Кіріспе

Қонақ туралы заң – бұл құқық бұзушылық саласында қолданылатын термин, ол автомобильдегі жолаушыға жүргізушінің әдеттегі немқұрайдылығы салдарынан болған апатта алған жарақаттары үшін жүргізушіден өтемақы алуды едәуір қиындататын заңды сипаттайды. Оның орнына, жолаушылардың талаптары ауыр немқұрайлылық, бейхабарлық немесе қасақана жасалған әрекеттерге негізделуімен шектеледі. Заң сондай-ақ, өтемақы сомасына шектеу қоюы немесе шығындарды тек нақты дене жарақаттары үшін өтеумен шектеуі мүмкін. Қонақ туралы заңның бастапқы мақсаты – жүргізушілерді негіссіз сот процестерінен қорғау және сақтандыру компанияларын құпия келісімдер мен алаяқтық талаптардан сақтау (яғни, жолаушы жүргізушіден оның сақтандыру компаниясынан өндіріп алу үшін сотқа шақырады). Осы себепті, кейбір штаттар коммерциялық емес авиация жолаушыларының жауапкершілігін шектейтін авиациялық қонақ заңдарын қабылдады. 1917 жылы Массачусетс Жоғарғы соты «ақысыз жүргізушілер, тегін қызмет көрсетушілерге ұқсас, егер олар ауыр немқұрайлылық танытпаса, автокөлік апаттары үшін өз қонақтарына жауапкершілік тартпауы керек» деген шешім шығарды. Осыдан кейін шамамен 30 штат осы қатал талапты заңмен бекітті. Орегон штаты әуе немесе су көлігіндегі ақысыз жолаушыларға қатысты қонақ туралы заңды қолданады, ол апат жағдайында жарақат, өлім немесе шығын үшін талаптарды шектейді, егер апат меншік иесі немесе оператордың қасақана жасаған әрекетінен немесе олардың ауыр немқұрайдылығынан немесе мас күйінде болуынан туындамаса.

Қонақ туралы ереже және ерлі-зайыптылардың арасындағы құқық бұзушылық туралы іс-қимыл

Қонақтардың заңдары ерлі-зайыптылардың абайсызда туындаған автокөлік апаттарына байланысты өзара зиян келтіру туралы сот талаптарындағы құқықтық тенденцияларда маңызды рөл атқарды. Ерлі-зайыптылардың бір-бірін зиянды әрекеттері үшін сотқа шақыру қабілетіне қатысты сот шешімдері, қонақтардың заңдарын қабылдаудың негізінде жатқан саяси мақсаттармен ұқсас мәселелерді қамтыды. Ғалымдар қонақтардың заңдарының пайда болуын және соттардың өзара жауапкершілік контекстінде оларды қарауын, ерлі-зайыптылардың бір-бірін сотқа шақыру мүмкіндігінен бас тартудың патриархалдық шектеулердің нәтижесі емес, сақтандыру алаяқтығына қатысты алаңдаушылықтың нәтижесі екенін көрсетеді.