Кіріспе
Ирландиялық солдат, полиция қызметкері және зерттеуші
Роберт О'Хара Берк (6 мамыр 1821 – шамамен 28 маусым 1861) – австралиялық зерттеуші ретінде танымал болған ирландтық сарбаз және полиция қызметкері. Ол Аустралияны оңтүстіктен солтүстікке дейін кесіп өткен, континентті Викторияның қоныстанған аймақтарынан Карпентария шығанағына дейін жол тапқан, тағдырсыз Бёрк пен Уиллз экспедициясының жетекшісі болды. Экспедиция тобы жақсы жабдықталған еді, бірақ Берктің далалық шеберлікте тәжірибесі жеткіліксіз болды. Виктория үкіметі экспедицияның сәтсіздігін зерттеу үшін құрған тергеу комиссиясы Берктің шешімдерін сынады.
Алғашқы жылдар
Берк 1821 жылы мамыр айында Ирландияның Галвей графтығындағы Сент-Клеранс қаласында дүниеге келді. Купер-Крикке, тағы 400 мильдей сапардан кейін, 1860 жылдың 11 қарашасында алдыңғы топ жетті, ал қалғандары соңынан келуі тиіс болды. Бір тоқталыстан соң, Берк Карпентария шығанағына шабуыл жасауға шешім қабылдады және 1860 жылдың 16 желтоқсанында жолға шықты. Уильям Браге қалған топтың басшысы болып тағайындалды. Берк, Уильям Уиллс, Джон Кинг және Чарли Грейден тұратын шағын топ 1861 жылдың 9 ақпанында Флиндерс өзенінің сағасындағы мангр тоғайларына жетті, қазіргі Нормантон қаласы орналасқан жерге жақын. Көп жауған жаңбыр мен батпақты жерлердің салдарынан олар ашық теңізді көре алмады. Аштықтан әлсіреп, күнге күйгеннен кейін, кері сапарлары баяу жүрді және жаңбырлы маусымның тропикалық дауылдары кедергі келтірді. Грей Купер-Крикке жеткенге дейін төрт күн бұрын қайтыс болды. Қалған үшеуі оны жерлегеннен кейін бір күн демалды. Олар 1861 жылдың 21 сәуірінде кездесу орнына жетті, бірақ топтың қалған бөлігі 9 сағат бұрын күтуден шаршап, кетіп қалған еді. Олар бір жазба және азық-түлік қалдырды, себебі Мениндиден қайтып келуі керек болған топ оларды алмастырмады. Олар Оңтүстік Австралиядағы мал шаруашылығының ең алыс бекетіне, Мениндиге қарағанда жақын орналасқан Үмітсіз тауына жетуге тырысты, бірақ сәттілікке жете алмады және Купер-Крикке қайта оралды. Құтқару күтіп отырған Уиллс аштықтан және шаршаудан қайтыс болды. Содан кейін Берк те қайтыс болды, ол қазір Оңтүстік Австралиядағы Купер-Криктегі Берк суқоймасы деп аталады. Берк қайтыс болған күні нақты белгісіз, бірақ көбінесе 1861 жылдың 28 маусымы деп есептеледі. Кингті аборигендердің көмегімен Альфред Уильям Хоуит қыркүйек айында құтқарып алды. Хоуит Берк пен Уиллсті Мельбурнға қайтқанға дейін жерледі. 1862 жылы Хоуит Купер-Крикке оралып, Берк пен Уиллстің денелерін эксгумациялады, алдымен Аделаидаға, содан кейін кемемен Мельбурнға алып барды, онда олар екі апта бойы қоғамдық көрмеге қойылды. 1863 жылдың 23 қаңтарында Берк пен Уиллске мемлекеттік жерлеу рәсімі жасалды және Мельбурн қалалық зиратында жерленді. Сол күні Стюарт пен оның серіктері оңтүстік-солтүстік жолды сәтті аяқтағаннан кейін Аделаидада үлкен салтанатпен қарсы алынды.
Cooper Creek, 400 miles further on, was reached on 11 November 1860 by the advance group, the remainder being intended to catch up. After a break, Burke decided to make a dash to the Gulf of Carpentaria, leaving on 16 December 1860. William Brahe was left in charge of the remaining party. The small team of Burke, William Wills, John King and Charley Gray reached the mangroves on the estuary of the Flinders River, near where the town of Normanton now stands, on 9 February 1861. Flooding rains and swamps meant they never saw open ocean. Already weakened by starvation and exposure, their progress on the return journey was slow and hampered by the tropical monsoon downpours of the wet season. Gray died four days before they reached the rendezvous at Cooper Creek. The other three rested for a day when they buried him. They eventually reached the rendezvous point on 21 April 1861, 9 hours after the rest of the party had given up waiting and left, leaving a note and some food, as they had not been relieved by the party supposed to be returning from Menindee. They attempted to reach Mount Hopeless, the furthest outpost of pastoral settlement in South Australia, which was closer than Menindee, but failed and returned to Cooper Creek. While waiting for rescue Wills died of exhaustion and starvation. Soon after, Burke also died, at a place now called Burke's Waterhole on Cooper Creek in South Australia. The exact date of Burke's death is uncertain, but has generally been accepted to be 28 June 1861. King survived with the help of Aborigines until he was rescued in September by Alfred William Howitt. Howitt buried Burke and Wills before returning to Melbourne. In 1862 Howitt returned to Cooper Creek and disinterred Burke and Wills' bodies, taking them first to Adelaide and then by steamer to Melbourne where they were laid in state for two weeks. On 23 January 1863, Burke and Wills received a state funeral and were buried in Melbourne General Cemetery. On that day, Stuart and his companions, having successfully completed the south–north crossing, were received back at a large ceremony in Adelaide.
Бёрк есімін алған жерлер
Клонкри өзені Берк Леди Клонкридің құрметіне аталған. Ол Лорд Клонкриге үйленген оның туысы Элизабет Кирван еді. Леди Клонкри – Берктің әкесінің жеңгесі Пенелопа мен оның күйеуі Джон Кирванның қызы болған.