Кіріспе

Дэвид Ирвингтің 1963 жылғы кітабы «Дрезденнің қирауы» – британдық автор және Холокостты жоққа шығарушы Дэвид Ирвингтің 1963 жылғы кітабы. Онда ол Екінші дүниежүзілік соғыста 1945 жылдың ақпан айында Дрезден қаласына жасалған одақтастардың бомбалауын сипаттайды. Кітап 1960 жылдардағы нацистік Германияның азаматтық халқына жасалған бомбалаудың моральдық жағын талқылау кезінде халықаралық бестселлерге айналды. Ұзақ жылдар бойы мақталып, құрметке ие болғанына қарамастан, қазіргі таңда бұл кітап 1945 жылдың ақпан айындағы одақтастардың Дрезденді бомбалауы мен қиратуы туралы сенімді немесе беделді дереккөз болып саналмайды.

Шығу тегі

1960 жылдары жарық көрген халықаралық бестселлер болған бұл кітап, Ирвингтің екінші дүниежүзілік соғыс кезінде стратегиялық бомбалау туралы "Wie Deutschlands Städte starben" ("Германия қалалары қалай өліп қалды") атты 37 мақаладан тұратын сериясына негізделген. Ол мақалалар неміс журналы "Neue Illustrierte" үшін жазылған.

Өлімдер

Бірінші басылымда Ирвинг екі Корольдік әуе күштерінің шабуылы мен АҚШ Әскери әуе күштерінің бір шабуылының қосылған нәтижесінде "Дрезден халқының 135 000-нан астамы қаза тапқан деп беделді түрде бағаланған" және "құжаттар көрсеткендей, бұл сан ең төменгі 100 000 мен ең жоғары 250 000 аралығында болуы мүмкін" деді. 1965 жылы генерал Айра Си. Икер бұл санды 135 000 деп анықтады. Ирвингтің алғашқы басылымындағы көрсеткіштер кеңінен қабылданып, көптеген стандартты анықтамалық еңбектерде пайдаланылды. Кітаптың кейінгі басылымдарындағы үш онжылдық аралықта ол бұл санды біртіндеп өзгертіп келесідей көрсетті: 1971 жылғы басылымда үш шабуыл "халықтың 100 000-нан астамын өлтірген деп есептелді". 1995 жылғы басылымда бұл үш шабуыл "елу мыңнан жүз мыңға дейін тұрғындардың өмірін құрбан етті" деп жазылған. Ричард Дж. Эванс "басқа жерде ол төменгі санды алып тастап, шабуылдың "жүз мыңға дейін адамның өмірін қиғандығын" айтты". Дебора Липштадтқа қатысты 2000 жылғы сот ісіндегі сарапшы куә Ричард Дж. Эванстың сөзіне сәйкес, Ирвинг Дрездендегі қаза болғандар туралы бағалауын бір адамның, Ханс Войгттің сөзіне негіздеді, ол ешқандай қолдау құжаттарын ұсынбады, нацистер жасаған жалған құжатты пайдаланды және Макс Фунфак есімді куәгерді Дрезденнің бас дәрігерінің орынбасары деп сипаттады. Фунфак 1965 жылғы 19 қаңтарда Ирвингке жазған хатында ол Дрезденде бас дәрігер немесе бас дәрігердің орынбасары болмағанын, бомбалаудан қаза тапқандар туралы ешқандай құжаттама туралы білмейтінін және соғыс кезінде ол тек шабуылдарда қаза тапқандар саны туралы әртүрлі естігенін түсіндірді.

Әдебиетке әсері

Жазушы Курт Воннегут (соғыс тұтқыны ретінде қасапхананың жертөлесінен Дрезден бомбалауын көрген) 1969 жылғы "Басқарухана бес" романы үшін Дрезденнің қирауынан шабыт алды, онда ол қасапханадан шығып, "135,000 Ганс пен Гретель имбир тістің нанындай пісірілген" екенін көргенін жазды.