Кіріспе
Румынияда туған француз ақыны, драматург, романист, режиссер, экономист және бейнелеу өнері шебері Исидор Ису (izu; 29 қаңтар 1925 – 28 шілде 2007), туған Исидор Голдштейн. Ол Леттризм қозғалысының негізін қалаушы, бұл өнер және әдеби қозғалыс Дада және сюрреализмнен шабыт алған. 20 ғасырдың ортасындағы авангардтың маңызды тұлғасы, ол кино әлемінде негізінен 1951 жылғы революциялық "Трайт де Баве эт д'Этерните" фильмімен еске алынады, ал оның саяси жазбалары 1968 жылғы мамыр айының қозғалысын болжағандай көрінеді.
Isidore Isou (izu; 29 January 1925 – 28 July 2007), born Isidor Goldstein, He was the founder of Lettrism, an art and literary movement which owed inspiration to Dada and Surrealism. An important figure in the mid 20th Century avant garde, he is remembered in the cinema world chiefly for his revolutionary 1951 film Traité de Bave et d'Eternité, while his political writings are seen as foreshadowing the May 1968 movements.
Ерте өмір
Исидор Голдштейн 1925 жылы Ботошанидегі белгілі еврей отбасында дүниеге келді. Бай отбасында өскеніне қарамастан (әкесі табысты кәсіпкер және сериялық ресторан иесі болғанына қарамастан), ол 15 жасында мектепті тастап, үйде көп оқыды және уақытында жұмыс істеді. 1944 жылы Румынияның одақтастарға қосылуына әкелген 23 тамыздағы төңкерістен кейін көп ұзамай, ол Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде авангардтық өнер журналисі ретінде әдеби мансабын бастады. Болашақтағы әлеуметтік психолог Серж Московичимен бірге ол "Да" журналын құрды, бірақ ол көп ұзамай билік тарапынан жабылды. Көп ұзамай ол сионистік қозғалысқа қызығушылық танытып, А. Л. Зисумен бірлесіп сионистік "Mântuirea" басылымында жұмыс істеді. Ису: "Дада өліп қалды! Оның орнын әріптер алды!" Осы және басқа да ұқсас әрекеттер арқылы, сондай-ақ Жан Полхан мен Реймонд Кенудың көмегімен, ол 1947 жылдың сәуірінде La Nouvelle Revue журналында өзінің жұмысын жариялады. Ол Гастон Галлимардың назарына түсті, содан кейін ол өзінің "L'Agrégation d'un Nom et d'un Messie" атты естелігін жариялауға келісті. 1949 жылы жас Ису 16 жасар мұза және кейіннен концептуалды суретші Рия Сью Сандерспен болған құштарлығынан шабыттанған "Ису немесе әйелдер механикасы" романын жариялады, осы үшін ол сегіз айға түрмеге кесілді (жазасы шартты түрде тоқтатылды); 2000 франк айыппұл салынды және 1950 жылдардағы француз құқықтануы мүлдем әдепсіз деп санаған кітаптың барлық даналары жойылды. Сол жылы ол саяси теория бойынша алғашқы еңбегін жариялады: Traité d'économie nucléaire: Le soulèvement de la jeunesse (Ядролық экономика туралы трактат: Жастар көтерілісі). Леттризм қозғалысы ретінде өсіп, Исудың жұмысына тәуелділігі азайды. Морис Лемейтр, Жан Луи Брау, Гил Дж. Вольман және Серж Берна 1950 жылы топқа қосылды, ал Гай Деборд 1951 жылдың басында, 4-ші Канн кинофестивалінде Леттристермен кездескеннен кейін қосылды. Дебор тез арада Леттристердің сол қанаты деп аталатын маңызды тұлғаға айналды, олар саяси тұрғыдан белсенді және ашық түрде "марксистік ілімдерге және капиталистік қоғамдарды сынауға" берілді. 1952 жылдың қазан айында Чарли Чаплин өзінің "Лаймлайт" фильмі үшін кең ауқымды жарнамалық турнеде болған кезде, Дебор басқаратын Леттристік солшылдар Париждің Риц қонақ үйінде өткен баспасөз конференциясын бұзып, "Finis les pieds plats" ("Жалпақ табанға жоқ!") атты памфлет таратты. Олар "бұл кітапша бір ауыздан айтылған құлшынысқа қарсы шабуыл" екенін, ал Чаплин "эмоционалды шантажшы, бақытсыздықтың шебері" екенін мәлімдеді. Ису Чаплиннің фильмдерін бағалаған және кино аңызын мұндай шабуылға лайықсыз деп санаған.
Фильм
1951 жылы Ису өзінің алғашқы фильмін шығарды, ол – «Traité de bave et d'éternité» (У мен мәңгілік туралы трактат) атты тәжірибелік фильм, оның премьерасы Канн кинофестивалінде өтті. Фильм фестивальге ресми түрде қатыспағанымен, баспасөзде кеңінен жарияланды және оның көрсетілімі фестивальдің маргиналды шараларының бірі болды. Ису фестиваль әкімшілерінің есігін қағып, шағын көрме өткізуге келісетінше оларды мазалады. Фильм «төрт жарым сағаттық, қақтығыстармен толықтырылған, айналдырылып немесе кері жүргізілген, бос кадрлар, архивтік кадрлар және монологтар мен дыбырлық поэзиядан тұратын дыбыс жолы» суреттерінен тұрады. Сонымен қатар, фильм түсірілген целлюлоидқа сызықтар салу және ағарту сияқты құрылымды бұзу әдістері қолданылды. Фильмнің бір дауыстық тіркемесінде Ису медиа туралы пікірін білдіреді: «Мен ең алдымен кино тым бай екеніне сенемін. Ол семіз. Өзінің шектеріне, ең жоғарғы нүктесіне жетті. Ол кеңеюдің алғашқы қимылымен кино жарылып кетеді! Тығырықтан соққы алған майлы шошқа мыңдаған бөлікке ұшып кетеді. Мен киноның жойылуын жариялаймын, өзін фильм деп атайтын осы ірі және ісінген ұйымның ажырауының, бұзылуының алғашқы апокалиптикалық белгісі. » Көрсетілімнен кейін көптеген сыншылар оны қорқынышты деп бағалады. Фильмнің басынан-ақ көрермендер оны ышқырды, бірақ бірінші бөлім аяқталғаннан кейін экран толығымен қараңғы болды, ал дыбыс жолы ойнауын жалғастырғанда, көрермендер ашуланып, көрсетілім тоқтатылды.
Соңғы жылдары және өлімі
1980 жылдары Исидор Ису француз азаматтығына ие болды. Оның соңғы қоғамдық өнері Париж университетінде 2000 жылғы 21 қазанда, 75 жасында болды. Ол Париждегі Пэр-Лашез бейіштігінде жерленген.
Жарияланған еңбектер
Contre l'internationale situationniste (1960 2000), эссе, "Көмектесулер" баспасы, 2000. Ситуационист киносына қарсы, неонацист, Librairie la Guide, Париж, 1979. Isou, ou la mécanique des femmes, Aux Escaliers de Lausanne, Лозанна (Париж), 1949. "Леттристік сурет өнерінің күш өрістері", Avant Garde, Париж, 1964. Жаңа поэзия және жаңа музыкаға кіріспе, Париж, Gallimard, 1947. La Créatique ou la Novatique (1941 1976), Al Dante баспасы, 2003. Құдайлар журналы, 1950/51. Леттристік поэзия манифесі: Сөздер туралы ең көп кездесетін ойлар. Бау және мәңгілік туралы трактат, "Көмектесулер" баспасы, 2000. Мәңгілік және у туралы трактат, Annex Press, 2019.