Кіріспе

Галл теміршілік құдайы
Гобанн (немесе Гобаннос, галлдық түрі, кейде Кобанн) – Галло-римдік теміршілік құдайы. Оған арналған бірнеше мүсіндер сақталған, 1980-жылдардың соңында Deus Cobannos-қа арналған қола қазанмен бірге табылған және заңсыз түрде АҚШ-қа шығарылған, қазір Калифорниядағы Гетти орталығындағы Гетти мұражайында сақталуда. Ол 1970-жылдары Фонтенэй-près-Vézelay қаласында табылған жазуда айтылған, AVG(VSTO) SAC(RVM) [DE]O COBANNO, яғни Август пен Deus Cobannus құдайына арналған.

Этимология

Gobannos теонимі, жазуларда Deo Cobanno түрінде кездеседі, прото-кельт тіліндегі *goben түбірінен шыққан, яғни "ұста" (мысалы, ежелгі ирланд тілінде gobae, орта уэльс тілінде gof, орта бретон тілінде gof(f), ескі корн тілінде gof "ұста"; сондай-ақ галл тілінде gobedbi "ұсталармен" < *goben bi немесе *gob et bi). Осы түбір ирланд құдайы Goibniu (< *Gobeniū немесе *Gobanniō) және уэльс мифологиясындағы Dôn құдайының ұлы Govannon (< *Gobannonos) есімдерінде де кездеседі, бұл прото-кельт аңыздарында атаудың ортақ тегі болуы мүмкін. Бұл есім түрлі жеке есімдерде де қолданылған, мысалы, галл тілінде Gobannitio, Gobannicnus немесе Gobano, ежелгі ирланд тілінде Gobain (лат. Gobanus), ескі бретон тілінде Ran Gof, сондай-ақ топонимдер Gobannium (қазіргі Абергавенни) және Sanctus Gobanus (Сент-Гобен). *goben түбірінің прото-индоевропалық (PIE) шығу тегі күмәнді, кейбір ғалымдар оны кельт тілімен ғана байланыстырады. Ол PIE *g(w)hobh арқылы латын тіліндегі faber ("шебер") сөзімен байланысты болуы мүмкін, бірақ соңғысы көбінесе *dhHbh ro түбірінен шыққан (мысалы, армян тілінде darbin). Патриция де Бернардо Стемпель оны PIE *g(h)eubh ("қисық, иілгіш") сөзінен шығарған, себебі қола балғамен соғылып, иілген, ал темірге қарамастан, оны балқыту қажет болды. Ал Вацлав Блажек оны литвалық от құдайы Габиямен байланыстыруды ұсынды.