Кіріспе

Венесуэла президенті 1993-1994 жылдары

Рамон Хосе Веласкес Мухика (28 қараша 1916 – 24 маусым 2014) – венесуэлалық саясаткер, тарихшы, журналист және заңгер. Ол 1993 және 1994 жылдар аралығында Венесуэла президенті қызметін атқарды.

Түпнұсқасы мен жеке өмірі

Веласкес 1916 жылғы қарашада Тачира қаласында дүниеге келген. Оның ата-анасы – журналист және газеттің түзеушісі, сондай-ақ педагог Регина Мухика болған Рамон Веласкес Ордонес. Алғашқы білімін ол өз туған қаласында ата-анасынан үйренген. Бастауыш білімін Сан-Кристобаль-Симон-Боливар қаласында аяқтаған. 1935 жылы Лицео Андрес Белло орта мектебін бітіру үшін Каракасқа сапар шекті. Веласкес жоғары білімін Венесуэланың Орталық университетінде алды, онда 1942 жылы әлеуметтік және саяси ғылымдар бойынша философия докторы ғылымын қорғады және 1943 жылы заңгер мамандығын бітірді.

Жазушы

Веласкес 1941 жылы Últimas Noticias газетінде тілші болып жұмыс істеді. Веласкес екі рет El Nacional газетінің президенті болды (1964-1968 және 1979-1981 жылдары). Ол Венесуэланың саяси тарихына арналған көптеген кітаптардың авторы, және өмірінде Венесуэланың ең көрнекті тарихшысы деп есептелді. Ол Ұлттық тарих академиясының президенті болды.

Мемлекет адамы

Маркос Перес Хименес диктатурасы кезінде Веласкес «Диктатураның қара кітабы» (Libro negro de la dictadura) жинағын құрастырудағы рөлі үшін бір жылға бас бостандығынан айырылды. Осы кітаптағы құжаттар диктаторлық кезеңдегі қылмыстарды әшкерелеуге көмектесті. 1958 жылы Венесуэла демократияға өткелі келе, Веласкес Тачира штатынан Венесуэла Сенатына, ал кейін Миранда штатынан Венесуэланың депутаттар палатасына сайланды. Ол Ромуло Бетанкур үкіметі кезінде Президент Әкімшілігінің Бас хатшысы (штаб бастығы) қызметін атқарды. Содан кейін ол Ұлттық Конгресс құрамына енді. Рафаэль Кальдераның президенттік мерзімінде Веласкес 1969 жылдан 1971 жылға дейін Байланыс министрі болды. 1984 жылдан 1987 жылға дейін ол «Мемлекеттік реформа жөніндегі комиссия» (Comisión para la Reforma del Estado - COPRE) төрағасы қызметін атқарды.

Төраға

1993 жылы президент Карлос Андрес Перестің импичментінен туындаған дағдарыстың нәтижесінде Конгресс Веласкесті Республика Президенті етіп тағайындады, конституциялық кезең 1994 жылы аяқталды. Ол 1993 жылдың 5 маусымынан 1994 жылдың 2 ақпанына дейін қызмет етті. Елде кеңінен құрметтелген тұлға болғандықтан, оның кандидатурасына осындай міндетті жүктеуге жалпы келісім болды. Каракса және айналасындағы аймақтарды саз сулар шайып кеткеннен кейін құтқару жұмыстарына шамамен 1400 жұмысшы мен еріктілер, сондай-ақ Қызыл Крест еріктілері мен 800 өрт сөндіруші қатысты. Дауылдан зардап шеккендер уақытша Фуэрте Тиуна әскери базасында орналастырылды. Жолдардан құлаған ағаштар мен саз тез арада тазартылды, бірақ көптеген жолдар қосымша саз көшкіні қаупіне байланысты бастапқыда жабық қалды. Үкіметке есірткі сатушы Ларри Товар Акуньяға жасалған «наркоиндульто» көлеңке түсірді, осы оқиғада Президент Әкімшілігінің жеке хатшылығы Президенттің заңсыз қолтаңбасын алып, белгілі есірткі сатушыны босатуға рұқсат берді. Оның қысқа мерзімдік үкіметі кезінде Banco Latino банкінің банкротқа ұшырауы, одан кейін валютаның елден шығуы және Техериас қаласындағы трагедия сияқты оқиғалар орын алды. Оның үкіметтік шараларының бірі – Ұлттық Конгресске берілген өкілеттіктер аясында қосылған құн салығын енгізу болды.

Жеке өмір және өлім

1948 жылы Рамон Хосе Веласкес Лигия Бетанкур Мариньоға (1920 – 14 шілде 2008) үйленді, ол 1993 жылдан 1994 жылға дейін Венесуэланың бірінші ханымы болды. 2014 жылдың 24 маусымында Веласкес 97 жасында табиғи себептерден қайтыс болды. Ол бұрынғы президент Хайме Лусинчи 2014 жылдың 21 мамырында қайтыс болғаннан кейін 5 апта өткен соң дүние салды.