтан теріс құқыққа сәйкес міндеттеме ‘теріс міндеттеме’ деп, ал оң құқыққа сәйкес міндеттеме ‘оң міндеттеме’ деп аталады. Теріс құқықтардың мысалдары – жеке меншік құқығы және жер, сондай-ақ үкіметтің аумақтық егемендігі, оның ішінде барлық тұрғындарға заңды қолдану құқығы. Оң талап ету құқықтарының мысалдары – интеллектуалдық меншік құқығы және жеке тұлғаның құқықтары, егер олар тек мүлікке қатысты емес, барлық жерде қолданылатыны талап етілсе. Өнімді сатып алу шарты ешқандай егемендік құқығын білдірмейді. Теріс егемендік талап ету құқығы сондай-ақ, кейбір тұлғаға немесе нәрсеге қатысты салдарлы зиян келтіруге қарсы қол сұнбайтындық болуы мүмкін. Құлықтау, еркін нарықтағы бәсекелестік немесе жеткізу қызметін ұсынудан бас тарту – бұл таза ‘физикалық араласу’ әрекетінен міндетті түрде туындайтын зиян түрлері емес. Осы әрекеттерге тыйым салу – оң міндеттемелер, ал осы әрекеттерге қол сұнбайтындық құқығы – оң құқықтар.
Negative and positive rights, according to the Rothbard Berlin definition, are sovereignty claim rights where person A imposes on person B and obligation O, without declarative volition of B. In case obligation O is satisfied by refraining from actions of pure 'physical interference' with A's property, understood by necessary causation of a 'forceful circumstance', it is called a negative right and it is called a positive right otherwise. To every claim right of person A to obligate person B corresponds the obligation on B, so the obligation corresponding to a negative right is called a 'negative obligation' and an obligation corresponding to positive right a 'positive obligation'. Examples of negative rights are natural right to self ownership and property like land and territorial sovereignty of a government including possibly the right to enforce the law on all inhabitants. Examples of positive claim rights are intellectual property rights and personality rights when these are claimed to hold everywhere instead of only on property. A sale contract to receive a product is not a sovereignty claim right at all. Negative sovereignty claim rights can also be inviolability's against negligence torts on some person or thing. Defamation, free market competition or refusal to offer a delivery service are not forms of damage that are tortuously necessarily caused by an action of pure 'physical interference'. Bans on these actions are positive obligations and the right to inviolability of these actions are positive rights.
Аборт
Либертариандық қолдаушылар да, абортқа қарсылар да өз ұстанымдарын NAP (агрессияға жол бермеу принципі) негізінде негіздейді. Аборттың NAP-қа сәйкес келуін анықтау үшін туындайтын бір мәселе – дамудың қандай кезеңінде ұрықтанған адам жұмыртқасы тұлға мәртебесіне ие болып, оған тиісті құқықтар берілуі мүмкін. NAP-ті қолдаушылардың кейбіреулері мұның тұқымдану сәтінде болатынын алға тартады, ал басқалары ұрық белгілі бір деңгейге жеткенше сезімталдыққа ие болмайтындықтан, ол адам ретінде қарастырылмауы және анасының меншігі болып саналуы мүмкін деп санайды. Абортқа қарсылар сезімталдық фактордың маңызды еместігін айтады. Олар жануарлар құқықтары туралы талқылауға сілтеме жасап, NAP-тің сезімтал емес (мысалы, зияны бар) адамдарға да қолданылатындығын көрсететін шеткі жағдайларға жасалған аргументке назар аударады. Тағы бір сұрақ – қаланбаған ұрықты анасының денесіне заңсыз енуші ретінде қарастыруға бола ма? Агрессияға жол бермеу принципі заңсыз енушілерді олар кірген мүліктің иелерінен қорғамайды. Объективист философ Леонард Пейкофф ұрықтың ана құрсағында өмір сүруге құқығы жоқ екенін, себебі ол "жеке өмір сүре алмайтын, биологиялық тұрғыдан қалыптасқан организм, тіпті адам да емес" деп мәлімдеді. Таңдау құқығын жақтаған Мюррей Ротбард осы пікірге келісіп, егер ұрық ананың ішінде қаланбаса, жүктіліктің кез келген кезеңінде аборт жасаудың дұрыс екенін айтты. Сол сияқты, таңдау құқығын қолдайтындар өз аргументтерін қылмыстық құқық бұзушылыққа негіздейді. Олардың пікірінше, егер ұрық ананың денесінен күшпен, қажет болса өлімге әкелетін күшпен алынса, NAP бұзылмайды, дәл сол сияқты, егер меншік иесі өз еркімен кеткісі келмейтін қаламаған қонақты өз мүлігінен шығарып тастаса, NAP бұзылмайды. Либертариандық теоретик Уолтер Блок осы аргументтерді эвиктивизм теориясымен дамытады, бірақ ұрықты мерзімінен бұрын шығарып тастаудың оны белсенді түрде өлтіруден өзгеше екенін атап көрсетеді. Ал департуризм теориясы жүктіліктің қалыпты барысында ұрықты тек өлімге әкелмейтіндей етіп шығаруға рұқсат береді. "Өмір үшін либертариандар" сияқты абортқа қарсы либертариандар ата-аналар жаңа өмірді құруға белсенді қатысқандықтан және ол өмір өз өмір сүруіне келісім бермегендіктен, ол жатырда қажеттілік бойынша болады және заңдық қажеттілік түрінде ешқандай паразиттік немесе заңсыз ену болмайды деп санайды. Олар ата-аналар осы өмірдің жағдайына жауапты болғандықтан, егер ол аборт әдістерімен өлтірілсе, NAP бұзылатынын мәлімдейді.
Both libertarian supporters and opponents of abortion rights justify their position on NAP grounds. One question to determine whether or not abortion is consistent with the NAP is at what stage of development a fertilized human egg cell can be considered a human being with the status and rights attributed to personhood. Some supporters of the NAP argue this occurs at the moment of conception while others argue that since the fetus lacks sentience until a certain stage of development, it does not qualify as a human being and may be considered property of the mother. On the other hand, opponents of abortion state that sentience is not a qualifying factor. They refer to the animal rights discussion and point out the argument from marginal cases that concludes the NAP also applies to non sentient (i. e. mentally handicapped) humans. Another question is whether an unwelcome fetus should be considered to be an unauthorized trespasser in its mother's body. The non aggression principle does not protect trespassers from the owners of the property on which they are trespassing. Objectivist philosopher Leonard Peikoff has argued that a fetus has no right to life inside the womb because it is not an "independently existing, biologically formed organism, let alone a person". Pro choice libertarian Murray Rothbard held the same stance, maintaining that abortion is justified at any time during pregnancy if the fetus is no longer welcome inside its mother. Similarly, other pro choice supporters base their argument on criminal trespass. In that case, they claim that the NAP is not violated when the fetus is forcibly removed, with deadly force if need be, from the mother's body, just as the NAP is not violated when an owner removes from the owner's property an unwanted visitor who is not willing to leave voluntarily. Libertarian theorist Walter Block follows this line of argument with his theory of evictionism, but he makes a distinction between evicting the fetus prematurely so that it dies and actively killing it. On the other hand, the theory of departurism permits only the non lethal eviction of the trespassing fetus during a normal pregnancy. Anti abortion libertarians such as Libertarians for Life argue that because the parents were actively involved in creating a new human life and that life has not consented to their own existence, that life is in the womb by necessity and no parasitism or trespassing in the form of legal necessity is involved. They state that as the parents are responsible for that life's position, the NAP would be violated when that life is killed with abortive techniques.
Зияткерлік меншік құқықтары
ҰҚЖ адамның жеке мүлігіне қатысты кез келген рұқсатсыз әрекеттерге қолданылады. ҰҚЖ-ны қолдайтындар оның интеллектуалдық меншік құқықтарына да, физикалық меншік құқықтарына да қолданылуы тиіс-тігіне келіспейді. Бір жағынан, интеллектуалдық идеялар бәсекелестік тудырмайтындықтан, интеллектуалдық меншік құқығының қажеті жоқ десе, екінші жағынан, интеллектуалдық меншік құқығы физикалық құқықтармен тең жарамды және маңызды деп санайды.
The NAP is applicable to any unauthorized actions towards a person's physical property. Supporters of the NAP disagree on whether it should apply to intellectual property rights as well as physical property rights. Some argue that because intellectual concepts are non rivalrous, intellectual property rights are unnecessary while others argue that intellectual property rights are as valid and important as physical ones.
Күші мен араласу
ҰҚЖ жеке тұлғаның егемендігін қамтамасыз етуге арналған болса да, либертариандықтар ҰҚЖ қолданылу шарттары бойынша көп дауласады. Ерекше маңызға ие мәселе – басқалардың қастандықсыз араласуы, оның мақсаты жеке адамның іс-әрекеттерінен қоғамның зиян көруін болдырмау немесе қабілетсіз адамның өз іс-әрекеттерінен немесе әрекетсіздігінен зиян шегуіне жол бермеу. Пікір таласы балалардың сексуалдық келісім беру жасы, араласу кеңесі (мысалы, тәуелділікке шалдыққандарға немесе отбасылық зорлық-зомбылық жағдайында), психикалық ауруларға байланысты міндетті ұстау және міндетті емдеу, медициналық көмек көрсету (мысалы, ұзаққа созылған өмірді сақтау және жалпы евтаназия, әсіресе қарттарға немесе комадағыларға қатысты), адам ағзаларын сату, мемлекеттік әкешілдік (оның ішінде экономикалық араласу) және мемлекеттердің шетелдік ішкі істерге араласуы сияқты тақырыптарды қамтиды. Ядролық қару тарату, адам саудасы және көші-қон мәселелері де араласудың ҰҚЖ-ға сәйкестігі тұрғысынан талқыланады. Рандиандық автор Рональд Мерилл күш қолданудың субъективті екенін айтады: "Күш қолдануды бақылаудың объективті негізі жоқ. Сіздің өзіңізді қорғау үшін күш қолданғаныңыз – тек пікір ғана; егер мен сіздің құқығымды бұза жатыр деп ойласам не болады?"
Although the NAP is meant to guarantee an individual's sovereignty, libertarians greatly differ on the conditions under which the NAP applies. Especially unsolicited intervention by others, either to prevent society from being harmed by the individual's actions or to prevent an incompetent individual from being harmed by his own actions or inactions, is an important issue. The debate centers on topics such as the age of consent for children, intervention counseling (i. e. for addicted persons, or in case of domestic violence), involuntary commitment and involuntary treatment with regards to mental illness, medical assistance (i. e. prolonged life support vs euthanasia in general and for the senile or comatose in particular), human organ trade, state paternalism (including economic interventionism) and foreign intervention by states. Other discussion topics on whether intervention is in line with the NAP include nuclear weapons proliferation, human trafficking and immigration. Randian author Ronald Merill states that use of force is subjective, saying: "There's no objective basis for controlling the use of force. Your belief that you're using force to protect yourself is just an opinion; what if it is my opinion that you are violating my rights?"
Мемлекеттер
Кейбір либертариандар минималды мемлекеттің болуын анархокапитализмнің агрессиясыздық принципін міндетті емес ететінімен түсіндіреді, себебі заңдарды күшімен сақтау бәсекеге ашық. Анархокапиталистер әдетте осы аргументке жауап береді, олардың "мәжбүрлеу бәсекесі" деп атаған нәрсесінің (мысалы, жергілікті заңды күшімен сақтайтын жеке әскери компаниялар немесе жеке қорғаныс агенттіктері) күтілетін нәтижесі соғыстың адам өмірі мен экономикалық тұрғыдан тым жоғары құнына байланысты орын алмайды. Олар соғыс қатысушыларды әлсіретеді және соғысқа қатыспаған тараптарды экономикалық және әскери жағынан ең күшті етеді, билікті өздеріне алуға дайын деп санайды. Сондықтан, анархокапиталистер іс жүзінде, және өздерінің мүдделерін қорғауға жауапкершілігі бар ірі институттары бар дамыған қоғамдарда даулар көбінесе бейбіт жолмен шешіледі деп мәлімдейді. Анархокапиталистер сондай-ақ заңды күшімен сақтаудың мемлекеттік монополиясы агрессиясыздық принципін қоғамның барлық бөлігінде қамтамасыз етпейді, себебі сыбайлас жемқорлық, корпоративизм және демократиядағы лоббилік топтардың клиенттілік қарым-қатынастары тек белгілі бір адамдарға немесе ұйымдарға артықшылық береді. Ротбардтық философияны ұстанатын анархокапиталистер мемлекет өзінің мәні бойынша агрессиясыздық принципін бұзады деп санайды, себебі үкіметтер міндетті түрде жеке меншікті ұрламаған, жеке меншікті бүлдірмеген, ешкімге шабуыл жасамаған немесе алаяқтық жасаған адамдарға қарсы күш қолданады.
Some libertarians justify the existence of a minimal state on the grounds that anarcho capitalism implies that the non aggression principle is optional because the enforcement of laws is open to competition. Anarcho capitalists usually respond to this argument that this presumed outcome of what they call "coercive competition" (e. g., private military companies or private defense agencies that enforce local law) is not likely because of the very high cost, in lives and economically, of war. They claim that war drains those involved and leaves non combatant parties as the most powerful, economically and militarily, ready to take over. Therefore, anarcho capitalists claim that in practice, and in more advanced societies with large institutions that have a responsibility to protect their vested interests, disputes are most likely to be settled peacefully. Anarcho capitalists also point out that a state monopoly of law enforcement does not necessarily make NAP present throughout society as corruption and corporatism, as well as lobby group clientelism in democracies, favor only certain people or organizations. Anarcho capitalists aligned with the Rothbardian philosophy generally contend that the state violates the non aggression principle by its very nature because, it is argued, governments necessarily use force against those who have not stolen private property, vandalized private property, assaulted anyone, or committed fraud.
Салық салу
NAP-ті қолдаушылардың кейбіреулері салықтарды NAP-тің бұзуы деп санайды, ал NAP-ті сынаушылар қауіпсіздік – қоғамдық игілік болған жағдайда, «тегін пайдаланушы» мәселесіне байланысты, адамдарды күшті агрессиядан қорғау үшін ерікті жолмен жеткілікті қаражат жинау мүмкін емес деседі. Геолибертариандар, классикалық экономистер мен георгистердің Локктың еңбек теориясына сүйенгені сияқты, жер құнына салынатын салықтың NAP-пен толық үйлесімді екенін айтады. Анархокапиталистер жеке адамдарды агрессиядан қорғау – кез келген басқа да құнды қызмет сияқты өзін-өзі қаржыландыра алатынын және мәжбүрлеусіз, еркін нарық арқылы мемлекеттік монополиядан гөрі тиімдірек және нәтижелірек қамтамасыз етіле алатынын мәлімдейді. Әділеттілік пен келтірілген зиянды өтеудегі пропорционалдылыққа негізделген олардың ұстанымы, толық өтеудің ретрибутивизммен де, тиімділік деңгейімен де үйлесімді екенін, сонымен қатар қоғамда NAP-ті тұрақты сақтайтынын көрсетеді. Олар бұл пікірін дәстүрлі түрде салық арқылы қаржыландырылатын барлық қоғамдық тауарлар мен қызметтерге, мысалы, бөгеттермен қамтамасыз етілген қауіпсіздікке де қатысты қолданады.
Some proponents of the NAP see taxes as a violation of NAP, while critics of the NAP argue that because of the free rider problem in case security is a public good, enough funds would not be obtainable by voluntary means to protect individuals from aggression of a greater severity. Geolibertarians, who following the classical economists and Georgists adhere to the Lockean labor theory of property, argue that land value taxation is fully compatible with the NAP. Anarcho capitalists argue that the protection of individuals against aggression is self sustaining like any other valuable service, and that it can be supplied without coercion by the free market much more effectively and efficiently than by a government monopoly. Their approach, based on proportionality in justice and damage compensation, argues that full restitution is compatible with both retributivism and a utilitarian degree of deterrence while consistently maintaining NAP in a society. They extend their argument to all public goods and services traditionally funded through taxation, like security offered by dikes.
Қолдау
Ұлт-азаттық келісімді қолдайтындар ұрылық, вандализм, жыныстық шабуыл, зорлық және алаяқтық сияқты әрекеттердің арамдығын дәлелдеу үшін оған жиі сілтеме жасайды. Зорлық-зомбылықсыздықпен салыстырғанда, агрессиясыздық принципі өзін-өзі қорғау немесе басқаларды қорғау мақсатымен қолданылатын зорлықты жоққа шығармайды. Көптеген қолдаушылар NAP-тің құрбандықсыз қылмыстарға қатысты заңдарға, салық салуға және әскери шақыруға қарсы екенін айтады. NAP – либертариандық философияның негізі болып табылады.
Supporters of the NAP often appeal to it in order to argue for the immorality of theft, vandalism, sexual assault, assault, and fraud. Compared to nonviolence, the non aggression principle does not preclude violence used in self defense or defense of others. Many supporters argue that NAP opposes such policies as victimless crime laws, taxation, and military drafts. NAP is the foundation of libertarian philosophy.
Сын
NAP екі түрлі сынға ұшырайды: біріншісі принципті моральдық емес деп санайды, ал екіншісі оны практикада дәйекті түрде қолдану мүмкін емес деп таластайды; тиісінше, нәтижелілік немесе міндеттеушілік сын және үйлесімсіздік сын. Либертариандық академиялық философтар принципті үнемі қолданудың қисынсыз нәтижелерін атап өтті: мысалы, профессор Мэтт Зволинскинің айтуынша, ластану, тіпті ең аз болса да, басқа адамдардың меншігіне тікелей араласу арқылы NAP-ты бұзады, сондықтан NAP-ты дәйекті түрде қолдану автомобиль жүргізуге, от жағуға және өнеркәсіптік қоғамды сақтау үшін қажетті басқа да іс-әрекеттерге тыйым салатын болады. NAP-та күш қолдану және меншік ұғымдарына қатысты, сондай-ақ оның қандай жағдайларда қолданылатынына қатысты анықтамалық мәселелер де бар. NAP дөңгелек пікір және либертариандық құқық қорғаудың мәжбүрлеушілік сипатын риторикалық жасыру ретінде сынға ұшырады, себебі принцип агрессияны өздерінің түсініктеріне сәйкес қайта анықтайды.
NAP faces two kinds of criticism: the first holds that the principle is immoral, and the second argues that it is impossible to apply consistently in practice; respectively, consequentialist or deontological criticisms, and inconsistency criticisms. Libertarian academic philosophers have noted the implausible results consistently applying the principle yields: for example, Professor Matt Zwolinski notes that, because pollution necessarily violates the NAP by encroaching (even if slightly) on other people's property, consistently applying the NAP would prohibit driving, starting a fire, and other activities necessary to the maintenance of industrial society. The NAP also faces definitional issues regarding what is understood as forceful interference and property, and under which conditions it applies. The NAP has been criticized as circular reasoning and a rhetorical obfuscation of the coercive nature of right libertarian property law enforcement because the principle redefines aggression in their own terms.
Оң құқықтар
Сыншылар агрессиясыздық принципінің этикалық еместігін айтады, себебі ол күш қолданудың басталуына қарсы тұрады, тіпті олар мұндай әрекеттің салдары альтернативтерге қарағанда моральдық тұрғыдан артық деп есептеген жағдайда да. Философ Мэтт Зволински NAP-қа қарсы пікір білдіре келе, мынадай сценарийді ұсынады: "Егер миллиардерлерге өте шағын салық салсақ, ондаған мыңдаған мұқтаж балаларға өмір сақтайтын вакцина ұсынуға болады. Егер салық салу агрессия екенін мойындасақ та, және агрессия жалпы алғанда дұрыс емес болса, осы мысалдардағы салыстырмалы түрде аз агрессияның дұрыс еместігі оның алып пайдасын ескерсек, осылай анық бола ма?" Сыншылар заңдық құқықтарға негізделген тәсілдің, жеткілікті мөлшерде өтемақы төлей алатын адамдарға қылмысты жазасыз жасауға мүмкіндік беруі мүмкін екенін айтады. Олар жергілікті заңдардың пропорционалды өтемақыдан бастап, өлім жазасына дейін, тіпті ешқандай өтемақысыз болуы мүмкін екенін көрсетеді. Сондай-ақ, жала жабу сөз бостандығының құрамына кіреді, бойкот және зорлықсыз кемсітулер қауымдастық бостандығының құрамына кіреді, ал қауымдастық және сөз бостандығының екеуі де агрессия емес. Қолдаушылар физикалық кек алуға тыйым салудың өзі сол әрекетті кешіру емес екенін, сондай-ақ әдетте әлеуметтік мәселелермен күресудің физикалық емес басқа да құралдары бар екенін (мысалы, кемсітушілік) атап көрсетеді. Мұндай қауіп-қорқытулар рұқсат етілген сөйлеуге заңды шектеу болып табылады. Қауымдастық еркіндігі меншік иелеріне кімдердің олардың мүлігіне кіруіне немесе қалуына рұқсат берілетінін таңдау құқығын береді, сондықтан заңды меншік иелері сөйлеуге шектеулер қоюы мүмкін. Мысалы, театр иесі қақтығыстың туындауына жол бермеу үшін өз мүлігінде "өрт!" деп бекер айтуға тыйым сала алады. Алайда, банк иесі жалпы жұртшылықты банкке шабуыл жасауға шақыруға тыйым сала алмайды, егер бұл оның мүлігінде болмаса. Қолдаушылар сондай-ақ физикалық зорлық-зомбылықпен қатар физикалық қауіп-қатерлерді (мысалы, кінәсіз адамдарға қару көрсету немесе нақты шабуылшыларға қарсы қолданылмауы мүмкін ядролық қару жинақтау) физикалық жауап беруге жеткілікті негіз деп санайды. Бұл қауіп-қорқытулар рұқсат етілген әрекеттерге заңды шектеу болып табылады. Саяси теоретик Хиллель Штайнер барлық жасалған заттардың табиғи ресурстардан шығатынын және жасалған заттарға кез келген құқықтың жарамдылығы табиғи ресурстарға құқықтардың жарамдылығына байланысты екенін атап өтеді. Егер жер ұрланған болса, онда сол жерден өнім сатып алған адам оның заңды иесі бола алмайды. Сонымен қатар, егер табиғи ресурстар жеке меншікте бола алмаса, бірақ барлық адамзаттың меншігі болса және әрқашан болып қала берсе, онда мұндай ресурсты барлығының келісімісіз пайдаланған жағдайда NAP бұзылады (Локк шартын және еркін нарық анархизмін қараңыз). Либертариандық философ Родерик Лонг табиғи ресурстар тауар өндіру үшін ғана емес, сонымен қатар адам денесін өндіру үшін де қажет болғандықтан, өзін-өзі иелену ұғымы тек жер жеке меншікте болғанда ғана болуы мүмкін деп санайды.
Critics argue that the non aggression principle is not ethical because it opposes the initiation of force even when they would consider the results of such initiation to be morally superior to the alternatives that they have identified. In arguing against the NAP, philosopher Matt Zwolinski has proposed the following scenario: "Suppose that by imposing a very, very small tax on billionaires, I could provide life saving vaccination for tens of thousands of desperately poor children. Even if we grant that taxation is aggression, and that aggression is generally wrong, is it really so obvious that the relatively minor aggression involved in these examples is wrong, given the tremendous benefit it produces?" Critics argue that the legal rights approach might allow people who can afford to pay a sufficiently large amount of compensation to get away with murder. They point out that local law may vary from proportional compensation to capital punishment to no compensation at all. and defamation both constitute freedoms of speech and that boycotting, and noninvasive discrimination all constitute freedoms of association and that both freedoms of association and of speech are nonaggressive. Supporters also point out that prohibiting physical retaliation against an action is not itself condonement of said action, and that generally there are other, nonphysical means by which one can combat social ills (e. g., discrimination) that do not violate the NAP. Those threats would then constitute a legitimate limit to permissible speech. Because freedom of association entails the right of owners to choose who is permitted to enter or remain on their premises, legitimate property owners may also impose limitation on speech. The owner of a theatre wishing to avoid a stampede may prohibit those on her property from calling 'fire!' without just cause. However, the owner of a bank may not prohibit anyone from urging the general public to a bank run, except insofar as this occurs on the property of said owner. Supporters also consider physical threats of imminent physical violence (e. g. pointing a firearm at innocent people, or stocking up nuclear weapons that cannot be used discriminately against specific individual aggressors) sufficient justification for a defensive response in a physical manner. Those threats would then constitute a legitimate limit to permissible action. Political theorist Hillel Steiner emphasizes that all things made come from natural resources and that the validity of any rights to those made things depends on the validity of the rights to the natural resources. If land was stolen then anyone buying produce from that land would not be the legitimate owner of the goods. Also, if natural resources cannot be privately owned but are, and always will be, the property of all of mankind then NAP would be violated if such a resource would be used without everybody's consent (see the Lockean proviso and free market anarchism). Libertarian philosopher Roderick Long suggests that, as natural resources are required not only for the production of goods but for the production of the human body as well, the very concept of self ownership can only exist if the land itself is privately owned.
Абсолюттік емес, салыстырмалы ұғым
Нәтижешіл либертариан Дэвид Д. Фридман, NAP-тың абсолютті емес, салыстырмалы принцип ретінде түсіндірілуі керек деп санайды және өзінің пікірін Sorites аргументімен қорғайды. Фридман көзге анық көрінетін нәрсені айта бастайды: көршінің біреудің мүлігіне фонарьмен бағыттауы – агрессия емес, егер агрессия болса да, ол тек техникалық мағынадағы ұсақ-түйек агрессия ғана. Дегенмен, сол мүлікке гигаватттық лазермен бағыттау – кез келген осырасымен агрессия болып есептеледі. Бірақ фонарь да, лазер де мүлікке фотондарды шашыратады, демек, мүлікке қанша фотон шашуға рұқсат етіледі, одан кейін ол агрессия деп саналады деген сұрақ туындайды. Алайда, Sorites парадоксының салдарынан, дедукция арқылы ғана осы шекті нүктені табу мүмкін емес, сондықтан агрессияға жол бермеу принципі қажетті түрде беймағына болып келеді. Фридман үшінші тараптарға белгілі бір деңгейде тәуекел тудыратын кез келген іс-әрекетті (мысалы, ұшу) жасау үшін, осы іс-әрекеттен зардап шегуі мүмкін мыңдаған адамның рұқсаты қажет болса, қиындықтар туындайтынын атап көрсетеді.
Consequentialist libertarian David D. Friedman, who believes that the NAP should be understood as a relative rather than absolute principle, defends his view by using a Sorites argument. Friedman begins by stating what he considers obvious: a neighbor aiming his flashlight at someone's property is not aggression, or if it is, it is only aggression in a trivial technical sense. However, aiming at the same property with a gigawatt laser is certainly aggression by any reasonable definition. Yet both flashlight and laser shine photons onto the property, so there must be some cutoff point of how many photons one is permitted to shine upon a property before it is considered aggression. However, the cutoff point cannot be found by deduction alone because of the Sorites paradox, so the non aggression principle is necessarily ambiguous. Friedman points out the difficulty of undertaking any activity that poses a certain amount of risk to third parties (e. g., flying) if the permission of thousands of people that might be affected by the activity is required.