Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Фламанд суретшісі (шамамен 1410–1475 жж.)
Flemish painter (c.1410–1475)
Пётр Христос (1410/1420 – 1475/1476) – 1444 жылдан бастап Брюггеде белсенді жұмыс істеген ерте Нидерланд суретшісі. Ян ван Эйк қайтыс болғаннан кейін Ханс Мемлингпен бірге ол жетекші суретшіге айналды. Ол ван Эйк пен Рожер ван дер Вейденнің ықпалында болды және сызықтық перспективадағы жаңалықтарымен, сондай-ақ миниатюралар мен қолжазбаларды безендіруден көрінетін мұқият техникасымен танымал. Бүгінде оған сенімді түрде 30-ға жуық туынды жатқызылады. Оның ең белгілі туындылары – «Картуздық монахтың портреті» (1446) және «Жас қыздың портреті» (шамамен 1470 ж.); екеуі де фигураны тегіс емес, егжей-тегжейлі фонда бейнелеуде өте жаңашыл. Ян ван Эйк 1441 жылы қайтыс болғаннан бастап, Ханс Мемлинг 1460-шы жылдардың ортасында қалаға қоныстанғанға дейін Кристос Брюггедегі жетекші суретші болды, ол сол кезде Нидерландтың сурет салу орталығы еді. Кристос ғасырлар бойы белгісіз суретші болып келді, оның маңыздылығы заманауи өнер тарихшыларының еңбегі арқылы ғана анықталды. Джорджо Вазари Ренессанс дәуірінде жазылған суретшілердің өмірбаянында оны аз ғана сөзбен еске алады, ал сол замандағы жазбалар оны көптеген суретшілердің қатарында ғана тіркеген. XIX ғасырдың басында Густав Вааген (оны француз тілінде «Пьер Кристофсен» деп атады) және Иоганн Давид Пасавант Кристостың өмірбаянының мәліметтерін анықтауда және оның туындыларын анықтауда маңызды рөл атқарды.
Petrus Christus (; 1410/1420 – 1475/1476) was an Early Netherlandish painter active in Bruges from 1444, where, along with Hans Memling, he became the leading painter after the death of Jan van Eyck. He was influenced by van Eyck and Rogier van der Weyden and is noted for his innovations with linear perspective and a meticulous technique which seems derived from miniatures and manuscript illumination. Today, some 30 works are confidently attributed to him. The best known include the Portrait of a Carthusian (1446) and Portrait of a Young Girl (c. 1470); both are highly innovative in the presentation of the figure against detailed, rather than flat, backgrounds. For the period between the death of Jan van Eyck in 1441 and Hans Memling establishing himself in the city in the mid 1460s, Christus was the leading painter in Bruges, which was then the leading Netherlandish centre of painting. Christus was an anonymous figure for centuries, his importance not established until the work of modern art historians. Giorgio Vasari barely mentions him in his biographies of painters, written in the Renaissance, and near contemporary records merely list him amongst many others. In the early to mid nineteenth century, Gustav Waagen (who identified him French style as "Pierre Christophsen") and Johann David Passavant were important in establishing Christus's biographical details and in attributing works to him.
Өмір
Кристос Антверпен мен Бредаға жақын Баарле қаласында дүниеге келген. Ұзақ жылдар бойы Ян ван Эйктің шәкірті және мұрагері саналған оның суреттері кейде ван Эйк суреттерімен шатастырылып келген. Ван Эйк 1441 жылы қайтыс болғаннан кейін, Кристос оның шеберханасын басқарды деп есептеледі. Кристос 1444 жылы Брюгге азаматтығын сатып алды, ван Эйк қайтыс болғаннан кейін үш жыл өткен соң. Ол 1436–1438 жылдардағы Брюгге көтерілісінен кейін оған қарызы бар адамдарды қабылдауға рұқсат берген Филипп Жақсының жарлығын пайдаланды. Егер ол 1441 жылы ван Эйк шеберханасында белсенді шәкірт болса, онда бір жыл бір күннен кейін азаматтыққа автоматты түрде ие болар еді. Кристос ван Эйк мектебінде мұрагер болған болуы мүмкін, бірақ шәкірті емес. Жақындағы зерттеулер көрсеткендей, Кристос, бұрын тек алдыңғысының нұрымен ғана көрінетін суретші, Дирк Буц, Роберт Кампин және Роджер ван дер Вейден сияқты суретшілердің ықпалымен тәуелсіз суретші болды. Кристостың Италияға барып, Солтүстік Еуропа суретшілерінің стилін және техникалық жетістіктерін Антонелло да Мессина және басқа итальян суретшілеріне тікелей жеткізгені белгісіз, бірақ оның суреттерін итальяндықтар Брюггедегі шетелдік саудагерлердің көптеген қауымдастығынан сатып алғаны мәлім. Шындығында, оның суреттерінің шамамен жартысы итальяндықтардың тапсырысымен жасалған, не Италиядан не Испаниядан шыққан, не осы елдерде жақын уақытта көшірілген. Миланда "Пьеро да Брюггия" (Брюггеден келген Петр?) деген суретшінің болғанын растайтын құжат, оның Антонелломен бірге Миланға келгенін, тіпті олар кездескенін көрсетеді. Бұл Лос-Анджелес округі өнер мұражайындағы Кристосқа жатқызылған ер адамның портреті мен Антонеллоның көптеген портреттері, соның ішінде Лондонның Ұлттық галереясындағы автопортреті арасындағы айқын ұқсастықты түсіндіруге болады. Бұл итальян суретшілері майлы бояуды қалай үйренгенін және солтүстік суретшілері сызықтық перспективаны қалай меңгергенін де түсіндіреді. Антонелло, Джованни Беллинимен бірге, Голландиялық замандастары сияқты майлы бояуды қолданған алғашқы итальян суретшілерінің бірі болды. Сонымен қатар, Франкфурттағы 1457 жылы (үшінші цифры оқылмайтын) жасалған Франциск және Жероммен бірге Кристостың Күңдіз отырған Құдай анасы және бала суреті, дәл сызықтық перспективаны көрсететін алғашқы солтүстік суреті болып табылады. 1462 жылы Кристос және оның әйелі Гаудицина Құрғақ ағаш бауырластығына тіркелді, осы бауырластықтан Кристостың Құрғақ ағаш Құдай анасы суретінің аты шыққан болуы мүмкін. Ол Киелі Лука гильдиясының мүшесі болып, 1471 жылы гильдияның деканы болды. Брюггеде оның 1473 жылы қайтыс болғаны тіркелген, бірақ Метрополитен өнер мұражайы оның 1475 немесе 1476 жылы қайтыс болғанын хабарлайды. Метрополитен өнер мұражайында оған жатқызылатын отыз суреттің бесеуі сақталуда. Картұздық суретшінің портреті – trompe l'œil шыбығы бар панельдік суреттің ең ерте белгілі мысалы.
Christus was born in Baarle, near Antwerp and Breda. Long considered a student of and successor to Jan van Eyck, his paintings have sometimes been confused with those of van Eyck. At the death of van Eyck in 1441, it is thought that Christus took over his master's workshop. Christus purchased his Bruges citizenship in 1444, exactly three years after van Eyck's death, taking advantage of a decree set down by Philip the Good allowing in men indebted to him after the Bruges Revolt of 1436–38. Had he been an active pupil in van Eyck's Bruges workshop in 1441, he would have received his citizenship automatically after the customary period of one year and one day. Christus may have been van Eyck's successor in the Bruges school, but perhaps not his pupil. Recent research reveals that Christus, long seen only in his predecessor's light, was an independent painter whose work shows just as much influence from, among others, Dirk Bouts, Robert Campin and Rogier van der Weyden. It is unknown whether Christus visited Italy, and brought style and technical accomplishments of the Northern European painters directly to Antonello da Messina and other Italian artists, but it is known that his paintings were purchased by Italians from the large community of foreign merchants in Bruges. Indeed, nearly half of his paintings were commissioned by Italians, or have a provenance from Italy or Spain, or were soon copied in those countries. A document testifying to the presence of a "Piero da Bruggia" (Petrus from Bruges?) in Milan may suggest that he visited that city at the same time as Antonello, and the two artists may even have met. This might account for the remarkable similarities between the Portrait of a Man attributed to Christus in the Los Angeles County Museum of Art and many of Antonello's portraits, including the supposed self portrait in the National Gallery in London. It would also explain how Italian painters learned about oil painting and how Northern painters learned about linear perspective. Antonello, along with Giovanni Bellini, was one of the first Italian painters to use oil paint like his Netherlandish contemporaries. Further, Christus' Virgin and Child Enthroned with Saints Francis and Jerome in Frankfurt, seemingly dated 1457 (the third digit is illegible), is the first known Northern picture to demonstrate accurate linear perspective. In 1462, Christus and his wife, Gaudicine, enrolled at the Confraternity of the Dry Tree, from which his Madonna of the Dry Tree may derive its name. He was made a member of the Guild of Saint Luke and made dean of the guild in 1471. Bruges listed him dead in 1473, though the Metropolitan Museum of Art says he died in 1475 or 1476. The Metropolitan Museum of Art has five of the thirty paintings usually attributed to him. The Portrait of a Carthusian is the earliest known example of panel painting with a trompe l'œil fly.