Кіріспе

Канадалық коммерциялық емес ұйым

Канадалық поляк конгресі (Kongres Polonii Kanadyjskiej, KPK, CPC) – Канадалық коммерциялық емес ұйым. Канадалық поляк конгресі Канаданың барлық аймақтарындағы 150-ге жуық поляк-канадтық әлеуметтік, мәдени, қайырымдылық, білім беру және кәсіби ұйымдардың бас ұйымы болып табылады. WM Fares Wall of Tribute-де тізілген бұл ұйым 1944 жылы құрылған, ол Канададағы поляк қауымының негізгі қолдаушысы болып табылады және Польшаның тарихы мен мәдени мұрасын, сондай-ақ поляк-канадтықтардың Канада институттарына, мәдениетіне және қоғамына қосқан үлесін насихаттайды. Оның қызмет аймағы Канаданың барлық аймақтарын қамтиды, соның ішінде Альберта, Британдық Колумбия, Манитоба, Онтарио және Квебек провинциялары бар.

Тарих

Ұйым 1933 жылғы 7 ақпанда Канаданың Виннипег қаласында федералды түрде тіркелді және бастапқыда Канададағы поляк қоғамдарының федерациясы деп белгілі болды. КПК 1944 немесе 1948 жылы құрылған. Соғыстан кейінгі кезеңде КПК-ның құрамында Польша жауынгерлері қауымдастығымен байланысы бар Екінші дүниежүзілік соғыстың ардагерлері басымдық құрды. 1950 жылдары Тадеуш Бжезинскийдің төрағалығымен КПК Вавель қамалының қазынасын және Шопеннің бірнеше қолжазбаларын, олар Екінші дүниежүзілік соғыстан бері олардың қорғауында болған, Польшаға қайтарумен айналысты. 1973 жылы орташыл-солшыл Польша альянсы (ПАК, 1907 жылы құрылған) КПК-дан Польшаның толық тәуелсіздігін жақтағандардың басымдығына, КПК мен эмигрант үкіметі арасындағы тығыз байланысқа және ПАК-ты коммунистік көзқарастарда екеніне қатысты келіспеушіліктерге байланысты шығып кетті. ПАК пен КПК арасындағы келіспеушілік 1960 жылдардың соңында көріне бастады, ПАК поляк-канадтық ұйымдарының басты назары поляк мәдениетін насихаттай отырып, Канадада ассимиляция мен интеграцияға бағытталуы керек екенін және Канададан тыс саяси бағытқа қарсы болуы керек екенін жақтады. 1982 жылы «Солидарлық» қозғалысы пайда болғаннан кейін ПАК КПК-ға қайта қосылды. КПК Польшаның «Солидарлық» қозғалысын белсенді түрде қолдады. 1981 және 1982 жылдары КПК «Солидарлық» қозғалысын қолдап, Кеңес Одағына және Польшадағы әскери жағдай енгізілуіне қарсы Канада қалаларында кең ауқымды наразылық акцияларын ұйымдастырды. КПК, Клементс «КПК тарихындағы ең кескілескен тон» деп сипаттағандай, Канада үкіметін Польша билігіне қарсы шаралар қабылдауға және поляк саяси бежендерін қабылдауға шақырды. КПК-ның талаптары Канада премьер-министрі Пьер Трюдо тарапынан көбінесе қабылданбады, бірақ олар Трюдоны 1982 жылдың қаңтарында Польшадағы әскери жағдай шектеулерін жеңілдетуді қолдап, Парламент алдында сөйлеуге итермеледі. 2014 жылы КПК шамамен 150 поляк-канадтық ұйымды біріктіретіні хабарланды. Сол жылы КПК тарихы мен қызметіне арналған академиялық конференция Польшада өтті.

Көзқарастар

КПК идеологиясы консервативті, антикоммунистік және католик шіркеуін қолдайды. Польша коммунистік үкімет ету кезінде КПК Польша үкіметі мен халқы арасында шешімді ажырату жасады. Мүше ұйымдарға Польша үкіметімен байланыс құруға тыйым салынды, ал коммунистер немесе коммунистерге көңіл білдіретін адамдарға КПК мүше ұйымдарының лауазымдарына жол берілмеді. КПК "Біздің сынып" атты театрлық қойылымда "тарихты қайта жазуға" қарсылық танытты, оның тарихи дәлдігіне басқалар күмән келтірді.