Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Аквагенді қышыма – теріде көзге көрінбейтін зақымдануларсыз, сумен тікелей жанасу нәтижесінде пайда болатын, қатты, күшті, тітіркендіретін қышыма сезімімен сипатталатын тері жағдайы.
Aquagenic pruritus is a skin condition characterized by the development of severe, intense, prickling like epidermal itching without observable skin lesions and evoked by contact with water.
Презентация
Көрінісі адамдар арасында әртүрлі болады. Кейбір адамдарда 10 мен 120 минут аралығында созылатын жеке шабуылдар болады, ал басқалары атмосфералық ылғалдылық деңгейі және/немесе терлеу салдарынан дерлік үнемі белгілермен мазаланып жүреді. Қышыну көбінесе аяқтарда, қолдарда, кеудеде, арқада және іште пайда болады, бірақ басқа жерлерде де кездесуі мүмкін. Сумен тікелей жанасқанда қышынумен қатар қызыл дөңгелектер (көкпек) пайда болса, ол аквагендік уртикария деп аталады.
Presentation varies from person to person. Some people have discrete attacks, which can last between 10 and 120 minutes while others are symptomatic almost constantly due to atmospheric humidity levels and/or sweating. Itching most frequently occurs on the legs, arms, chest, back, and abdomen, though it can also occur elsewhere. Itching on contact with water that also includes hives is known as aquagenic urticaria.
Патогенез
Бұл жағдайдың нақты механизмі белгісіз. Кейбір зерттеулер қышудың терідегі фибринолиздік белсенділіктің жоғарылауына, симпатикалық нерв жүйесінің қате белсендірілуіне, ацетилхолинестеразаның активтілігінің күшеюіне немесе маст жасушаларының дегрануляциясының артуына байланысты туындайтынын көрсетеді, бұл гистамин және басқа да химиялық заттардың организмге шығарылуына себеп болады.
The exact mechanism of the condition is unknown. Some studies have suggested the itching occurs in response to increased fibrinolytic activity in the skin, inappropriate activation of the sympathetic nervous system, increased activity of acetylcholinesterase, or an increase in mast cell degranulation that releases histamine and other chemicals into the body.
Диагностика
Аквагенді қышыма үшін белгілі бір медициналық тест жоқ. Диагноз пациенттің қышынуының барлық басқа мүмкін себептерін жоққа шығару арқылы қойылады, оның ішінде полицитемия вера да бар. Қышыма көптеген қауіпті аурулардың белгісі болғандықтан, соңғы диагнозды қою алдында басқа себептерді мұқият тексеру қажет.
No definitive medical test is known for aquagenic pruritus. Rather, diagnosis is made by excluding all other possible causes of the patient's itching, including polycythemia vera. Since pruritus is a symptom of many serious diseases, it is important to rule out other causes before making a final diagnosis.
Емдеу
Бета-аланин – көптеген елдерде тамақтануға қосымша ретінде еркін қолданылатын, қажетсіз аминқышқылы, көптеген жағдайларда симптомдарды басуға немесе айтарлықтай азайтуға қабілетті екені анықталды. Көрсеткіштерге сәйкес, адамдар көбінесе сумен қарым-қатынасқа түспей тұрып 750 мг-дан 2 граммға дейінгі дозада қолданады. Бір зерттеуде 13 жастағы ер балаға күніне екі рет 2 граммнан қабылдау симптомдардың "қатты және тұрақты жақсаруына" алып келді, бұл оған ыңғайлы түрде душ қабылдауға, жаттығулар жасауға және жүзуге мүмкіндік берді. Қызығы, ыстық ванналар немесе душ көптеген науқастарға көмектеседі, мүмкін, себебі жылу терідегі мастоциттерге гистамин бөліп шығаруға және содан кейін 24 сағатқа дейін оны толықтырудан айыруға себеп болады. Лоратадин, доксепин немесе циметидин сияқты H1 және H2 блокаторлары дәстүрлі түрде фармакологиялық емдеудің бірінші қадамы болған, бірақ барлық адамдар осы препараттардан жеңілдік таба бермейді. Антигистаминдық препараттар тиімді болған жағдайларда, лоратадин жеңіл жағдайлар үшін, ал доксепин ауыр жағдайлар үшін тиімдірек көрінеді. Налтрексон, гидрокортизон немесе пропранолол кейбір адамдарда қышынуды басуға көмектеседі. Сондай-ақ, сертралин немесе басқа селективті серотонин кері қабылдау ингибиторлары (СҚКИ) емдеудің бір жолы болып табылады. Габапентин өте тиімді.
Beta Alanine, a nonessential amino acid and freely available as a nutritional supplement in many countries, has been found to suppress or significantly reduce the symptoms in many cases. Anecdotal evidence indicates that it is commonly consumed in doses of 750 mg to 2 grams before water contact. A study found that a dose of 2 grams twice per day led to a "dramatic and sustained improvement" of symptoms in a 13 year old male patient, allowing him to comfortably shower, exercise, and swim. Paradoxically, hot baths or showers help many patients, possibly because heat causes mast cells in the skin to release their supply of histamine and to remain depleted for up to 24 hours afterward. H1 and H2 blockers, such as loratadine, doxepin, or cimetidine, have historically been the first line of pharmacological treatment, but not all people find relief with these medications. When antihistamines do work, loratadine seems to be the most effective for mild cases and doxepin most effective for more severe cases. Naltrexone, hydrocortisone, or propranolol may relieve itching for some people. Sertraline or other Selective serotonin reuptake inhibitors (SSRIs) is also a line of treatment. Gabapentin is very helpful.
Этимология
Атауы латын тілінен алынған: aquagenic, судың әсерінен туындаған дегенді білдіреді, және pruritus, қышыну дегенді білдіреді.
The name is derived from Latin: aquagenic, meaning water induced, and pruritus, meaning itch.