Пәкістандық дәрігер Шәзия Халидтің зорлау оқиғасы және салдары
Shazia Khalid
Пәкістандық дәрігер Шәзия Халид әйелдер құқықтарын қорғаушы. PPL ауруханасында жұмыс істеген, қауіпсіздік мәселелеріне тап болған. Әйелдер құқығы, Пәкістан.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Шазия Халид (1973 жылы туған) – Пәкістанның Суи қаласынан шыққан медицина дәрігері және әйелдердің адам құқықтарын жақтаушы.
Shazia Khalid (born 1973) is a medical doctor and advocate of women's human rights from Sui, Pakistan.
Өмірбаян
Доктор Шазия Халид Халид Зафарға үйленген, ол құбыр желісі инженері. 2005 жылы доктор Шазия Pakistan Petroleum Limited (PPL) компаниясының қызметкері болды және соңғы 18 айдан бері компанияның Суй ауруханасында жұмыс істеді, PPL ұсынған жатақханада жалғыз тұрып. Барлық кешеннің қауіпсіздігін Қорғаныс қызметтері тобы (DSG) қамтамасыз етті. Ол бұл жұмысты PPL күйеуіне де жұмыс ұсынатынын уәделеген соң ғана қабылдады. Бірақ, сол уәделі жұмыс ешқашан іске аспады.
Dr. Shazia Khalid is married to Khalid Zafar, a pipeline engineer. In 2005 Dr. Shazia was an employee of Pakistan Petroleum Limited (PPL), and working at the company's Sui hospital for the past 18 months while living alone in accommodation provided by PPL. Security services for the entire facility were provided by the Defence Services Group (DSG). She had taken the job only after PPL had also promised a job for her husband. The job, however, never materialized.
Зорлау
2005 жылдың 2 қаңтарына қараған түні және 3 қаңтардың таңғы сағаттарында доктор Шазияны біреу шашын тартып оятты. Одан кейін оны бау-доғамен тұншықтырып, қорқытып, көзін байлап, тапанша сабымен ұрып, ұрып-соғып, бірнеше рет зорлады. Бұл оқиға Сүй қаласында, Дера Бугтидегі, қатаң күзетілген, мемлекеттік меншіктегі табиғи газ зауытында болды. Ол шабуылда ауыр жарақат алған, бірақ қолын баудан босатып, жақын жердегі медбикелер жатақханасындағы медбике Сакинадан көмек сұрады. Сакина содан кейін ПPL басшылығына және DCMO-ға хабарласып, кезекші медицина қызметкерлері – дәрігерлер Мұхаммед Әли, Иршад, Сайма Сиддики, медбике Фирдус және Сәлимулла доктор Шазияға келді. Ол күйеуімен (сол кезде Ливияда жұмыс істеген) және отбасымен байланыс орнатуды сұрады, бірақ оның өтініші қабылданбады. Медициналық көмек көрсетудің орнына, шенеуніктер оны үш күн бойы есінен айыру үшін тыныштандырғыш дәрілер беріп, содан кейін Қарачидегі Асғар психиатриялық ауруханасына ауыстырды деген сөз бар.
On the night of 2 January and in the early morning hours of 3 January 2005, Dr. Shazia was awoken by somebody pulling her hair. She was then strangled with a cord, threatened, blindfolded, pistol whipped, beaten, and repeatedly raped by a masked intruder, at Sui, Dera Bugti, in the heavily guarded government owned natural gas plant. She was severely injured in the attack but managed to cut her hands free of the cord and sought help from a nurse, Sakina, at the nearby nursing hostel. Sakina then informed the administration of PPL and the DCMO; the medical staff on duty, Dr. Mohammad Ali, Dr. Irshad, Dr. Saima Siddiqui, nurse Firdous and Salimullah visited Dr. Shazia. Her pleas to contact her husband (who was working in Libya at the time) and her family was ignored. Instead of treating her medically, officials were said to have drugged her into unconsciousness with sedatives for three days to keep her quiet and then transferred her to a psychiatric hospital, Asghar Psychiatric Hospital, in Karachi.
Үй қамауы
Күйеуі Халид, сол кезде Ливияда болған, әйелімен қайта қосылу үшін Пәкістанға дереу оралды. Оның қолдауымен Шазия қылмыстық істі хабарлады. Шағымнан кейін, ол 2 ай бойы Карачидегі бір үйде полиция, әскер және Мушаррафтың шенеуніктерінің "ресми емес қорғауымен" үй қамауында болды, дәрігерлерге, адвокаттарға немесе өзі таңдаған келушілерге рұхсат берілмеді. Сонымен қатар, қылмыс орны және дәлел ретінде қарастырылатын барлық заттар, соның ішінде доктор Шазияның киімдері де, зардап шекті немесе жойылды. Бірнеше күннен кейін отбасы хабардар болғанда, доктор Шазияға және оның отбасына үнсіздік сақтауды және зорлау ісін тіркеуден немесе БАҚ-қа сұхбат беруден бас тартуды ПPL компаниясының өкілдері талап етті, олар зорлау фактісін БАҚ-қа мойындамады. Күйеуі Халидтің айтуынша, оның әкесі Халидтен ажырасуды талап еткен, себебі ол оның зорлануы отбасының абыройын даққа айналдырды деп ойлады. Халид бас тартты. Сондықтан әкесі Шазияны өлтіру үшін халықты жинады. Оның ісі Белуджистан провинциясындағы Бугти тайпасының наразылығына әкеп соқты, нәтижесінде бірнеше апта бойы елдің көп бөлігіне газ жеткізілімі тоқтатылды. Кейбір мәліметтер бойынша, көтерілісті басу үшін 10 000-ға жуық әскер мен полиция шақырылды. Пәкістан билігі Бугти тайпасына шабуыл жасағанда, президент Мушарраф тайпа мүшелеріне "не болғанын түсінбейтіндерін" уәде берді, және Бугти тайпасына жасалған шабуылдар күшейді. Кездегі Пәкістан президенті Первез Мушарраф ұлттық теледидарда "капитан Хаммад" деп аталған күдікті офицердің "кінәсіз" екенін мәлімдеп, оқиғаға араласты, бұл Мушаррафқа, өзінің әскери адам екенін еске салатын сынға ұшырады. Саясаткерлер де, Пәкістанның адам құқықтары жөніндегі адвокаты Асма Жахангир де бұл мәлімдемеден кейін өз наразылықтарын білдірді.
Her husband, Khalid, in Libya at the time, rushed back to Pakistan to be reunited with his wife. With his support, Shazia reported the crime. Following the report, for a period of 2 months, she was put under house arrest in a house in Karachi under the "unofficial protection" of the police, army and Musharraf officials and was not allowed access to doctors, lawyers or visitors of her choice. In addition, the crime scene and anything that could be considered as evidence, including the clothes of Dr. Shazia, were tampered with or destroyed. When her family was informed some days later, Dr. Shazia and her family were told to keep quiet and dissuaded to register the rape case or speak to the media by the PPL Company representatives, who denied the rape to the media. Her husband Khalid said, his grandfather demanded that Khalid divorce her, because he felt, her rape had rendered her a stain on the family honour. Khalid refused. So the grandfather assembled a mob to kill Shazia. Her case led to a violent uprising by the Bugti tribe in Baluchistan province, disrupting the supply of gas to much of the country for several weeks. By some accounts, up to 10,000 soldiers and police were brought in to quell the rebellion. As the Pakistani authorities attacked the Bugti, President Musharraf promised that the tribesmen would "not know what hit them." and attacks on the Bugti tribesmen were intensified. An unusual development occurred, when the then Pakistani President Pervez Musharraf entered the controversy, stating on national television, that the accused officer, named as Captain Hammad, was "not guilty", which led to criticism of Musharraf, a military man himself. Both politicians as well as Pakistani human rights lawyer, Asma Jahangir voiced their criticism and concerns following the statement.
Қауіптер
Би-Би-Сиге берген сұхбатында доктор Шазия көп рет қорқытуға ұшырағанын айтты. "Мен қанша рет қорқытқанымды тілмен жеткізе алмаймын. Менің өмірім шыдайтын болмай қалды. Мен әлі де үрейленем". "Менің бүкіл мансабым, күйеуімнің мансабы сияқты, құлатылды. Сондықтан біз елден кетуге мәжбүр болдық". "Мен әділет іздеудің орнына Пакистаннан қуылдым. Мен Пакистанды тастағым келмеді, бірақ таңдау жоқ еді". Доктор Шазия және оның күйеуі билік өкілдері оларды қорқытып, елден кетуге бұйрық бергенін мәлімдеді.
In an interview with the BBC, Dr. Shazia said that she was threatened many times. "I cannot tell you how many times I was threatened. My life was made impossible. I am still terrified." "My whole career was destroyed, as was my husband's. That was why we left our country." "Instead of getting justice, I was hounded out of Pakistan. I never wanted to leave Pakistan, but had no choice." Dr. Shazia and her husband alleged that the authorities threatened them and ordered them to leave the country.
Жер аудару
2005 жылдың 18 наурызында доктор Шазия күйеуімен бірге Пакистаннан Лондонға (Ұлыбритания) ұшақпен кетті. Ол Канададағы туыстары бар екенін айтып, баспана сұрады, бірақ оның өтініші қабылданбады. 2006 жылдың 28 ақпанында МакКеннаға берген сұхбатында Шазия: "Мен әділдікке қол жеткізе алмадым және өмірімнің соңына дейін осыған өкінемін" деді.
On 18 March 2005, Dr. Shazia and her husband left Pakistan on a flight to London, The United Kingdom. She applied for asylum in Canada, where she has relatives, but her application was refused. In the interview with McKenna Shazia was quoted saying "I did not get justice and I will regret that for the rest of my life" on 28 February 2006.
Салдары
Шазия Халид қазір Пәкістандағы әйелдерге қатысты әлеуметтік және құқықтық мәселелер туралы айтатын және әйелдердің адам құқықтарын қолдайтын адамға айналды. 2008 жылдың қыркүйек айында тағы бір зорлау оқиғасы тіркелді, онда Суидегі «Пәкістан Петролиум Лимитед» (ППЛ) колониясында Фирдаус Биби есімді жесір әйел топтық зорлауға ұшырады. Дере Бугтидегі полиция деректеріне сәйкес, осы оқиғаға қатысты ППЛ-дың тоғыз қызметкері мен Қорғаныс қауіпсіздік қызметінің (ҚҚҚ) қызметкерлеріне қарсы қылмыстық іс тіркелді.
Shazia Khalid has since become a spokesperson about the social and legal challenges women face in Pakistan today and advocate of women's human rights. Another rape case was reported in September 2008, where a widow resident named, Firdaus Bibi, was gang raped in the Pakistan Petroleum Limited Colony at Sui and a case was registered against nine officials of the PPL and Defence Security Guards (DSG) in this connection according to the police sources from Dera Bugti.