Кіріспе

Кранфорд хаттамасы немесе Кранфорд келісімі – 1952 жылы британ үкіметі Лондонның Кранфорд қаласының тұрғындарына, әуежайдың ұшақ шуының жергілікті тұрғындарға тигізетін әсерін азайту мақсатында, Лондонның Хитроу әуежайының ұшу-қону жолақтарын пайдалану туралы берген ауызша міндеттемесі. Қалыпты жағдайда, келісімге сәйкес, солтүстік ұшу-қону жолағынан шығысқа қарай (Лондон үстінен) ұшуға тыйым салынған, себебі Кранфорд осы жолақтың шығыс жағына жақын орналасқан; алайда, бұл жолақ ерекше жағдайларда қолданылуы мүмкін, мысалы, оңтүстік жолақ ұшуға қолжетімді болмағанда немесе ұшу кешігуі аса көп болғанда. Ресми жазбаша келісім болмаса да, үкімет жоғары лауазымды мемлекеттік қызметкердің 1952 жылдың 31 шілдесінде Кранфорд тұрғындары мен аудандық жағдайларды жақсарту қауымдастығының отырысында берген ауызша уәдесін мойындайды. Хаттама Хитроу әуе қозғалысын басқару нұсқаулығына және әуежайдың шуды азайту туралы хабарламасына енгізілген, демек ол әуежайдың жұмыс ережелерінің бір бөлігі болып табылады. 2009 жылдың 15 қаңтарында Лейборист үкіметі Лондонның Хитроу әуежайын кеңейту аясында Кранфорд келісімін тоқтату туралы хабарлады. 2010 жылдың мамырында коалициялық үкімет Хитроу әуежайын кеңейту жоспарларын тоқтатса да, 2010 жылдың қыркүйегінде Кранфорд келісімін тоқтату туралы шешімді қайта бекітті. Бұл шешімді батыстағы Уиндзор және Мейденхед корольдік округі қолдады. Шығыс жағынан Лондонның Хаунслоу округі Кранфорд келісімі тоқтатылғаннан зардап шеккендерге BAA компаниясынан жеңілдету немесе өтемақы беруді талап етті. 2013 жылдың мамырында Heathrow Airport Holdings (әуежайдың иесі және операторы) Лондонның Хиллингдон округіне жаңа кіреберіс такси жолдарын салуға қатысты жоспарлауға рұқсат сұрады, бұл шығысқа қарайғы ұшу-қону жолақтарын толық ауыстыруға мүмкіндік берер еді. Бұл рұқсат 2014 жылдың наурыз айында қабылданбады; 2015 жылдың маусымында Хитроу әуежайы жоспарлауға қатысты шағымдану арқылы наразылық білдірді. 2017 жылдың 2 ақпанында жоспарлау инспекциясы шағымды қабылдауды және құрылыс салуға рұқсат беруді ұсынды. Шешім әлі орындалмады, себебі әуежай Лондон үшін үкіметтің әуе кеңістігін басқару ұсыныстарын және өзінің кеңейту жоспарларын қарастырып жатыр.