Кіріспе
1996 жылғы Enemy Zero (エネミー・ゼロ, Enemī Zero) — 1996 жылы Sega Saturn платформасы үшін шығарылған қорқыныш жанрындағы приключениелік видео ойын. Оны Warp компаниясы жасап, Кенжи Ино режиссерлік еткен. Ойыншы криогендік ұйқыдан оянған ғарышкер рөлін ойнайды, ол өзінің ғарыш кемесінің экипажын аңдып, өлтіретін көрінбейтін жаратылыстар басып алғанын көреді. Олар толық бейнеде көрсетілген, жұмбақтарды шешуге негізделген зерттеулер мен нақты уақыттағы бірінші тұлғадан ату бөлімдері арқылы кеменің ішінде жүзуге тиіс. Мұндайда көрінбейтін жаулардан қашу немесе оларды жою үшін дыбысқа сүйену қажет. Enemy Zero бастапқыда Sony PlayStation үшін жоспарланған, бірақ Sony компаниясымен туған келіспеушіліктерге байланысты Ино ойынның Saturn платформасына эксклюзивті болатынын мәлімдеді. Сол кезде Жапониядан тыс Saturn қолдауы төмендеп бара жатқандықтан, ойынды шетелде жариялау үшін іздеу қиынға соқты, нәтижесінде Sega компаниясы Солтүстік Америка мен Еуропа нарықтарында жариялауды өз мойнына алды. Ойын шыққаннан кейін сыншылардың пікірлері әртүрлі болды: кейбіреулері ойынды баяу және тым қиын деп тапты, ал басқалары дыбысқа жасалған жаңашылдыққа және ойын дизайны мен атмосферасының ерекше шиеленісіне жоғары баға берді. Сыни пікірлердің қарама-қайшылығына және төмендеп бара жатқан платформаға эксклюзивті болғанына қарамастан, Enemy Zero коммерциялық сәттілікке жетті. Saturn нұсқасынан кейін, ол Microsoft Windows-қа да көшірілді. Бұл "цифрлық актриса" Лораның қатысқан екінші ойыны болды, алғашқысы – D. Лораның ағылшын тіліндегі нұсқасында Luscious Jackson тобының Джилл Куннифф, ал жапон тіліндегі нұсқасында Юи Комазука дауыстады.
Enemy Zero (エネミー・ゼロ, Enemī Zero) is a 1996 horror themed adventure video game for the Sega Saturn, developed by Warp and directed by Kenji Eno. Players assume the role of an astronaut who awakens from cryogenic sleep to find her spaceship overrun by invisible creatures who are hunting and killing the ship's crew. They must navigate through the ship in a combination of puzzle driven exploration rendered in full motion video and first person shooter sections rendered in real time, during which they must rely on sound to either avoid or kill the invisible enemies. Enemy Zero was initially designed for Sony's PlayStation, but due to grievances with Sony, Eno announced the game would be Saturn exclusive in a dramatic press conference stunt. As support for the Saturn outside of Japan was waning at the time, finding overseas publishers for the game became an uncertain struggle, with Sega itself ultimately taking on publication of the game in both North America and Europe. Upon release the game met with a wide spectrum of responses from critics, with some finding the game slow paced and frustratingly difficult, while others praised its innovative emphasis on sound and the unique tension resulting from the gameplay design and setting. Despite the divisive critical response and the exclusivity to a declining platform, Enemy Zero was a modest commercial success. After its Saturn release, it was ported to Microsoft Windows. It was the second game to star the "digital actress" Laura, the first being D. Laura is voiced by Jill Cunniff of the band Luscious Jackson in the English versions and Yui Komazuka in the Japanese version.
Ойын процесі
Enemy Zero-да ойын процесі интерактивті толық қозғалыс видеосы (FMV) және нақты уақыттағы зерттеу арасында алмасады, екеуі де бірінші тұлғаның көзқарасынан. Интерактивті FMV бөлігі бұрынғы Warp ойыны D-ге ұқсас ойынды қолданады. Ойыншы түйінге негізделген ортаны зерттейді, инвентаризациясы үшін заттарды жинап, жұмбақтарды шешеді. Enemy Zero-ның нақты уақыт компоненті ерекше. Жаулар көрінбейді, оларды табу тек дыбыс арқылы ғана мүмкін, әртүрлі биіктіктегі дыбыстар ойыншыға жаулардың қашықтығы мен бағытын анықтауға көмектеседі. Сонымен қатар, ойындағы әрбір қаруды әрбір оқ атар алдында зарядтау қажет, ал оқты тым ұзақ зарядтау зарядтың жоғалуына себеп болады, содан кейін зарядтауды қайта бастау керек. Барлық қолжетімді қарулардың радиусы өте шектеулі болғандықтан, бұл уақытты өте маңызды етеді; қаруды тым кеш немесе тым ерте зарядтау жаудың Лораға жетіп, ойынның дереу аяқталуына әкелуі мүмкін. Қаруды қайта зарядтау және кейіпкерді жылжыту механикасы қасақана баяу жасалған, бұл ойыншыларды жауынгерлік қақтығыстардан және шетелдік жаулармен тікелей байланыстан мүмкіндігінше аулақ болуға итермелейді. Ойынның басындағы кезеңдерде жауға ілігіп қалмау ұсынылмайды ғана, сонымен қатар қажет, себебі ойыншыда қарусыз қорғануға ешқандай мүмкіндік жоқ.
Сюжет
АИКИ ғарыш кемесі, биологиялық зерттеулерге арналған ғарыш станциясы, Лора Льюис терең криогендік ұйқыда жатыр. Камерадағы реактивті сорғылар кеме төтенше жағдайлар жүйесі қосылғанда тарап кетті. Лора палубадағы зор жарылыстан оянды. Е0 әріптерімен белгіленген есіктің сыртында зор күш иесі бостандыққа шығуға тырысып жатыр. Есік қиратылып, дәліз жарқын, қыздыратын жарықпен толды, содан кейін қорқынышты ұрыс естілді. Құбырлар мен болат есіктің қалдықтары, иесі басып өткендей, қозғалды. Лора не болып жатқанын түсінбей, ұйықтайтын камерасының үстіндегі бейнебайланыс құралын пайдаланып, экипажының бірі Паркерге хабарласты. Лора Паркердің монитордан бөлмесіне кіретін есіктерге қарағанын таң қалды. Бір қылықты дыбыс естілгенше ол артқа шегінді. Лора Паркердің көзге көрінбейтін жаудың қолынан қирағанын көрді. Киім ауыстырып, қаруын алып, Лора Паркерге шабуыл жасағанды білу үшін аттанды. Кемеде жүріп бара жатқанда, Лораның құлаққап пішіндес "бағдарлау жүйесі" кеменің дәліздерінде кезігетін көзге көрінбейтін жаулар туралы (интрода қашқандарын көруге болады) ескертулер берді. Ол тіпті кеме капитаны Роннидің де осы жаратылыстардан қаза тапқанын білді. Соңында Лора Кимберлимен кездесті, ол да экипаж мүшесі, және олар басқа аман қалғандармен кездесу жоспарын жасады. Жолда Кимберлиге жау шабуыл жасап, із-түзсіз жоғалып кетті, Лораны жалғыз өзі жолға шығуға мәжбүр етті. Ол кеменің компьютер ғалымы Джорджпен, сондай-ақ сүйіктісі Дэвидпен кездесті, және олар құтқару шаттлдарына баруды жоспарлады. Қайтыс болған капитанның кабинетін зерттегенде, Лора миссияның мақсаты – жауларды тұтқындап, 5 жылдық ғарыш сапары (2059-2064) барысында Жерге жеткізіп, Векс Индустриесі тапсырысымен биологиялық қару ретінде пайдалану екенін көрсететін журналды тапты, сондай-ақ экипаж төтенше жағдайда құрбан болатынын білді. Дэвидке жау шабуыл жасады, ал Лора оның денесін тапқанда, Дэвидтің іс жүзінде андроид екенін білді. Ол өзіне сканер жасады және өзі де андроид екенін, сонымен қатар оның мойнында жау личинкасы дамып жатқанын анықтады. Джордж оған қарсы шығып, естелігін жоюға тырысты, бірақ жау шабуыл жасап, оны өлтірді. Лора құтқару капсулаларына бет алғанда, ол қайтадан Кимберлиді кездестірді, ол Лораның ішіндегі личинканы өлтірді және олар екеуінің де Vexx Industries тарапынан миссияны қадағалау үшін тағайындалғанын айтты. Содан кейін Кимберли кеменің өзін-өзі жою механизмін іске қосты және Лораны Паркерге қосылуға қалдырды, оның денесінің жанында өзін-өзі өлтірді. Лора құтқару шаттлына бет алғанда, оның бағдарлау жүйесінің батареясы таусылды, бірақ оның орнына Дэвидтен басшылық алды, оның санасы кеменің компьютерлік жүйесіне жүктелген. Лора құтқару шаттлына уақтылы жетті, АИКИ оның артында жарылып, Жерге оралу үшін тағы бір рет криогендік ұйқыға кетті.
Даму
"Enemy Zero" жобасының туындауына қатысты ойын дизайнімен айналысқан Кенджи Ино: "Мен 'Адамдар не үшін жасайды?' деген сұрақ қоюды қаладым. Сондықтан ойын жабық кеңістіктегі және көзге көрінбейтін жаумен бірге дамыды, бұл сізді өзіңіздің өмірлеріңіз туралы ойлауға мәжбүрлейді", – деді. "Enemy Zero" алғаш рет Sony PlayStation платформасында пайда болды. 1996 жылы Токиода өткен PlayStation Expo көрмесіндегі оның таныстырылымын журналистер шоудың ең жарқын сәті деп сипаттады. Sony компаниясының PlayStation нұсқасының D ойынына жасалған алдын ала тапсырыстардың үштен бірін орындамауы (және олардың үшінші тарап ойындарының барлық жарнамалық материалдарын мақұлдауы қажеттігі туралы саясаты) оны ашуландырды. Saturn PlayStation сияқты 3D ойындарды жақсырақ өңдей алмайды деген кең таралған пікірге қарамастан, Ино: "PlayStation мен Saturn көп айырмашылығы жоқ, сондықтан [Enemy Zero] ойынын Saturn-ға көшіру аса қиын болған жоқ" деді. Ico және Shadow of the Colossus бейнеойындарының режиссері Фумито Уэда "Enemy Zero" ойынында аниматор болып жұмыс істеп, кейін бейнеойындар режиссері болды. "Enemy Zero" ойынының жасалуына тоғыз ай уақыт кетті.
Музыка
D-ға музыканы Ено жасаған кезде, ол «Гаттака» және «Пиано» сияқты фильмдерге музыка жазған композитор Майкл Найманды «Enemy Zero» ойынының саундтрегін жасауға шақырды. Музыканы Майкл Найман оркестрі мен Сара Леонард орындады. «Confusion» – Найманның бұрынғы «The Ogre» шығармасының материалдарынан алынған өзгертілген нұсқасы, ал «Enemy Zero/Invisible Enemy/Battle» тақырыбы Найманның «Man with a Movie Camera» шығармасының бөліктеріне сәйкес өңделді. Басты тақырып – Майкл Найманның «Құстар әнұраны» вариациясы. «Laura's Theme», «Digital Tragedy» және «Love Theme» – жеке фортепиано туындылары және «Enemy Zero Piano Sketches» EP-сіне енгізілген, ол толық саундтректен сегіз ай бұрын және ойыннан екі ай бұрын жарық көрді.
Шығару
1996 жылдың соңында Жапонияда үлкен қызығушылықпен шыққан Enemy Zero ойыны 1997 жылы Солтүстік Америка мен Еуропа нарықтарында Sega компаниясы арқылы жарық көрді. Кейіннен Sega оны Microsoft Windows платформасына көшірді. Saturn нұсқасының шектеулі саны – 20 дана ғана шығарылып, шамамен 2000 АҚШ долларына сатылды. Бұл ерекше даналарды Кенджи Ино жеке өзі сатып алушыларға тапсырды. 2012 жылғы Гиннес әлемдік рекордтар кітабының ойыншылар басылымында көрсетілгендей, осылайша бұл ойын видео ойынның "Ең эксклюзивті арнайы басылымы" рекордын иеленді. Жапониядағы сұранысқа байланысты Sega Майкл Найманның Enemy Zero саундтрегі, ойын ішіндегі қарудың модельдемесі және стратегиялық нұсқаулық сияқты бірнеше Enemy Zero тауарларын жасауға қолдау көрсетті.
Қабылдау
Enemy Zeros АҚШ-та шығар алдында, Electronic Gaming Monthly (EGM) журналының Джон Риккарди оны 1997 жылғы "Жылдың жасырын хиті" деп атады, себебі ол жапондық нұсқасымен ойнағаннан ләззат алған. Американдық GameFan журналы оны 1996 жылдың "Жылдың ең жақсы импорттық ойыны" деп таныды. Британдық Mean Machines журналы ойынның жапондық нұсқасын Еуропаға шығар алдында толық шолу жасады. Олар ойынның толық қозғалысты бейнелендіруінің өзі ойынға жоғары баға беруге жеткілікті дей отырып пікір білдірді. Дегенмен, сыншылардың көпшілігі көрінбейтін жаулармен күресудің қиындығын, сондай-ақ баяу ату қабілеті бар қаруды мақтап, оның ерекше және шиеленісті атмосфера құрайтынын айтты. Француздық Consoles + журналы бұл ойынның барлығына ұна бермейтінін, бірақ ол "қанды, ерекше және әдемі" әрі "жоғары қиындық деңгейімен" және "ерекше атмосферамен" жабдықталған ойын екенін мәлімдеді. Ойын коммерциялық сәттілікке қол жеткізді, ал Энно Сатурн нұсқасының 500 000 мен 700 000 аралығында сатылатынын болжады және бұл мақсатына жетті.