Кіріспе

1493 жылы испандық билікте болған Сицилиядан еврейлерді қуу 1493 жылы испан инквизициясы Сицилия аралына және 30 000-нан астам еврей тұрғындарына жеткен кезде басталды.

Сицилиялық яһудилердің тарихы

Сицилиядан қуылған кезде, Сицилиядағы еврей қауымы ерте рим дәуірінен бастау алған. Олар аралда 1412 жылы Сицилия Арагон тажын қабылдағанға дейін салыстырмалы түрде тыныш өмір сүрді. Көптеген еврейлер б.з.д. 63 жылы Помпейдің Иерусалимді басып алуынан кейін Сицилияға келген. Рим үстемдігінде құлдыққа түскеннен кейін, Сицилиядағы еврейлер ақырында қоғамға сіңіп, философия, медицина, қолөнер және шаруашылық сияқты салаларда жұмыс істеді. Сицилияда қуылған кезде еврейлердің нақты саны белгісіз, бірақ кейбір деректер бойынша еврей босқындарының саны 36 000-ға жеткен. Сонымен қатар, 1492 жылы Палермо, Мессина және басқа да бірнеше қалада еврей халқының саны көп болғандығы мәлім, ал Сицилияда 50-ден астам жерде 350-ден 5000-ға дейін халқы бар еврей қоныстары – гиудечкалар болған. Еврейлер Сицилия халқының шамамен 5-8 пайызын құраған. Бұл бұйрық тек сицилиялық еврейлерге ғана емес, сонымен қатар мұсылмандардың аз тобына және басқа да діни қауымдарға да бағытталған, олар дінін өзгертке мәжбүр болды.

Испан инквизициясы мен яһудилерді жер аудару

711 жылы алғашқы шапқындардан кейін мұсылмандар Иберия түбегінің көп бөлігін биледі. Орта ғасырдың соңына қарай христиан патшалары маврларға қарсы соғыс ашып, түбектің бір бөлігін қайта басып алды. Арагонның Фердинанд II-сі Кастилия королевасы Изабелла I-ге үйленгеннен кейін, 1492 жылы маврлар Гранададан қуылды, осылайша Иберия түбегіндегі «Реконкиста» аяқталды. 1479 жылы Сицилия мен Мальта арагондықтардың билігіне көшті. 1492 жылы Фердинанд пен Изабелла католик дінінің тазалығын сақтау және өздерінің мемлекетін маврлардың ықпалынан тазарту мақсатымен барлық яһудилерді өлім жазасымен қорқытып, қуғынға салуға немесе дінін өзгертуге мәжбүр етті. Қуғын мерзімі 1492 жылдың 18 қыркүйегінен 1493 жылдың 12 қаңтарына дейін ұзартылды, бұл мүмкіндікті пайдаланып, қосымша салық жинауға мүмкіндік берді. Көптеген сицилиялық яһудилер көршілес Калабрияға қашып кетті, кейіннен сол жерге испан инквизициясы келді. Барлық сицилиялық яһудилер немесе басқа діни қауымдар кеткен жоқ. Сицилияның яһуди қауымының бір бөлігі католик дініне өтіп, аралда қалды. Сицилиялық яһуди қауымының көп бөлігі Осман империясына, әсіресе 20 ғасырдан бері Грекия, Кипр және Түркияға қашып кетті, онда олар жақсы қабылданып, өз қауымдарын құруға және кітаптар басып шығаруға жете білді. Яһудилер Сицилияға біржола оралған емес. Дегенмен, 2005 жылы Сицилияда (Палермода) Миландық прогрессивті раввин алғаш рет Пасах мерекесін өткізді.