Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Наңкин қаласындағы әскери емес аймақ, Қытай, 1937–1938
Demilitarized area in Nanjing, China, 1937–1938
Наңкин қауіпсіз аймағы (; 南京安全区, Нанкин Анзенку, немесе 南京安全地帯, Нанкин Анзенчитай) – 1937 жылғы 13 желтоқсанда болған Наңкин шайқасында жапондықтардың шабуылы қарсаңында құрылған қытай азаматтары үшін әскери емес аймақ. Шанхайдағы иезуит әкесі Роберт Жаккино де Безанж мырзаның үлгісімен, Наңкиндегі (Наңкин) шетелдіктер Халықаралық Наңкин қауіпсіз аймағы комитеті басқаратын Наңкин қауіпсіз аймағын құрды. Аталған комитеттің төрағасы – неміс бизнесмені және наци партиясының мүшесі Джон Рабе. Аймақ және Халықаралық комитеттің жұмысы Наңкин қырғыны кезінде 250 мың қытай азаматын өлім мен зорлық-зомбылықтан қорғауға жауапты болды.
The Nanking Safety Zone (; 南京安全区, Nankin Anzenku, or 南京安全地帯, Nankin Anzenchitai) was a demilitarized zone for Chinese civilians set up on the eve of the Japanese breakthrough in the Battle of Nanking (December 13, 1937). Following the example of Jesuit Father Robert Jacquinot de Besange in Shanghai, the foreigners in Nanjing (also known as Nanking) created the Nanking Safety Zone, managed by the International Committee for the Nanjing Safety Zone led by German businessman and Nazi party member John Rabe. The zone and the activities of the International Committee were responsible for safely harboring 250,000 Chinese civilians from death and violence during the Nanjing Massacre.
Нанкинді эвакуациялау
Сол кезде қалада көптеген батыс елдерінің азаматтары сауда жасап немесе миссионерлік сапарларда болып жатты. Жапон әскері Нанкинге жақындағанда, Қытай үкіметі Ханкоуға, уақытша астанаға көшіп кетті. Нанкиндегі шетелдіктердің көпшілігі де қаладан қашып кетті. Бірақ, батыстың аздаған бөлігі қалуды жөн көрді. Нақты қанша батыстық қалғаны және олар кімдер екені белгісіз. Хабарланған сан 20-дан 30-ға дейін жетеді. Дэвид Аскью қалада әртүрлі күндері қалған шетелдіктердің санын әртүрлі көрсеткен әртүрлі дереккөздерді талдады. Аскьюдің пікірінше, ең дұрыс бағалау бойынша, қалада 27 шетелдік болған, олардың бесеуі – жапон әскері қаланы басып алғаннан кейін бірнеше күн өткен 16 желтоқсанда қаладан кеткен журналистер. Осы бес журналистен басқа, Нанкинде қалған батыс азаматтарының арасында бизнесмендер, дәрігерлер және миссионерлер болды. Олардың көпшілігі Нанкин қауіпсіздік аймағы жөніндегі халықаралық комитет немесе Нанкиндегі Халықаралық Қызыл Крест комитетінің мүшелері еді.
Many Westerners were living in the city at that time, conducting trade or on missionary trips. As the Japanese army began to approach Nanjing, the Chinese government departed, moving to the transitional capital of Hankou. Most of the foreigners in Nanjing fled the city as well. However, a small number of Westerners chose to remain behind. It is not clear exactly how many Westerners stayed behind and who they were. The number reported ranges from 20 to 30. David Askew has analyzed various sources who provide differing numbers of foreigners remaining in the city on different dates. According to Askew, the best estimate seems to be that there were 27 foreigners in the city, five of whom were journalists who left the city on December 16, a few days after it fell to the Japanese army. Other than these five journalists, the other Westerners who remained in Nanjing were businessmen, physicians and missionaries. Almost all of these were members of either the International Committee for the Nanking Safety Zone or the International Red Cross Committee of Nanking.
Құру
Батыстан қалғандар Нанкин қауіпсіз аймағын құрды, ол шамамен 3,4 шаршы миль (8,6 км²) аумақты алып жатқан, ондаған босқындар лагерьлерін біріктірді. Қауіпсіз аймақ барлық төрт жағынан жолдармен шектелген, ал ауданы шамамен 3,86 км² болды, АҚШ елшілігінің төңірегінде 25 босқындар лагері орналасқан. Өз күш-жігерлерін үйлестіру үшін батыстықтар Нанкин қауіпсіз аймағы жөніндегі халықаралық комитет құрды. Неміс бизнесмені Джон Рабе, ішінара нацистік партияның мүшесі болғаны және неміс-жапондық екіжақты Антикоминтерн пактінің болуына байланысты, оның жетекшісі болып сайланды. Халықаралық комитет 1937 жылдың 22 қарашасында құрылды.
The Westerners who remained behind established the Nanjing Safety Zone, which was composed of a score of refugee camps that occupied an area of about 3.4 miles2 (8.6 km2). The Safety Zone was bordered by roads on all four sides, and had an area of approximately 3.86 km2, with 25 refugee camps centered around the U. S. Embassy. To coordinate their efforts, the Westerners formed a committee, called the International Committee for the Nanking Safety Zone. German businessman John Rabe was elected as its leader, partly because of his status as a member of the Nazi party and the existence of the German Japanese bilateral Anti Comintern Pact. The International Committee for the Nanking Safety Zone was formed on November 22, 1937.
Тану
Нанкин қаласы Қауіпсіздік аймағының бар екенін растады, ақша және азық-түлік жіберді, сондай-ақ аймақта қауіпсіздік қызметкерлерін орналастырды. 1937 жылдың 1 желтоқсанында Нанкин қаласының мэрі Ма Чао Чун Нанкин қаласында қалған барлық қытай азаматтарына "Қауіпсіздік аймағына" көшуді бұйырды, ал өзі қаладан қашып кетті. Жапон әскері оның бар екенін мойындамады, бірақ қытай әскері жоқ қаланың бөліктеріне шабуыл жасамауға келісті. Нанкин қауіпсіздік аймағы жөніндегі халықаралық комитеттің мүшелері қытай үкіметін барлық әскерлерін аймақтан шығаруға көндірді. Америкалық миссионерлердің бірі, Miner Searle Bates, былай деді: "Қытай билігі аймақ идеясын қабылдады, бірақ әскерилер соңғы сәттерге дейін аймақтан кетуге құлшынбады". Бейтс қауіпсіздік аймағына қатысты жапондықтардың позициясын былай сипаттады: "Жапон билігі аймақты ресми түрде мойындаған жоқ, бірақ қытай әскері басып алған емес, ондай аймаққа шабуыл жасамауға уәде берді. Осы тар келісім шеңберінде – қытайлықтардың аймақты эвакуациялау туралы уәдесі және жапондықтардың басылмаған жерге қасақана шабуыл жасамауы туралы мәлімдемесі – Қауіпсіздік аймағы ақыры құрылды". Жапон әскері Қауіпсіздік аймағын ауыр бомбалауға немесе артиллериялық оққа түсірген жоқ. Қоршау кезінде аймаққа небары бірнеше оқ түсті, нәтижесінде шамамен 40 босқын жарақат алды.
The City of Nanjing affirmed the existence of the Safety Zone, sent cash and food, and staffed security personnel in the zone. On December 1, 1937, the mayor of Nanjing, Ma Chao chun, ordered all Chinese citizens remaining in Nanjing to move into the "Safety Zone" and then fled the city. The Japanese army did not recognize its existence, but they agreed not to attack parts of the city that did not contain Chinese military forces. The members of the International Committee for the Nanking Safety Zone managed to persuade the Chinese government to move all their troops out of the area. According to Miner Searle Bates, one of the American missionaries, "The Chinese authorities agreed to the idea of the Zone, though the military were naturally reluctant to move out of the area before the very last minute." Bates described the Japanese position on the Safety Zone in this way, "The Japanese authorities never formally recognized the Zone, but did say that they would not attack an area which was not occupied by Chinese troops. On this narrow margin of agreement, the Chinese promise to evacuate the area and the Japanese statement that they would not intentionally attack an unoccupied place, the Safety Zone was finally put through." The Japanese army did not subject the Safety Zone to concentrated air bombardment or shelling. Only a few shells landed in the Zone throughout the siege, which wounded about 40 refugees.
Жапон императорлық әскерінің зұлымдықтары
Жапондықтар аймақты белгілі бір деңгейде құрметтеді; жапондықтардың қаланы басып алуына дейін қаланың сол бөлігіне шашыраған бірнеше оқтан басқа ешқандай снаряд түспеді. Қалаға шабуылдан кейінгі қаос кезінде, Қауіпсіздік аймағында бірқатар адамдар қаза болды, бірақ қаланың қалған бөлігіндегі қырқындар барлық есептер бойынша әлдеқайда ауыр болды. Жапондық әскерлер Қауіпсіздік аймағында Нанкин қырғынының бір бөлігі болған қырқындар жасады. Халықаралық комитет жапондық армияға бірнеше рет жүгінді, Джон Рабе нацистік партия мүшесі екенін куәландырды, бірақ бұл әрекеттерге ешқандай нәтиже болмады. Уақыт-уақытпен жапондықтар Қауіпсіздік аймағына күшпен кіріп, бірнеше жүз ер және әйелді алып кетіп, оларды дереу өлімге кесті немесе зорлап, содан кейін өлтірді. Жапондық армия Қауіпсіздік аймағында партизандар бар екенін айтты, себебі біреудің формасыз киімі болса да, ол аймаққа кіре алатын еді.
The Japanese did respect the Zone to an extent; no shells entered that part of the city leading up to the Japanese occupation except a few stray shots. During the chaos following the attack of the city, some were killed in the Safety Zone, but the atrocities in the rest of the city were far greater by all accounts. Japanese soldiers committed atrocities in the Safety Zone that were part of the much larger Nanjing Massacre. The International Committee appealed a number of times to the Japanese army, with John Rabe using his credentials as a Nazi Party member, but to no avail. From time to time, the Japanese would forcefully enter the Safety Zone, carry off a few hundred men and women, and either summarily execute them or rape and then kill them. The Japanese army claimed that there were guerrillas in the Safety Zone due to the fact that anyone not wearing a uniform could enter.
Аяқтау
1938 жылдың қаңтар айының соңында жапон әскері Қауіпсіздік аймағындағы барлық босқындарды үйлеріне қайтуға мәжбүр етті және "тәртіпті қалпына келтірдік" деп мәлімдеді. 1938 жылдың 18 ақпанында Нанкин қауіпсіздік аймағының халықаралық комитеті күштеп "Нанкин халықаралық көмек комитеті" деп өзгертілді, ал Қауіпсіздік аймағының жұмысы тоқтатылды. 1938 жылдың мамыр айында босқындар лагерінің соңғысы жабылды. Джон Рабе және оның Халықаралық комитеті жалғасып жатқан қырғынға қарамастан, 200 000–250 000 адамның өмірін сақтап қалғандары үшін мақталады. Джордж Эшмор Фич кеткеннен кейін Хьюберт Лафайетт Сон Нанкин халықаралық көмек комитетінің әкімшілік директоры болып сайланды.
In late January 1938, the Japanese army forced all refugees in the Safety Zone to return home, and claimed to have "restored order". On February 18, 1938, the Nanking Safety Zone International Committee was forcibly renamed "Nanking International Rescue Committee", and the Safety Zone effectively ceased to function. The last refugee camps were closed in May 1938. John Rabe and his International Committee were credited with saving 200,000–250,000 lives despite the ongoing massacre. After George Ashmore Fitch departed, Hubert Lafayette Sone was elected Administrative Director of the Nanking International Relief Committee.
Мұра
Қытай мен Батыс арасындағы қарым-қатынас қалыпқа келгенге дейін, Нанкин қауіпсіздік аймағын басқару үшін Нанкинде қалған батыстықтар Қытай үкіметі тарапынан қатаң сынға ұшырады. Мысалы, 1960 жылдары Нанкин университетінің зерттеушілері Нанкиндегі батыстық қауымдастықтың мүшелерін жапондықтардың қаладағы жасаған зұлмына көз жұмғандары үшін айыптады және батыстықтардың жапондықтардың қытайларды қырғынына қатысқандығын көрсету үшін бастапқы дереккөздерді дұрыс емес пайдаланды. Қытайдың "американдық империализмге" қатысты алаңдаушылығы азайғанда және Жапония (әсіресе жапон оқулықтарының саяси және даулы мәселесіне байланысты) ресми айыптауларға ұшырағанда, Қытайдағы көзқарастар күрт өзгерді. Батыстықтар енді белсенді серіктестер емес, белсенді қарсыластар ретінде бейнеленді. Дегенмен, кейбір оңшыл және ұлтшыл жапондық авторлар мен саясаткерлер Нанкин қырғынымен қатар, қауіпсіздік аймағының мүлде болмағанын мәлімдейді. Ясукуни ғибадатханасының мұражайы Нанкин қырғыны туралы ешқандай мәлімет бермейді және "Япондықтар қытай азаматтары үшін қауіпсіздік аймағын құрды және тарихи және мәдени ескерткіштерді қорғауға ерекше күш салды. Қала тұрғындары қайтадан бейбіт өмірге оралды" деп мәлімдейді.
Before the normalization of relations between China and the West, the Westerners who remained behind in Nanjing to run the Nanking Safety Zone were vigorously criticized by the Chinese government. For example, a group of researchers at Nanjing University in the 1960s condemned the members of the Western community in Nanjing for turning a blind eye to the Japanese atrocities in the city and misused the primary sources to suggest that the Westerners had cooperated in the Japanese slaughter of Chinese. As Chinese concerns about "American imperialism" diminished, and as Japan became the target of official vitriol (partly at least because of the highly politicized and contentious issue of Japanese textbooks), views in China dramatically changed. Westerners were now depicted as active resistors rather than active collaborators. However, certain right wing and nationalist Japanese authors and politicians claim that along with the Nanjing massacre, the Safety Zone never existed. The museum of the Yasukuni shrine omits any mention of the Nanjing massacre and proclaims that "The Japanese established a safety zone for Chinese civilians and made a special effort to protect historical and cultural sites. Inside the city, residents were once again able to live their lives in peace."