Кіріспе

Келлидің қамалы (кейде Келлидің ақымақтығы деп те аталады) – Малайзияның Перак штатында, Кинта ауданының Бату-Гаджа қаласында орналасқан қамал. Аяқталмаған, қираған үйді шотландтық фермер Уильям Келли Смит салған. Әр түрлі деректерге сәйкес, ол әйеліне жасалған сыйлық немесе ұлы үшін салынған үй болған. Келлидің қамалы Рая өзенінің (Сунгай Рая) жанында орналасқан, ол Кинта өзеніне құятын кішкентай арна.

Өмірбаян

Уильям Келли Смит (1870–1926) 1870 жылы Шотландияның Морей-Ферт аймағындағы Келлас қаласында дүниеге келген. 1890 жылы, 20 жасында, ол Малайяға азаматтық инженер ретінде келді. Ол Перак штатының Бату-Гаджа қаласында 9 000 гектар орманды тазартуға мемлекеттік үкіметтен концессия алған Чарльз Алма Бейкердің геодезиялық фирмасына қосылды. Бейкермен бірлескен бизнесінен мол пайда тапқан Келли Смит Кинта ауданында 405 гектар (1000 акр) жартас жерді сатып алып, резеңке ағаштарын отырғыза бастады және қалайы өндірумен де айналысты. Кейін ол өз иелігін туған жері "Истер Келлас" фермасының құрметіне "Кинта Келлас" деп атады. Келли Смит "Кинта Келлас" қалайы өндіру компаниясының да иесі болды. Осылайша ол байлыққа ие болған соң, үйіне оралып, шотланд сүйіктісі Агнеске үйленді және 1903 жылы оны Малайяға әкелді. Келесі жылы олардың Хелен есімді қызы дүниеге келді.

Тарих

Кельс үйі деп аталатын сарайдың құрылысы 1910 жылы басталды, ол ақырында қамалға айналды. Келли Смит 1915 жылы ұлының дүниеге келуімен мавр, индо-сарацен және римдік стильдегі үлкен қамал салуды жоспарлай бастады. 1918 жылы құрылыс кезінде жұмысшыларына қауіпті испан тұмауы жұқты. Қамалдың туристерге қолайлы болуы үшін жақында физикалық жағдайына жаңарулар енгізілді, сондай-ақ қамалдың қарсы бетінде, өзен арғы жағында мейрамхана салынды. Мектептен демалыс кезінде қамалға күн сайын 500-ден 700-ге дейін адам келіп тұратын.