Орта ғасыр неміс ақыны және музыканты Ульрих фон Лихтенштейн
Ulrich von Liechtenstein
Ульрих фон Лихтенштейн (1200-1275) – орта ғасыр неміс ақыны, миннезингер. Өлеңдерімен рыцарьлардың өмірін жақсарту жолдарын көрсеткен. Лихтенштейн тарихы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Неміс әншісі және ақыны (шамамен 1200–1275 жж.)
German singer and poet (c. 1200–1275)
Ульрих фон Лихтенштейн (шамамен 1200 – 26 қаңтар 1275) – орта ғасырдағы неміс миннезингері және ақыны. Ол орта неміс тілінде поэзия жазды және рыцарьлар мен ақсүйектердің ізгі өмір сүру жолдары туралы белгілі еңбектердің авторы болды. Ульрих – Штириядағы Лихтенштейн отбасының бай және ықпалды министериалдарының мүшесі. Ол 1200 жыл шамасында қазіргі Австрия мемлекетінің аумағында орналасқан Штирия герцогтығындағы Мурау қаласында дүниеге келген. Ульрих өзінің шығармаларын рыцарьдық идеалдар Батыс Еуропадан жаңа ғана тарала бастаған кезде жазды. Ол рыцарьлар, министериалдар және еркін дворяндар үшін ар-ұяқты және сарайлық өмір сүруге қатысты ережелерді белгілейді. Ол бірнеше рет (еркін емес) министериалдар мен еркін дворяндарды өз иелігінің дворяндығын көрсету үшін рыцарьлардан бөлек санатқа жатқызады. Ульрихтың өмірі туралы толық мәліметтерді анықтау қиын. Ғалымдардың білетіні көбінесе оның көбінесе ойдан шығарылған, өзіндік өмірбаяндық жұмысы – «Frauendienst» (Қызмет көрсету) еңбегінен алынған ақпаратқа негізделген. Тарихшылар үшін фактілерді стильдік гиперболадан ажырату қиын болып келеді.
Ulrich von Liechtenstein (ca. 1200 – 26 January 1275) was a German minnesinger and poet of the Middle Ages. He wrote poetry in Middle High German and was author of noted works about how knights and nobles may lead more virtuous lives. Ulrich was a member of a wealthy and influential ministerialis family from Liechtenstein in Styria. He was born about 1200 at Murau in the Duchy of Styria, located in the present day country of Austria. Ulrich wrote his stories at a time when knightly ideals were just being promulgated from Western Europe. He outlines rules for knights, ministeriales, and free nobles to follow to lead honorable and courtly lives. There are several instances where he places the (unfree) ministerials and the free nobles in one category separate from the knights to point out the nobility of his own estate. Details of Ulrich's life are difficult to ascertain. Much of what scholars know relies heavily upon information gleaned from his often fictional, self styled autobiographical work the Frauendienst (trans. Service of Ladies). Separating fact from stylized hyperbole has proven difficult for historians.
Өмір
12 жасынан бастап Ульрих жоғары мәртебелі әйелдің пажын ретінде тәрбиеленді. Содан кейін, тағы төрт жыл Мерения герцогы Бертольд IV-нің ұлы, Истрия маркграфы Генрихтің шаңбары болды. 1222 жылы Австрия герцогы Леопольд VI Бабенберг оған рыцарь атағын берді. Ульрих 1244/45 жылдары Штирия трюхессы, 1267-1272 жылдары маршал, ал 1272 жылы провинциялық судья болып тіркелген. Сальцбург архиепископы Филипп Спонхайм Папа Александр IV-нің бұйрығымен қасиетті сан алудан бас тартқаны үшін қызметтен алынды. Филипп өзінің титулын қорғау үшін әскер жинады. 1250 жылы Ульрих Филипптің мүддесі үшін күресуге келісті, шарты бойынша Филипп Ульрихтің ұлы Ульрих II-нің Голдеггтен Кунигундеге үйленуіне көмектеседі, ал Филип келісімге 400 Зальцбург фунтының құдайына қосты. Ульрих I Филиппке 100 жауынгер беруге міндеттенді. 1252 жылдың тамызында Филипптің әскері Дравадағы Саксенбург шайқасында қарсыластарын жеңіске жеткізді, ал Ульрих соңғы бейбіт келісімге делдалдық жасаған жеті адамның бірі болды. Штирия ақсүйектерінің жетекшісі Ульрих 1246 жылы Бабенберг әулетінің жойылғаннан кейін герцогтық жерді Габсбург Рудольфінің иелігіне қосуға қатысты. 1269 жылы Богемия королі Оттокар II тұтқындаған ақсүйектердің қатарында Ульрих та болуы мүмкін. Ол Лихтенштейннен басқа, Энс өзені жанындағы Лассингке жақын Стрехау және туған жері Мурауда үш қамалға ие болды. Ұлы Ульрих II үйленген кезде Ульрих жұбайларға Мурау қамалын, жиырма вассал мен кірісті сыйлады. Оның өмірінің көптеген жақтары жазылмаған, бірақ әулеттік ағаштар сақталған. Оның Хартнид есімді ағасы 1283 жылдан 1298 жылға дейін Гурк епископы болды, ал Лихтенштейн-Оффенбургтан Дитмар IV есімді ағасы болды, оның Гундекер есімді ұлы болды. Ульрихтің ұлы Ульрих II-ден басқа, Димут есімді қызы (Треннштейннің Вулфингімен үйленген), Отто II есімді ұлы және белгісіз қызының күйеуі Вильдонның Херран II есімді күйеуі болды. Ульрих 1275 жылдың 26 қаңтарында қайтыс болды. Ол қазіргі Австриядағы Секкау қаласында жерленген.
From the age of 12 onwards, Ulrich received training as a page to a lady of much higher station than his family followed by another four years as a squire to Margrave Henry of Istria, son of Duke Berthold IV of Merania, he was knighted by the Babenberg duke Leopold VI of Austria in 1222. Ulrich is documented as a Styrian Truchsess in 1244/45, from 1267 to 1272 Marshal and in year 1272 also a provincial judge. When Philip of Sponheim, the Archbishop Elect of Salzburg, was deposed by Pope Alexander IV for refusing to take holy orders, Philip raised an army to defend his title. In 1250, Ulrich agreed to fight for Philip's cause in return for Philip's arranging a beneficial marriage of Ulrich's son, Ulrich II, to Kunigunde of Goldegg and Philip added a dowry of 400 Salzburg pounds to the agreement. In return Ulrich I agreed to provide Philip with 100 fighting men for his cause. In August 1252 Philip's forces decisively defeated his enemies at the Battle of Sachsenburg on the Drava, and Ulrich was one of seven who mediated the ensuing peace. Leader of the Styrian nobility, Ulrich had a hand in absorbing the duchy into the possessions of Rudolph of Habsburg after the ducal House of Babenberg had become extinct in 1246. It is possible that Ulrich was one of the noblemen taken prisoner by King Ottokar II of Bohemia in 1269. He owned three castles, besides Liechtenstein another at Strechau near Lassing in the Enns Valley and the third at his birthplace Murau. When his son Ulrich II married, Ulrich bestowed upon the couple the castle of Murau along with twenty vassals and revenue. Many aspects of his life are unrecorded, but some genealogy survives. He had a brother named Hartnid who served as Bishop of Gurk from 1283 to 1298 and a brother named Dietmar IV of Liechtenstein Offenburg, who had a son named Gundaker. Besides Ulrich's son, Ulrich II, he had a daughter named Diemut (who married Wulfing of Trennstein), a son named Otto II and a son in law named Herrand II of Wildon by an unnamed daughter. Ulrich died on 26 January 1275. He was buried in Seckau in modern day Austria.
Әйелдер қызметі
Олрих өзінің автобиографиялық деп саналатын «Фрауендист» (Frauendienst) поэзия жинағымен танымал. Ол өзін тұрмысқа шыққан ақсүйек әйелдерге құрмет көрсеткен, адал махаббаттың қағидаларын ұстанған кейіпкер ретінде бейнелейді. Басты кейіпкер екі керемет саяхатқа шығады. Бірінші саяхатында ол Венециядан Венаға махаббат құдайы Венера кейпінде барады. Ол жарыстар мен турнирлерге қатысып, кездескен әрбір салт аттыны өзінің сүйіктісінің құрметі үшін жекпе-жекке шақырады. Ол 307 найзаны сындырып, барлық қарсыластарын жеңеді. Бірақ, ақсүйек әйел оның махаббатын көбінесе жеңілтектеп, одан одан да көп ерліктерді, тіпті оның қолын ұстау құрметі үшін мүкіс болуды талап етеді. Екінші саяхатында ол Артур патша («Артус») рөлін қосады, ал оның ізбасарлары Артурдың дөңгелек үстелінің кейіпкерлеріне айналады. Өкінішке орай, кіріспе бөлімінің алғашқы екі беті уақыттың өтуімен жоғалып кеткен. Басты кейіпкер Ульрих король Артурдың кейпінде Штирия мен Австрияны аралап, барлық салт аттыларды өзімен үш рет «найзаны бұзуға» (яғни, жарысуға) шақырады. Осы түрде ол көптеген турнирлерге қатысқан. Оқиғада лайықты рыцарь қалай қарсыластарын ар-ұяқты шайқаста жеңіп, саяхаттауы керектігі көрсетілген. Бұл әңгімеге сонымен қатар ежелгі әндер мен рыцарьларға сарайлық кеңестер, сондай-ақ ашкөз ақсүйектер мен сенімсіз қызметкерлерге ескертулер енгізілген. Жинақ 1255 жылы аяқталды.
Ulrich is famous for his supposedly autobiographical poetry collection Frauendienst (Service of the Lady). He writes of himself as a protagonist who does great deeds of honor to married noblewomen, following the conventions of chaste courtly love. The protagonist embarks on two remarkable quests. In the first quest, he travels from Venice to Vienna in the guise of Venus, the goddess of love. He competes in jousts and tourneys and challenges all the knights he meets to a duel in the honour of his lady. He breaks 307 lances and defeats all comers. The noblewoman, however, mostly spurns his affections and demands more deeds and even mutilation for even the honour to hold her hand. In the second quest, he takes on the role of King Arthur ("Artus"), with his followers becoming Arthurian Round Table characters. Regrettably, the first two pages of the beginning have been lost to time. The protagonist, Ulrich, wanders through Styria and Austria in the guise of King Arthur inviting all knights to "break lance" (that is, to joust) three times with him for honor's sake. In this disguise he attended many tournaments. The story illustrates how a worthy knight errant was supposed to wander about defeating opponents in honorable combat. The story intersperses some songs and courtly advice to knights and some admonitions to greedy nobles and faithless squires. The collection was finished in 1255.
Фрауенбух
Фрауенбух 1240 жылы өрбіген, 1257 жылы жарияланған, рыцарлық махаббаттың жойылуын ақтаған диалог еді.
Frauenbuch was a dialogue set in 1240, published in 1257, lamenting the decay of chivalric courtship.
Танымал мәдениет
2001 жылғы "Шығайдың ертегісі" фильмінің басты кейіпкері, Хит Леджер сомдаған рөлде, өзін шетен қылып көрсеткенде Ульрих фон Лихтенштейн атағын қабылдайды, бірақ оның нағыз аты Уильям Тэтчер. Дегенмен, кейіпкер Гелдерландтан екенін мәлімдейді, ол Штирияда емес, Төменгі елдерде орналасқан.
The protagonist of the 2001 film A Knight's Tale, played by Heath Ledger, assumes the title Ulrich von Liechtenstein when he poses as a knight, though his true name is actually William Thatcher. However, the character claims to come from Gelderland, which was not in Styria but rather in the Low Countries.