Кіріспе

Мушриктердің араб басшысы (шамамен 570–624)

Амр ибн Хишам ибн әл-Мүгира (عمرو بن هشام بن المغيرة', шамамен 570 – 624 жылдың наурыз айы) – ислам пайғамбары Мұхаммедке қарсылық көрсеткен мушриктердің Меккедегі Құрайыш тайпасының көпқұдайшыл басшысы. Ол Исламға қарсылықтың ең белгілі желішісі болды. Мұсылмандар оны Абу Жәһл (أبو جهل) (сөзбе-сөз "надандықтың әкесі") деп атайды. Меккеде Құрайыш тайпасының Бану Махзум руында дүниеге келген Амр, исламға дейінгі арабтар арасында Әбу әл-Хакам ("Даналардың әкесі") деп танылған. Мұхаммед бірқұдайлықты уағыздағаннан кейін, Амр оған қарсы шығып, ерте мұсылмандарға жиі шабуыл жасады. Ол Сумайя және Ясир ибн Әмір сияқты көптеген мұсылманды қуғынға түсірді. Мұсылмандарға жасаған қатыгездықтары үшін Мұхаммед оған Абу Жәһл ("Надандықтың әкесі") және Фараон әл-Умма ("Ұлттың Фараоны") деген лақап аттар берді. Мединаға хижреттенгеннен кейін, Амр Мединаға шабуыл жасап, мұсылмандарды өлтіру үшін көптеген көпқұдайшыларды жинады. 624 жылдың наурыз айында Амр Бадр шайқасында мушриктерге басшылық етті, онда ол Муад ибн Амр және Муаувид ибн Амр деген екі бауырдан жарақат алды және ақырында Абдалла ибн Масудпен өлтірілді.

Ата-бабалары мен ерте өмір

Амр шамамен 570 жылы Меккеде дүниеге келген. Оның әкесі Хишам ибн әл-Мүгира, Хиджаз (Батыс Арабия) Меккесіндегі жергілікті дау-жанжалдарды шешетін төреші болған. Ол Құрайш тайпасының басты руы – Бану Махзумға жатқан, Меккенің исламға дейінгі аристократиясының өкілі еді. Хишам "Мекке мырзасы" деп белгілі болды және оның қайтыс болған күні Құрайш тайпасының күнтізбесінің басталуы ретінде пайдаланылды. Амрды ибн әл-Ханзалия деп те атаған, бұл оның анасы Ханзала руынан екенін көрсетеді.

Өмірбаян

Оның лақабы Әбу әл-Хакам (أبو الحكم) (сөзбе-сөз "даналық үкімдерінің әкесі") болған, себебі ол мүшріктер тарапынан терең білімділікке ие адам, ал Құрайш ақсақалдары оны өткір ойлы және түсінікті деп санаған, оның пікіріне сеніп, өздерінің кеңесінің элиталық мүшесі ретінде оған сүйенген. Ол тіпті отыз жасында да Һаким ибн Хизамға тиесілі Дар ан-Надвада өткізілетін арнайы жиналыстарға қатысқан, әйтсе де, осы жеке жиналыстарға кіру үшін кемінде қырық жас болу керек еді. Амр ибн Хишам Мұхаммедке қарсы шығып, оның үйретулерін қабылдамады. Осы жағдайда Мұхаммед оны Әбу Жәһл (أبو جهل) (сөзбе-сөз "надандықтың әкесі") деп атады. Мұхаммед: «Кім Әбу Жәһлді ‘Әбу әл-Хакам’ деп атаса, ол үлкен қателік жасады. Ол Алладан осы үшін кешірім сұрауы керек», – деді. Амр сондай-ақ Асад әл-Ахлаф деп танымал болды, себебі ол Ислам мен Мұхаммедке қарсы күресуге ант берген қарсыластар тобының арыстаны болды. Амр ибн Хишамның тізесінде бір із қалған, ол Абдулла ибн Масудқа Бадр шайқасында Құрайш сарбаздарының арасында оны анықтауға көмектесті. Амр ибн Хишам Мұхаммедпен шамамен бір жаста болған. Жастық шағында бір күні олар 'Абдулла ибн Жуданның үйіндегі дастархан басында бірге отырғанда, Мұхаммед ибн Хишамнан сұйық болған, оны итеріп жіберіп, тізесін бүктірген, соның салдарынан біреуі терең сызат алған, ол өмір бойына із қалдырған. Бұхаридің сөзінше, Амр мұсылмандарға түрлі дәрежеде "жаулық" көрсеткен басшылардың бірі болды. Амр Хишам Мұхаммедтің жария түрде уағыздауын бастағанына қарсылық көрсетті. Мұхаммедке қарсылық тудырған себептер:

Бану Махзум мен Бану Абд Манаф арасындағы билік күрес

Амр ибн Хишам бірде түнде Мұхаммедтің үйінде дұға оқып жатқанын тыңдауға "жасырын" шықты, Әбу Суфян мен Әл Ахнас ибн Шұрайқ та солай істеді. Әрқайсысы тыңдайтын орынды таңдады, бірақ ешкім әріптесі қайда отырғанын білмеді. Олар түн бойы оны тыңдап, таң атқанда тарасты. Үйлеріне қайтып бара жатқанда кездесіп, бір-бірін кінәлады. Бірі екіншісіне: "Енді осылай істеме, егер біреу сені көрсе, күдік тудырады", - деді. Дегенмен, олар келесі екі күн бойы осылай жалғастырды. Кейін Амр әл Ахнас ибн Шарикке: "Біз Бану Абд Манафпен мәртебе мен бедел үшін бәсекелестік еттік. Олар халықты тойдырды, біз де тойдырдық. Олар садақа берді, біз де бердік. Олар халыққа көмектесті, біз де көмектестік. Осылай теңесіп қалдық. Енді олар: 'Біздің арамыздан аспаннан уахи алатын пайғамбар келді' дейді. Біз олармен қалай бәсекелесе аламыз? Аллаға ант етемін, біз оған ешқашан сенбейміз және оның хабарын қабылдамаймыз!"

Әл Мүғира ибн Шу‘ба, Таифтен келген адам, бір күні Меккеге келді. Ол ибн Хишаммен бірге көшеде келе жатқанда Мұхаммедке кездесті. Мұхаммед Амр ибн Хишамды Исламға шақырып: "Неге Исламды қабылдамай, мені Алланың елшісі деп сенбейсің?" деді. Амр ибн Хишам: "Уа, Мұхаммед, біздің құдайларымызды қарғауды қашан тоқтатасың? Егер сен өзіңнің миссияңды орындағаныңды куәландырғың келсе, біз куәлік етеміз. Егер сен шындықты айтып тұрғаныңды білсем, сені қазірден бастап еріп кетер едім", - деді. Сосын Мұхаммед кетіп қалды. Амр ибн Хишам Әл Мүғираға қарап: "Мен оның шындықты айтып тұрғанын білемін, бірақ мені бір нәрсе тоқтатады. Құсай ибн Килаб ибн Мурраның ұрпақтары әл-Хижабаны (әл-Каабаның күзетшілігі және кілтін сақтау), Сиқаяны (Замзамды күзету және қажыларды тойындыру), әл-Ифаданы (сауда-саттық және коммерция билігі), әл-Лиуаны (жауынгерлік ту билігі), қарулы күштер билігі және ан-Надуаны (Құрайыштардың кеңесі) қалаған. Біз олардың барлығынан бас тартып, олармен бәсекелесе бастадық. Енді біз теңесіп қалғанда олар: 'Біздің арамызда пайғамбар бар' дейді. Біз олармен қалай бәсекелесе аламыз? Аллаға ант етемін, біз бұған ешқашан келіспейміз!"

Мұсылман дінін қабылдағандарды қудалау

Амр ибн Хишам Меккеліктерді мұсылмандарға қарсы қоздырды. Бір адамның ислам қабылдағанын естігенде, егер ол әлеуметтік жағдайы жоғары болса және оны қорғайтын туыстары болса, оны жазғырып, қорлайтын: "Әкеңнің дінін тастадың, ол сенен жақсы еді. Біз сені ақымақ деп жариялаймыз, абыройыңды жоямыз және қадір-қасиетіңді түсіріп жібереміз". Егер ол саудагер болса, "Біз саудаңды бойкоттаймыз және сені тірліксіз қалдырамыз" дейтін. Ал әлеуметтік жағдайы төмен болса, ұрып-соғып, халықты оған қарсы айдап салар еді. Сондықтан көптеген құлдар Хишамның "зор қатыгездігіне" ұшырады. Амр ибн Хишамның құлдары қателік жасаса, олардың үстіне ауыр тастар салып отыратыны айтылады. Көпқұдайшыл Құрайшқа қарасты құлдар ең ауыр жазаға тартылды. Хишам Харита бинт әл-Муаммильді, осындай құлдардың бірін, дінге кіргені үшін осылайша ұрып-соғып, көзін жоғалтты. Сондай-ақ, ол Аммар ибн Ясирдің анасы Сумайяға шабуыл жасап, найзамен жеке жерінен жаралап, өлімге жеткізді. Ол Ислам жолында шейіт болған алғашқы мұсылман әйел болды. Хишам Аммардың әкесі Ясир ибн Амирді және оның інісі Абдулланы да қудалап, оларды көз алдында азаптап өлтірді. Амр ибн Хишам бірде Абдулла ибн Масудты тырнап, Меккеде ұрып тастаған.

Бану Ираштан келген адам

Хишамның "қудалауы" тек өз халқына ғана емес, оның "қателігі" Меккеден тыс халыққа да қатысты. Бір күні Ираш тайпасынан келген бір адам Меккеге келіп, Хишамның одан ақша алмастан түйе сатып алғанын айтып шағымданды. Ирашлик адам көмек сұрағанда, оны Мұхаммедке бағыттап, дау-жанжал шығаруға тырысты. Мұхаммед оны Хишамның үйіне алып келіп, Хишамға ирашликке тиіс ақшасын беруді бұйырды. Хишам дереу ақшаны әкеліп берді, беті қатты сарысып, қорқынышпен толған күйде. Қурайыштар бұған ренжулі болды және кейін Хишамды сарказммен кінәлады. Ол: «Әй, сендер! Есігімді қаққан дыбысты естіген бойда, қорқыныштан дірілдеген, қатты дауіс естідім. Не екенін көру үшін қарасам, басымнан биік тұрған, ең зор әрі қатыгез түйе еді. Аллаға ант етеймін, егер мен кешіксеме немесе бас тартсам, ол мені тірідей жеп қояр еді!» деді.

Мұхаммед Меккеде болғанда, Абсиниядан (немесе Нажраннан) жиырмадай христиан оның жайлы хабар естіп, оның қасына келді. Мұхаммед олардың барлық сұрақтарына жауап беріп, оларға Құран оқыды. Олардың көздерінен жас ағылып, Ислам дінін қабылдады. Хишам олар кетіп бара жатқанда тоқтатып, «Алланың құтысы болсын, қандай жаман топсыңдар! Сендердің үйіңдегілер сендерді осы кісі туралы ақпарат әкелу үшін жіберді, ал сендер онымен отырған бойда дініңнен бас тартып, оның айтқандарына сендіңдер. Сендердей ақымақ топты біз көрген емеспіз», деді. Олар: «Сендерге бейбітшілік болсын. Біз сендермен бекер дауласпаймыз. Бізде өз дініміз, сендерде өз дініңдер. Жақсылықты іздеуден біз жаңылған емеспіз», - деп жауап берді.

Мұхаммедке қарсылық

Ислам кітабында Хишам: «Мен Алланы куә қылып, ертең оны көтеріп-көтере алмайтын таспен күтемін. Ол намаз оқып жатқанда, оның бас сүйегін жарып тастаймын. Маған қиянат жасасаңдар да, қорғасаңдар да, Бану Абду Манаф содан кейін қалағанын істесін», – деді. Құрайыштар оған сатқындық жасаймыз деді. Таң атқанда Хишам бір тас алып, Мұхаммедті күтіп отырды. Пайғамбар (оған Алланың игілігі мен сәлемі болсын) намаз оқып тұрғанда, Құрайыш жиналып, не болатынын күтіп отырды. Хишамның міндеті осы еді. Пайғамбар (оған Алланың игілігі мен сәлемі болсын) сәждеге келгенде, Хишам «тасты алып, оған қарай жүгірді. Оған жақындағанда, жолына түйе айғыры келіп тосқауыл жасады». Құрайыштар оған не болғанын сұрады. Ол: «Аллаға ант етеймін, оның басын, иығын және тістерін бұрын ешқашан көрген емеспін, мені жейді деп ойладым», – деді. Абдулла ибн Аббас (р.а.) риуаят еткен: «Егер мен Мұхаммедті Қағбада намаз оқып тұрғанын көрсем, оның мойнына басқандар едім». Пайғамбар (оған Алланың игілігі мен сәлемі болсын) бұны естігенде: «Егер ол (адам) осылай істесе, періштелер оны алып кетеді», – деді. Бірде Пайғамбарымыз (с.ғ.с.) Қағбаға келіп, намаз оқып тұрғанда, бір кісінің қолынан бір құлпырақ шықты. Хишам өзінің кейбір жолдастарымен бірге отырды. Олар: «Кім оның ішегін алып келіп, Мұхаммедтің (с.а.у.) арқасына құйып, сәждеге отырғызады?» – деп сұрады. Олардың ең бақытсыздары тұрып, оны әкелді. Ол Пайғамбар (с.ғ.с.) сәждеге дейін күтті де, оны арқасына, иығының арасына қойды. Мен қарап тұрдым, бірақ ештеңе істей алмадым. Менде оларға қарсы тұра алатын адамдар болса екен деймін. Олар күліп, бір-біріне құлап түсті. Сонда Пайғамбар (с.ғ.с.) сәждеге жығылып, басын көтермей тұрды. Ол басын жоғары көтеріп, үш рет: «О, Аллам! Құрайшты жазалаңдар!» деді. Сондықтан да олар бұл қалада дұғалар мен сиынулар қабыл болады деп сенгендіктен, Пайғамбар оларға қарсы Алланы шақырғанда Хишам мен оның серіктері үшін ауыр болды. Ол: «О, Аллам! Әбу Жахл, Утба ибн Рабиа, Шайба ибн Рабиа, Әл Уалид ибн Утба, Умайя ибн Халаф және Уқба ибн Әбу Муитті жазалаңдар (ол есімін есімде сақтай алмайтын жетіншісін атап өтті). Мен (осы күнгі) өмірімді Өзіне бағыштаған Алламен ант етемін: Мен (Құдайдың) Елшісі (оған Алланың игілігі мен сәлемі болсын) Бәдірдегі құдықтардың қалыбында санап алған адамдардың мәйітін көрдім. Немересі Омар ислам дінін қабылдағаннан кейін, ол Хамза ибн Абд әл-Мұтталибті қоса алғанда, мұсылмандар тобымен бірге Қағбаға қарай аттанды. Омар өз сенімін мушриктер алдында жариялады, ашуланған Амр ибн Хишам өз адамдарын Омарға шабуылға жіберді. Ұтба ибн әл Рабия бірінші болып Омарға шабуыл жасады, бірақ Омар Ұтбаны қатты ұрып, соңғысын жарақаттады. Омар Қағбаға барып, ашық дұға етті, Амр мен Әбу Суфян ашуланып қарап тұрды. Құран Кәрімде Құрайштың көпқұдайшылары Мұхаммедтен пайғамбарлығын дәлелдеу үшін мүмкін емес нәрселерді талап еткені айтылған. Бірде Хишам басқа басшылармен бірге, соның ішінде әл Уалид ибн әл Мүғира, әл Аас ибн Уаил, әл Аас ибн Хишам, Асвад ибн Абд Ягут, әл Асвад ибн әл Мутталиб, Замға ибн Асвад, Надир ибн әл Харит Мұхаммедтен: «Егер сіз шынымен пайғамбар болсаңыз, онда айды екіге бөліңіз, сонда бір жартысы Әбу Қубайс тауының үстінде, екінші жартысы Қуақиян тауының үстінде көрінеді». Мұхаммед: «Егер мен мұны жасасам, сіз мұсылман боласыз ба?» – деп сұрады. Олар келісті. 14-ші түні, ай толғанда Мұхаммед «Алладан керемет беруін сұрады». Ислам дінінің жазбаларына сәйкес, Жәбірейіл оған Алла «дуасын қабыл еткенін» айтқанда, ол бұл туралы Мекке тұрғындарына хабарлаған. Исламның жазбаларына сәйкес, көпқұдайшылар «айдың жарылуына куә болды». Мұхаммед мұсылмандарға: «О, Әбу Салама ибн Абдул Асад! Арқам ибн Әбиул Арқам! Куә болыңдар!» деді. Алайда, көпқұдайшылар: «Әбу Кабшаның ұлы сені (пайғамбарлық еткен) сәждеге түсірді», – деді. Кейбіреулері: «Егер Мұхаммед бізді (пайғамбарлық еткен) сәждеге түсірсе, онда ол барлық адамдарды (пайғамбарлық еткен сәждеге) түсіре алмас еді» – деді. Сонда айдың екіге бөлінгені туралы халыққа айтылды. Алайда, көпқұдайшылар «Исламды қабылдамады». Олар: «Бұл - сиқыр», – деді. Олар: «Әбу Талибтің жетім баласы сиқырмен аспанды бүлдірді», – деді. (Сахих әл-Бухари 3636, 3638) Хишам әл-Сафада Мұхаммедті көріп, оны қорлады және өзін өте қорлай отырып, дінін жамандап, оның беделін түсіруге тырысты. Мұхаммед оған жауап бермеді. Енді (қауымнан) босатылған әйелдің иесі - Абдулла ибн Джудән ибн Амр ибн Кағб ибн Сад ибн Тайм ибн Мура. Ол үйінде осы оқиғаны тыңдап отырды. Ол кеткен соң, Құрайыш жиналысына, Қағбаға барды және онда отырды. Біраз уақыттан соң Һамза ибн Абдул Мутталиб, иығында садағы ілініп, аң ауынан оралды, өйткені ол аң ауғады және жиі шығып аң аулайтын. Ол аң ауынан келген соң, үйіне бармай, Қағбаны толық айналып, содан кейін Құрайыш жиналысының жанынан өтіп, оларға сәлемдесіп, сөйлесетін. Ол Құрайыштың ең күшті және ең бекем адамы еді. Мұхаммед үйіне қайтып келгенде, ол осы әйелдің жанынан өтті, ол оған Амр ибн Хишамның енді оның жүрегін ауырлатқан туысы Мұхаммедке қалай қарағанын, оны тыныш отырған жерінде қорлағанын, қарғағанын, жамандық жасағанын және Мұхаммедтің бір сөз де айтпағанын сұрады. Һамза ашуға толы болды, себебі Алла оны құрметтеуді қалағандықтан, ол жүгіріп кетті, ешкімге сәлем бермей, Хишамды кездестіргенде жазалау үшін. Мешітке келгенде, ол оны адамдардың арасында отырғанын көрді және оған дейін жетіп, үстіне садағымен күшті соққы берді, «Мен сені қорласаң, мен оның дінін ұстанып, оның айтқанын айтсам, мені де соққыға ал!» деді. Бану Махзумның кейбіреулері Хишамға көмектесу үшін тұрғысы келді, бірақ ол: «Абу Умараны тастаңдар, Аллаға ант етеймін, мен оның жүрегін ауырлаттым», – деді. ‘Айяш ибн Әби Рабиа Хишамның әкесінің туысы және анасының бауыры еді. ‘Айяш Мәдинаға көшкен ерте мұсылмандардың бірі болды. Хишам «оны Меккеге қайтаруды жоспарлады». Сондықтан, ол өзінің бауыры Харитпен бірге Мәдинаға барды және ‘Айяшқа анасының ауруы туралы жалған әңгіме айтты, оның сезімін ояту үшін. Хишам сондай-ақ «анасы оны қайта көргенше отырмаймын және шашымды тарамаймын деп ант еткенін» өтірік айтты. ‘Умар ибн әл-Хаттаб оны ескертіп: «Бұл адамдардың сені дініңнен адастыруға тырысуы, сақтаныңдар, егер сіздің анаңызға биттер мазаласа, ол шашын тарап, ыстықтан қорғанады», – деді. Бірақ ‘Айяш: «Мен анамның антқа берген сөзін орындаймын, сондай-ақ менде алуға болатын ақша бар», – деді. ‘Умар оған оның Құрайыштардың ең байы екенін және егер ол екі адаммен бірге бармаса, оның ақшасының жартысын бере алатынын айтты. Бірақ ‘Умар оның баруға бекінгенін көргенде: «Егер сен баруға міндетті болсаң, менің түйемді ал. Ол жақсы тұқымды және мінілуге оңай. Түсіп қалма, егер олардың сені алдауын сезсең, одан қаша аласың», – деді. Үшеуі жолға шықты, ал Хишам: «Жақын туысым, менің түйеміңе мініп алу қиын. Мен сенің арқаңа мінгім келеді», – деді. Ол келіскенде, олар түйелерін түсіріп, ауыстырды, ал жерде тұрғанда...

Бану Хашимге бойкот

Мұхаммедтің үгіттерін таратуға кедергі келтіру үшін Құрайш Бану Хашим мен Бану Мутталибке бойкот жариялады. Хишам Хаким ибн Хизамды кездестірді, оның ілесінде оның туысы таудағы шатқалда бірге болған әпкесі Хадижаға арналған ұн әкеліп бара жатқан еді. Хишам оған: «Бану Хашимге тамақ әкеліп жатырсың ба? Аллаға ант, сен және сенің тағамың осы жерден қозғалмайынша, Меккеде сені жамандап тастаймын», – деді. Әбу Бәкір ибн Хишам (р.а.) келіп: «Екеуіңнің арасында не болып жатыр?» – деп сұрады. Ол Хакимнің Бану Хашимге тамақ әкеліп жатыр десе, Хишам: «Бұл оның тәтесіне тиесілі тамақ, ол оған осы туралы хабар жіберді. Сен оның өзінің тағамын оған жеткізуіне кедергі жасағың келе ме? Ол өз жолымен кетіп қалсын», – деді. Хишам ұрысқа дейін қарсылық көрсетті, ал Әбу Бәкір ибн Хишам түйенің жақ сүйегін алып, оны құлатты, жаралады және зорлықпен таптап тастады. Бұл жағдай ақырында қоршаудағы халықпен туыстық байланысы бар әртүрлі Меккелік топтар арасында келіспеушіліктерді тудырды. Үш жылдық блокададан кейін және Мұхаммедтің миссиясының оныншы жылы Мұхаррам айында келісім бұзылды. Хишам ибн Амр, Бану Хашимге түнде жасырын түрде азық-түлік жеткізіп жүрген, Хишамның әкесінің туысы Зухейр ибн Әбу Умайя ибн әл-Муғираға барып, оны елден қуылған туыстарына көрсетілген төзімсіздікке мойын бұрғаны үшін айыптады. Зухейр әлсіздігін мойындады, бірақ Хишампен бірлесіп жұмыс істеуге және жер аударылғандарды босатуды қамтамасыз ететін қысым тобын құруға келісті. Туыстық байланыстарға байланысты бес адамнан тұратын топ келісімді жоюға және барлық қатысты баптарды күшсіз деп жариялауға бел буды. Олар: Хишам ибн Амр, Зухейр ибн Әбу Умайя ибн әл-Муғира, Әл-Мут‘им ибн Ади, Әбу Бәкір ибн Хишам (әл-Ас) және Зам‘а ибн әл-Асвад. Олар өздерінің жиналатын жерлеріне жиналып, қасиетті үйдің айналасынан өздерінің міндетін бастауға шешім қабылдады. Зухейр жеті рет айналып шыққаннан кейін, әріптестерімен бірге сол жердегі адамдарға жақындап, Бану Хашимнің туыстары ашаршылық пен экономикалық бойкоттан қасірет көргенде олардың өмірдің ыңғайлылықтарына берілгеніне наразылық білдірді. Олар бойкот шартын жыртып, келісімді бірден бұзғанша тынышпаймыз деп ант берді. Хишам жанында тұрғаннан кейін, оның ешқашан жыртылмайтынын айтты. Зам‘а ашуланып, Хишамды өтірік айтуда айыптады, келісім жасалғанын және пергамент олардың келісімінсіз жазылғанын қосты. Әбу Бәкір араласып, Зам‘аға қолдау көрсетті. Әл-Мут‘им ибн Ади мен Хишам ибн Амр екі сахабаларының шындықты айтқанын растады. Хишам, өзінің қаскөйлік мақсатына қайшы келетін қызу пікірталасқа тоқтамау үшін, мәселенің бұрын-соңды шешілгенін айтуға тырысты. (Ар Рахик Әл Махтум)

Құтқару жоспары мен хиджра

Ақырында Хишам Мұхаммедті өлтіру жоспарын ойлап тапты. Әр рудан жас, күшті, жақсы текті, ақсүйек сауыткерлерді беру керек еді. Олардың әрқайсысына өткір қылыш берілсін, содан кейін олардың әрқайсысы оған шабуыл жасап, өлтірсін. Осылайша олар одан құтылар еді, ал оның қанына барлық рулар жауапкершілік тартар еді. Бану Абду Манаф олардың бәрімен соғыса алмайтын еді және олардың бәрі салған қан ақысын қабылдауға мәжбүр болар еді. Мұхаммедтің Әбу Бәкірмен бірге қашып кеткені туралы хабарды естіген Хишам Әбу Бәкірдің үйіне асықты. Тергеу кезінде Әбу Бәкірдің қызы Асма олардың қайда екенін айтудан бас тартты. Хишам ашуға еріп, оны соншалықты қатты сапалап, бірнеше тісін шығарып, сырғасын ұшырып жіберді. Құрайш Мұхаммедтің Әбу Бәкірмен бірге қашып кеткенін түсінген соң, оларды қуу үшін Умайя ибн Халаф, Әбу Ләхаб және Хишамды қоса алған атты әскерді жіберді. Оларды аңдауға тырысып, Құрайш олардың ізімен Тау Тоғырға дейін жетті, онда Мұхаммед шындығында бір үңгірде жасырынып отырды. Қуушылардың бірі үңгірді тексеруді ұсынды, бірақ Умайя ибн Халаф оны мазақтап, үңгірдің аузындағы толыққанды торы мен бұзылмаған құс ұясын көрсетті. Хишам әлі де сенбеген жалғыз адам еді және былай деді: "Лат пен Уззаға ант етейін, олардың жақын жерде жасырынып отырғанына сенімдімін. Олар қазір бізді іздеп бақылап тұрған болар. Мұхаммед біздің көзімізге перде түсіріп, оларды көре алмаймыз". Мұхаммед уақытша қашып құтылғанмен, Хишам бас тартып, оны тірі немесе өлген күйде әкелгендерге 100 ең жақсы араб түйесін сыйлық ретінде жариялады. Сурақа ибн Малик ибн Жушум әл-Мадлажи Мұхаммедтің соңынан бірден қуа жөнелді. Оларға жақындағанда, кенеттен оның айғырының екі аяғы құмға батып, денесі сал болып қалды. Сондықтан ол одан мейірімділік тіледі. Оның жалбауына жауап ретінде Мұхаммед оның құтылуы үшін дұға етеді және олардың қайда екенін құпия ұстау және басқа қуушыларды тоқтату туралы келісім жасасу арқылы оны босатады. Мұхаммедтің Мәдинаға жеткеніне толық сенген Сурақа Меккеге оралып, өзінің керемет оқиғасын баршаға жеткізді. Сурақа Бану Мадлаж тайпасының басшысы болғандықтан, Хишам осы оқиғадан қорқып, "олардың исламды қабылдауы мүмкін" деп ойлады. Сондықтан Хишам Бану Мадлаж тайпасына хат жазып, Сурақаның адасқанын ескертті, оның қорқақтығы мен өзімшілдігі үшін оны жек көріп, оған бағынбауға кеңес берді. Алайда Сурақа бұл хатқа былай деп жауап берді: "Әбу Жахал! Аллаға ант етейін, егер сен менің атымның құмға қалай батқанын көрген болсаң, Мұхаммедтің пайғамбар екендігіне күмәнданбайтын едің. Мен оның жақын арада бүкіл Арабияны билейтініне және барлық адам оның ізбасары болатынына көз жеткіздім!"

Бадр шайқасынан бұрын

Бадр шайқасына дейін Сад ибн Муаз өздерінің мұсылман емес досы Умайя ибн Халафпен бірге үмра жасау үшін бір рет Меккеге барған болатын. Олар кездескенде, Амрмен араларына жанжал туды. Жанжал қызып кеткенде Сад оны Сирияға баратын Мекке сауда жолын тоқтатумен қорқытты. Амр Умайяға Мұхаммедтің өміріне қауіп төндіргенін айтты. Сад ибн Муаз үмра жасау ниетімен Меккеге келді және Умайя ибн Халаф Әби Сафванның үйінде тұрды, себебі Умайя өзі Шамға бара жатқанда Мединадан өткенде Садтың үйінде тұратын еді. Умайя Садқа: «Түскі ас уақытына дейін күтіп, адамдар үйлеріне қайтқанда Қағбаны тауаф ете беруге болады», - деді. Сад Қағбаны аралап жүргенде Хишам келіп: «Тауафты кім жасап жатыр?» - деп сұрады. Сад: «Мен Садпын», - деп жауап берді. Хишам: «Мұхаммед пен оның серіктеріне пана бергеніңе қарамастан, сен Қағбаны қауіпсіз айналып жүрсің бе?» - деді. Сад: «Иә», - деді, және олар дауласа бастады. Умайя Садқа: «Әбу әл-Хакамға айқайлама, ол Мекке аңғарының басшысы», - деді. Сонда Сад (Хишамға) былай деді: «Аллаға ант етемін, егер сен мені Қағбаны тауаф етуден тоқтатсаң, мен сендердің Шаммен арадағы саудаларыңды тоқтатамын». Умайя Садқа: «Дауыс көтерме» деп айта берді және оны ұстап тұрды. Сад ашуланып: «Менен алыс тұр, себебі мен Мұхаммедтің сені өлтіретінін естідім», - деді. Умайя: «Ол мені өлтіре ме?» - деді. Сад: «Иә», - деді. Умайя: «Аллаға ант етемін! Мұхаммед бірдеңе айтса, ешқашан өтірік айтпайды». Умайя әйеліне барып: «Білесің бе, сенің Йасирбтен келген (яғни Мединалық) бауырың маған не деді?» - деді. Әйелі: «Не деді?» - деп сұрады. Ол: «Мұхаммед мені өлтіретінін естідім», - деді. Әйелі: «Аллаға ант етемін, Мұхаммед ешқашан өтірік айтпайды». Бадр шайқасына (шайқасына) қатысу үшін күпірлер аттанғанда және мұсылмандарға қарсы соғыс жариялағанда, әйелі оған: «Сенің Йасирбтен келген бауырыңның айтқан сөзін есіңде ұстайсың ба?» - деді. Умайя аттанбауға шешім қабылдады, бірақ Хишам оған: «Сен Мекке аңғарының беделді адамысың, бізбен бір-екі күн бірге жүр», - деді. Ол олармен бірге кетті, соның нәтижесінде Алла оны өлтірді. Меккеліктер Мұхаммедті Мединада да тыныштықта қалдырмады. Сондықтан олар үш жүз атты әскерді бастап, Хишамды «мұсылмандарды қорқыту» үшін жіберді. Мұхаммед бірден Хамза ибн Абдул Мутталиб бастаған отыз мухаджирден (Ибн Сад, 2: 9) тұратын топты жіберді. Екі тарап теңіз жағасында (Жүхайна аймағында) бетпе-бет келіп, шайқасқа дайындалды. Оқиға қызу шағында Мәжди ибн Амр әл-Жухани араласып, оларды қаруларын түсіруге мәжбүр етті. Ол екі тараппен де бітімге келіп, тату-тәтті өмір сүрді. Сөйтіп, кездесу ешқандай ұрыссыз аяқталды. Бұл оқиғаны естіген Хишам өзінің өлеңінде қатты өкініш білдіріп, мұсылмандардан жеңіске жетуге үміттенді. Әбу Суфян ибн Харб Меккеге апат хабарламасын жіберген кезде, Құрайш шайқасқа шамамен 1000 адамды жинады. Бірде Хишам Қағбаның жамылғысын (ғилафын) ұстап, Аллаға дұға етіп, әділ тарап жеңіске жетсін деп тіледі.