Кіріспе

Солтүстік жақтағы саяси партия (1938–1945)
Люксембург партиясы

Лихтенштейндегі неміс ұлттық қозғалысы (Volksdeutsche Bewegung in Liechtenstein, VDBL) – Лихтенштейнде 1938-1945 жылдар аралығында болған нацистік партия. Ең қызықтысы, 1931 жылы еврей тегі бар неміс жазушылары және композиторлары Фриц пен Альфред Роттер Лихтенштейн азаматтығын алды. Неміс баспасөздерінің оларды экстрадициялау туралы талаптарынан кейін, Лихтенштейннің жергілікті нацистері бұл жағдайды пайдаланып, екеуін ұрлап, Роттерді ұрлау оқиғасы арқылы нацистік Германияға күштеп қайтарды. Бірақ бұл әрекет сәтсіз аяқталды және көпшілікке жария болған сот процесі Лихтенштейнде 1938 жылға дейін ресми нацистік партияның құрылуын кешіктірді. VDBL 1938 жылдың наурыз айында Австрияның аннексиясынан кейін Рудольф Шедлердің басшылығымен құрылды, ол Лихтенштейнді Ұлы Германия Рейхына қосуды жақтады. Ұйым өз идеологиясын "Der Umbruch" газеті арқылы таратты. Содан кейін сол жылы оны Теодор Шедлер басқарды.

Төңкеріс жасауға әрекеттену және партияның құлдырауы

Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін биліктегі Прогрессивті Азаматтар партиясы мен оппозициялық Патриотикалық Одақ коалиция құрды, әрқайсысына шамамен тең үлесте орындар бөліп, ВДБЛ-нің Ландтагқа өтуіне кедергі келтіру үшін. 1939 жылдың наурыз айында ВДБЛ ұқыпсыз төңкеріс жасауға тырысты, бірінші кезекте свастикаларды өртеп, неміс интервенциясын қоздыруға әрекеттенді, содан кейін Германиямен аншлюс жариялады. Көшбасшылары дерлік бірден тұтқындалды және күтілген неміс шабуылы орын алмады. Осы сәттен бастап партия 1940 жылға дейін тиімсіз болды. Бұл науқанға Лихтенштейнде 2492 адам қол қойды. Партияның 1939 жылғы сайлауға қатыса алмауы (басты партиялардың сайлау күнін құпия ұстау туралы келісімге келгеннен кейін) және Екінші дүниежүзілік соғыс басталғаннан кейін нацистік көзқарастардың күрт төмендеуі партияның уақытша тарауына себеп болды. Алайда, 1940 жылдың маусымында Альфонс Гуп басшылығымен қайта құрылды. 1941 және 1942 жылдары партия қарқынды антисемиттік үгітке қатысты, елдің болжамды "еврей мәселесін" шешуге шақырып, Лихтенштейндегі еврей отбасыларын одақтастар үшін тыңшылық жасады деп айыптады. 1943 жылға дейін партия Лихтенштейн азаматтарын Waffen SS қатарына тартуға және нацистік идеологияға жұртшылықтың қолдауын алуға тырысты, бұл Швейцарияны қатты ашуландырды.