Кіріспе

Америка Құрама Штаттарындағы кеңес тыңшысы, экономист. Уильям Уолтер Ремингтон (1917–1954) – Америка Құрама Штаттарының түрлі федералдық үкіметтік қызметтерде жұмыс істеген американдық экономист. Оның мансабы Елизавета Бентли, совет тыңшысы және дезертир, жасаған тыңшылықпен байланысты айыптаулармен үзіліске ұшырады. Ремингтон екі рет әртүрлі айыптаулар бойынша сотталды. 1953 жылы осы айыптауларға қатысты жалған куәлік бергені үшін кінәлі деп танылды. Ол үш жылға федералдық түрмеге кесілді. 1954 жылдың қараша айында Льюисбург түрмесінде қаза болды.

Өмірбаян

Уильям Уолтер Ремингтон 1917 жылғы 25 қазанда Нью-Йорк қаласында дүниеге келген. Ол Риджвуд, Нью-Джерсиде Лилиан Мод Сазерленд (1888-1969) және Фредерик К. Ремингтон (1870-1956) ата-анасының тәрбиесінде өсті. Оның әкесі «Метрополитен өмірді сақтандыру» компаниясында жұмыс істеді, ал анасы Нью-Йоркте сурет салу пәнінің мұғалімі болды. Нью-Йорк штатының Иллион қаласындағы Ремингтон әулетінің бай тармағынан шыққан Ремингтонның ата-анасы қатал талаптар қойды. Ұлының мінезі ерекше және жарқын болды. Ол ерте жасынан-ақ радикалды солшыл саясатқа қызығып, 15 жасында достарына өзінің коммунист екенін жариялады. Ұлы депрессия кезінде көптеген зиялылар коммунизмге тартылды. Колледжде ол Жастар коммунистік лигасының, кейін АҚШ Коммунистік партиясының мүшелерімен белсенді түрде қатысты. Кейінірек берген куәлігінде Ремингтон колледжге түскен кезде республикашыл болғанын, бірақ «тез солға қарай жылжып», радикалға айналғанын, алайда Дартмут колледжінде Коммунистік партияның немесе Жастар коммунистік лигасының мүшесі болмағанын айтты. Оның партияға ресми түрде қосылғандығы немесе қосылмағандығы кейіннен сот дауларының тақырыбына айналды.

Шымкенттегі шұғыл әрекет

1942 жылдың наурыз айында және екі жыл бойы Ремингтон Елизавета Бентлимен арасында үнемі кездесіп, оған ақпарат берді. Бұл материалдарға ұшақ өндірісі және авиация саласына қатысты басқа да деректер, сондай-ақ синтетикалық резеңке жасаудың тәжірибелік процесі туралы мәліметтер кірді. Кейін Ремингтон Бентлидің Коммунистік партиямен байланысты екенін білмейтінін, оның журналист және зерттеуші деп ойлағанын, ал оған берген ақпаратының құпия емес екенін айтты. Бірақ Бентли коммунист және Кеңес Одағының тыңшысы болған. 1945 жылы ол коммунистерден бас тартып, ФБР үшін ақпарат беруші болды. Ол өзімен байланыста болған бірнеше адамды, соның ішінде Ремингтонды да айыптады. Бентлидің АҚШ-тағы кеңестік тыңшылық қызметін ашыққа шығаруы көптеген баспасөз назарына ілікті. Ол 80-нен астам американдық, оның ішінде бірнеше мемлекеттік кеңселердің қызметкерлерін кеңестіктерге жұмыс істеген деп көрсетті, олардың ішінде тек Уильям Ремингтон ғана мемлекеттік қызметте жұмыс істеді. Бентли берген мәліметтерге сүйене отырып, ФБР 1945 жылдың соңында Ремингтонды жасырын бақылауға алды. Осы кезде Ремингтон коммунизмге көңілі толып, радикалды ұйымдармен байланысын үзіп қойғандықтан, тергеу ешқандай қызықты дерек таппады. 1946 жылы Ремингтон Соғыс жұмылдыру және қайта құру басқармасында жұмыс істеді. 1947 жылдың наурыз айында ол Президенттің Экономикалық кеңесшілер кеңесіне ауысты, онда оған жылына 10 305 доллар жалақы төленді. Бұл Ремингтонға мемлекеттік қызметіне оралуға мүмкіндік берді. Атауға қатысты сот ісі көп ұзамай соттан тыс келісіммен аяқталды, NBC Ремингтонға 10 000 доллар төледі.

Тергеудің екінші кезеңі

1950 жылы ФБР және Нью-Йорктегі федералдық қазылар алқасы Ремингтон ісін қайта қарады, ал Америкаға қарсы қызметкерлік комитеті (HUAC) үшінші тергеуді бастады. Ремингтонға қатысты күдіктер сақталып тұрғандықтан, ол Сауда департаментіндегі лауазымынан төмендетілді. Оның Трумэн әкімшілігіндегі бұрынғы жарқын мансабы тоқтап қалды. Энн Ремингтон, қазір одан ажырасқан, куәлік беру үшін сотқа шақырылды. Ол күйеуінің Коммунистік партияның төленген мүшесі болғанын және Элизабет Бентлидің коммунист екенін білген күйінде оған құпия ақпарат бергенін мәлімдеді. Бірнеше күннен кейін ол мәлімдемесінен бас тартып, отбасылық құпияны сақтау құқығын пайдаланатынын және кез келген сотта бұрынғы күйеуіне қарсы куәлік беруден бас тартатынын айтты. Қазылар алқасы Ремингтонды Коммунистік партияның мүшесі болғанын жоққа шығарғаны үшін жалған куәлік бергендігі үшін айыптады.

Бірінші сот (1950-1951)

Ремингтонның алғашқы соты 1950 жылдың желтоқсан айының соңында басталды. Кейіннен Джозеф Маккартидің бас кеңесшісі және белгілі антикоммунист ретінде танымал болған Рой Кон прокуратураның заңгерлер тобына қосылды. "Елизавета Бентли кейінірек Ремингтонның онымен және тыңшылыққа қатысты сөз байлағанын толық баяндады. Ремингтонның қорғанысы бойынша, ол ешқашан құпия материалдарды қолданбаған, демек, оны мисс Бентлиге бере алмады. Бірақ ол резеңке жасауға арналған қоқыс өнертабысы туралы барлық деректерді есте сақтады. Біз мұрағаттан осы процеске қатысты деректерді таптық. Сонымен қатар, оның айтқандай жасалған ұшақ кестелерін, кеңселер арасындағы меморандумдар мен персоналдың тізімдерін таптық, бұл Ремингтонның осы екі нәрсеге қол жеткізе алатынын дәлелдеді. Біз Ремингтонның әскери қызметке түсуге берген өтінішін де таптық, онда ол қазіргі Сауда департаментіндегі қызметінде әуе кемелері, қару-жарақ, радар және Манхэттен жобасы (атом бомбасы) туралы құпия әскери ақпаратқа сеніп тапсырылғанын атап көрсеткен. Сот барысында он бір куәгер Ремингтонның коммунист екенін білетіндерін айтты. Олардың қатарында Элизавета Бентли, Энн Ремингтон, Тюфтс университетінің профессоры Говард Бриджман, Кноксвиллдегі коммунистік ұйымдастырушы Кеннет Макконнелл; Теннесси аңғарындағы басқармада онымен бірге жұмыс істеген Рудольф Бертрам мен Кристин Бенсон; және Пол Крауч, Ремингтонға коммунистік газеттің оңтүстік басылымының көшірмелерін бергенін мәлімдеді. Энн Мус Ремингтон тағы да өз ойын өзгертіп, бұрынғы күйеуінің Коммунистік партия мүшесі болғанын және ол құпия ақпаратты Элизавета Бентлиге біліп-біліп бергенін айтты. Бентли куәлік беріп, Ремингтонның оған құпия ақпарат бергенін қайталап, синтетикалық резеңке формуласына қатысты: "Ол маған ресейліктерге осыған ұқсас нәрсе қажет болады деп ойлағанын айтты". Прокуратура сонымен қатар Ремингтонның Бентлиден алған деп айтқан ұшақ өндірісі туралы ақпаратқа ұқсас құпия құжаттарды қолданғанын көрсетті. Сот барысында қорғаушылар Джон Брунинидің, Ремингтонды айыптаған үлкен қазылар алқасының төрағасы, Элизабет Бентлимен жеке және қаржылық байланыста болғанын және онымен бірге кітап жазуға келіскенін мәлімдеді. Ремингтон жеті апталық сот процесінен кейін сотталды. Соттанушы Грегори Э. Нунан оны жалған куәлік беруі үшін ең жоғары жаза – бес жылға кесті. Ол Ремингтонның жалған куәлік беруі елге деген адалдығын бұзғанын атап өтті. Ремингтонның үкімін көптеген адамдар құттықтады. Washington Daily News газетінің редакциондық мақаласында былай делінген: "Уильям В. Ремингтон енді жаңа келісім кезеңінде үкіметте жоғары лауазымдарға талпынған жас коммунисттердің тізіміне қосылды. Ол бес жылға сотталды және оның жазасын толық өтеуі керек. Ресейде оны сотсыз-ақ атып тастаған болар еді". Ремингтонның адвокаттары үкімге шағымданды. Бұл істі қараған сот алқасына АҚШ-тың ең беделді заңгерлерінің бірі – судья Лернед Хэнд кірді. Сотталушы Нонанның қазылар алқасына берген нұсқаулары коммунистік партияға "мүшелік" дегеннің не екенін анықтай алмағандықтан айыптау жоққа шығарылды және жаңа сот процесі тағайындалды. Сондай-ақ, Хэнд үлкен қазылар алқасының төрағасы Джон Бруниниді және Бас прокурордың көмекшісі Томас Донеганды Брунинидің Бентлимен байланысы және Анн мен Уильям Ремингтонты тексеру кезінде олардың жасаған "сот тәртібін бұзушылықтары" үшін сынға алды.

Екінші сот (1953)

Үкімет Ремингтонға бірінші сотта берген куәлігіне сүйене отырып, жалған куәлік бергені үшін бес айып тақты және жаңа айыптама ұсынды. Бірінші соттағы айыптама, ол коммунистік партия мүшесі болғанын жоққа шығарғанда жалған куәлік бергені туралы мәлімдеме, енгізілмеді. Ремингтонның екінші соты 1953 жылдың қаңтарында судья Винсент Л. Лейбелл төрағалығымен басталды және сегіз күнге созылды. Қазылар алқасы Ремингтонды екі айып бойынша кінәлі деп тапты: ол Елизавета Бентлиге құпия ақпарат бермегенін және Ремингтон студент кезінде оқыған Дартмут колледжінде Жас коммунистер лигасының бөлімшесі бар екенін білмейтінін айтқанда өтірік айтқаны үшін. Лейбелл Ремингтонды үш жылға бас бостандығынан айырды.

Түрмеге қамау және кісі өлтіру

Адвокаттары тағы бір шағымдануға дайындалып жатқанда, Ремингтон Денбери федералдық түзету мекемесінде жазасын өтеуге кірісті. Сол жерде ол Ремингтон Льюисбургке ауыстырылғанға дейін, зорлықсыз әрекеттер теориясының маманы Джин Шарппен дос болып кетті. Апелляциялық сот бастапқы үкімді күшінде қалдырды, ал 1954 жылдың ақпан айында Жоғарғы Сот істі қараудан бас тартты. Түрме бастығы Ремингтонның екінші әйеліне: "Бұл Биллге қарсы жеке шабуыл емес, коммунистер туралы жария оқылымнан ызаланған бірнеше қарапайым қылмыскерлердің іс-әрекеті ғана" деді. ФБР қылмыстың себебі тонау екенін мәлімдеді. Оның жаназасы 1954 жылдың 28 қарашасында Риджвуд, Нью-Джерсиде өтті.

Салдары

Баспасөз назары Ремингтонды түрмеде қорғау үшін тағы не істеуге болатындығына және оның өліміне антикоммунизм ықпал еткен-жоқ па деген сұраққа тоқтады. Кейджл мойындағаннан кейін ФБР оған қылмысты олардың Ремингтонды тонауға тырысқандай етіп баяндауды бұйырды. Төрт күннен кейін МакКой мойындағанда, ол Ремингтонды коммунист болғаны үшін жек көретінін айтты және тонау ниеті болмағанын мәлімдеді. АҚШ прокуроры Дж. Джулиус Леви Кейджл мен МакКойдың көрсетулері мойындалмай қалуы мүмкін деп алаңдап, сондай-ақ коммунисті өлтіргендерге қазылар кешірімді қарауы мүмкін деген қорқынышпен МакКой, Кейджл және Паркердің екінші дәрежелі кісі өлтіру айыбы бойынша ұсынысын қабылдады. МакКой мен Кейджл өмір бойына бас бостандығынан айырылды, ал Паркер 20 жылға сотталды.

Неке және отбасы

Ремингтон екі рет үйленген. Ол мен Энн Мус екі балаға ие болдық, қызы – Гейлин, ұлы – Брюс. Олар ажырасып кетті. Мус 2015 жылы қайтыс болды. Оның екінші әйелі Джейн Альбен болды, және олардың Нейл атты ұлы болды. Джейн Альбен 1994 жылы қайтыс болды.