Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Британдық вирусолог (1921–2024)
ғалым
British virologist (1921–2024)
the scientist
Сэр Майкл Энтони Эпштейн (18 мамыр 1921 – 6 ақпан 2024) – британдық патолог және ғалым. Ол Ивонн Барр және Берт Ахонгпен бірге Эпштейн-Барр вирусын ашқандардың бірі болды.
Sir Michael Anthony Epstein (18 May 1921 – 6 February 2024) was a British pathologist and academic. He was one of the discoverers of the Epstein–Barr virus, along with Yvonne Barr and Bert Achong.
Ерте өмір
Эпштейн 1921 жылдың 18 мамырында Лондонда дүниеге келді және Лондонның Сент-Полс мектебінде, Кембридж университетінің Тринити колледжінде, сондай-ақ Миддлсекс ауруханасының медициналық мектебінде білім алды.
Epstein was born in London on 18 May 1921, and educated at St Paul's School, London; Trinity College, Cambridge; and Middlesex Hospital Medical School.
Мансап
Эпштейн 1968–1985 жылдары Бристоль университетінде патология профессоры, ал 1968–1982 жылдары кафедра меңгерушісі болды. 1986 жылдан 2001 жылға дейін Оксфордтың Вольфсон колледжінің мүшесі, 2001 жылдан өмірінің соңына дейін құрметті мүшесі болды. 1979 жылы Корольдік қоғамның мүшесі (FRS) болып сайланды және 1986–1991 жылдары қоғамның вице-президенті қызметін атқарды. 1992 жылы Корольдік медальмен марапатталды. Эпштейн 1985 жылы туған күніне орай Британ империясы орденінің командирі (CBE) атағымен марапатталды және 1991 жылғы Жаңа жылдық құрметте рыцарь атанды. Эпштейн 1998 жылы Медициналық ғылымдар академиясының негіздеуші мүшесі болды. 2006 жылы Бристоль университеті оған ғылым докторы (DSc) дәрежесін берді.
Epstein was Professor of Pathology (1968–1985) and head of department (1968–1982) at the University of Bristol. He was a fellow of Wolfson College, Oxford, from 1986 until 2001, and was an honorary fellow from 2001 until his death. In 1979 he was elected a Fellow of the Royal Society (FRS) and was its vice president from 1986 to 1991. He was awarded its Royal Medal in 1992. Epstein was appointed Commander of the Order of the British Empire (CBE) in the 1985 Birthday Honours, and knighted in the 1991 New Year Honours. Epstein was also a founding Fellow of the Academy of Medical Sciences in 1998. In 2006, Epstein was awarded a Doctor of Science (DSc) degree by Bristol.
Беркитт лимфомасының зерттеулері
Эпштейн Буркитт лимфомасының вирустық инфекция салдарынан туындайтын қатерлі ісік екенін алғаш айтқан адам болды. 1961 жылы хирург Денис Парсонс Буркиттің жаңа сипатталған қатерлі ісігі туралы лекция тыңдағаннан кейін, Эпштейн зерттеу бағытын тауықтардағы қатерлі ісіктерді тудыратын вирустардан Буркитт лимфомасының вирустық тегін анықтауға ауыстырды. Беркитт пациенттерінен алынған ісік жасушаларымен екі жылдан астам жұмыс істегеннен соң, және олардан вирусты оқшаулауға тырысқаннан кейін, 1964 жылдың ақпанында Эпштейн-Барр вирусы ашылды. Эпштейннің 100 жылдығына орай, Еуропалық гематопатология қауымдастығы оның "табандылығы, қатаң ғылыми байқаулары және сәл ғана сүйкімділік" нәтижесінде адам лимфоциттерінен алғашқы жасуша өсірілімі жасалғанын атап көрсетті. 1963 жылы Угандадан Лондонға тұманды ауа райына қарамастан, жаңа ісік үлгілерін жеткізу жоспарланған. Рейс Манчестерге бұрылып, жеткізілімді кешіктірді. Үлгілер Лондонға келгенде, олардың құрамында бұлтты сұйықтық болғандықтан, пайдасыз болып көрінді. Бірақ микроскоп арқылы қарағанда, бұл бұлттылық бактериялардан емес, көптеген тірі, еркін қозғалатын лимфома жасушаларынан екені анықталды. Осылайша, Буркитт лимфомасының алғашқы жасуша өсірілімі жасалды, ол EB жасушалары деп аталды. 1964 жылы электронды микроскопияны қолданып, Энтони Эпштейн және оның ғылыми көмекшісі Берт Ахонг EB жасушаларында вирустық бөлшектерді анықтады, нәтижесінде 1964 жылы Эпштейн, Ахонг және Барртың "Буркитт лимфомасының өсірілген лимфобластарындағы вирустық бөлшектер" атты маңызды мақаласы жарық көрді. Бұл адам ісігінде вирустық бөлшектердің алғашқы дәлелі болды.
Epstein was the first person to propose that Burkitt's lymphoma was a cancer caused by a virus. Upon hearing a lecture given by surgeon Denis Parsons Burkitt in 1961 about this newly described cancer, Epstein changed his research focus from cancer causing viruses in chickens to searching for a viral origin of Burkitt's lymphoma. After more than two years of working with tumour cells from Burkitt's patients and subsequently working to isolate a virus from them, the Epstein–Barr virus was finally discovered in February 1964. In a tribute to Epstein in his 100th year, the European Association for Haematopathology noted that his "perseverance, rigorous scientific observations and a bit of serendipity" resulted in the first cell culture in suspension from human lymphocytes. In 1963, a flight from Uganda was supposed to deliver fresh tumour samples into a foggy London. The flight was diverted to Manchester causing a delay in delivery. When the samples finally arrived into London, they seemed useless, containing a cloudy fluid. However, under the microscope the cloudiness was not due to bacteria, as originally thought, but to huge numbers of viable, free floating lymphoma cells. Thus, the first cell culture of Burkitt lymphoma was achieved, designated EB cells. In 1964, using electron microscopy, Anthony Epstein and his research assistant Bert Achong discovered viral particles in EB cells, resulting in the seminal paper published in 1964, "Virus particles in cultured lymphoblasts from Burkitt's lymphoma" by Epstein, Achong and Barr. This was the first demonstration of viral particles in a human tumour.
Жеке өмір және өлім
1950 жылы Эпштейн Лизбет Найтқа үйленді. Олардың үш баласы болды: бір қызы және екі ұлы. 1965 жылы олар ажырасты. Кейінгі өмірінде оның ұзақ жылдар бойы серіктесі вирусолог Кейт Уорд болды. Эпштейн 2021 жылдың мамыр айында 100 жасқа толды. Ол 2024 жылдың 6 ақпанында 102 жасында Лондондағы үйінде дүние салды. Ол Humanists UK меценаты болды.
In 1950, Epstein married Lisbeth Knight. Together they had three children: a daughter and two sons. They separated in 1965. In later life, his long term partner was the virologist Kate Ward. Epstein turned 100 in May 2021. He died on 6 February 2024 at his home in London, at the age of 102. He was a Patron of Humanists UK.