Кіріспе

4 дөңгелекті атпен тартылатын арба

Баруш – екі жылқымен тартылатын, үлкен, ашық, төрт дөңгелекті, ауыр әрі сәнді арба. Ол 19 ғасыр бойы сәнге ие болды. Арбаның корпусы төрт жолаушыға арналған орындарды ұсынады: екі жолаушы алдыңғы орындықта, екі жолаушы көлікті жүргізушінің биік орнатылған тақтасының артында. Жолаушыларды жаман ауа-райынан қорғау үшін былғары шатырды көтеруге болады.

Этимология

Баруш – неміс тіліндегі "баруше" сөзінің ағылшыншасы, итальян тіліндегі "барокчо" немесе "бирокчо" арқылы және түп нұсқасы ежелгі Рим империясының латын тіліндегі "биротус" ("екі дөңгелек") сөзінен шыққан. Аталған атау кейін қате болып шықты, себебі бұл арбаның кейінгі нұсқасы төрт дөңгелекпен жасалған.

Даму және өзгерістер

Баруш ертедегі калаш немесе калешка стиліне негізделген: бұл кішкентай доңғалақты, ішінде төрт жолаушыға арналған орындықтары, жеке жүргізуші орындығы және бүгілетін шатыры бар жеңіл карета. Бүгілетін шатыр тағы екі түрдің де ерекшелігі болды: шаиз – бір немесе екі адамға арналған екі дөңгелекті арба, оның корпусы былғары бауларға немесе берік тіреулерге ілінген, көбінесе бір жылқымен тартылса; және Виктория – екі адамға арналған төрт дөңгелекті, төменгі жақтан жасалған, әдемі карета, жүргізуші алдындағы орынды биік етіп орналастырған. Виктория баруштан артқа қарап отыратын жолаушыларға арналған тұрақты орындықтардың орнына, оларға арналған қосымша, төменге бүктелетін орындықтарымен ерекшеленеді.

Баруш вагонының сипаттамасы

Баруш – 19 ғасырда қолданылған, төрт дөңгелекті, шалқақ көлік. Ішінде екі қатар орындық орналасқан, олар бір-біріне қарама-қарсы қаратылған, алдыңғы қатар артқы қатармен бетпе-бет отырады. Оның жұмсақ, гармошкадай жиырылатын жартылай шатыры артқы орындықтың үстінен жабылады, ал алдында жоғары орналасқан, сыртқы қорапша тәрізді, бақталас орындық бар. Бүкіл көлік С-төбелер мен былғары бауларға, сондай-ақ кейінгі кезде қосымша эллипстік серіппелерге тіреліп тұрады. Оны екі жылқы тартады және 19 ғасырда әсемдік пен жазғы серуендеу үшін пайдаланылған. Көліктің құрылымы сырт көрінісіне қарағанда ауыр, себебі оның мықты шатыры болмаған.

Танымал мәдениетте

Джейн Остиннің романдарында «Леди Далримпл, мистер және миссис Палмер, сондай-ақ Генри Кроуфорд баруштерге ие болды», онда басқа кейіпкерлер де мінген, ал Джейн Остин өзі 1813 жылы кем дегенде бір рет баруште тасып жүрді. Генри Кроуфорд – «Мансфилд Парк» романының кейіпкері, оның барушы романдағы екі маңызды эпизодтың тақырыбы болды; Леди Далримпл – «Ынтымақ» романында, ал мистер мен миссис Палмер – «Сезім мен Сағыныш» романының кейіпкерлері. Барушпен жүру Италияның Ницца қаласындағы сәнді ойын-сауық ретінде Луиза Мэй Алкоттың «Кішкентай әйелдер» романының 37-тарауында еске алынады. Николай Гогольдің «Өлі жандар» романының басты кейіпкері Чичиковты оның қызметшісі Селифан өз барушысында жиі айдап жүреді, сонымен қатар ол басқа көлік құралдарымен апатқа да ұшырайды.