Джон Уиздом: Британ философ және оның философиялық мұрасы
John Wisdom
Джон Уиздом (1904-1993) – британдық философ, тіл философиясы, сана және метафизика саласындағы маман. Витгенштейннің ізбасары, психоанализ зерттеушісі.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Британдық философ (1904–1993)
философ
British philosopher (1904–1993)
the philosopher
Артур Джон Теренс Диббен Висдом (12 қыркүйек 1904, Лейтон, Эссекс – 9 желтоқсан 1993, Кембридж), көбінесе Джон Висдом деп аталады, – көрнекті британдық философ, қарапайым тіл философы, сана философы және метафизик саналды. Ол Г. Э. Мур, Людвиг Витгенштейн және Зигмунд Фрейдтің ықпалында болды, ал өз кезегінде олардың еңбектерін түсіндіріп, дамытты. Висдом 1924 жылы Моральдық ғылымдар саласы бойынша бірінші дәрежелі бакалавр дипломын алды, ол алдымен Саффолк графтығындағы Алдебурғ Лодж мектебінде, содан кейін Кембридж университетінің Фитцуильям Хаусында білім алды. Оны психоанализбен қызығушылығын бөліскен туысы, философ Джон Олтон Висдоммен (1908–1993) шатастыруға болмайды.
Arthur John Terence Dibben Wisdom (12 September 1904, in Leyton, Essex – 9 December 1993, in Cambridge), usually cited as John Wisdom, was a leading British philosopher considered to be an ordinary language philosopher, a philosopher of mind and a metaphysician. He was influenced by G. E. Moore, Ludwig Wittgenstein and Sigmund Freud, and in turn explained and extended their work. Wisdom was educated at Aldeburgh Lodge School, Suffolk, and Fitzwilliam House, Cambridge, where he graduated with a first class BA degree in Moral Sciences in 1924. He is not to be confused with the philosopher John Oulton Wisdom (1908–1993), his cousin, who shared his interest in psychoanalysis.
Философиялық еңбектері
1953 жылы Витгенштейннің «Философиялық зерттеулер» атты еңбегі жарық көргенге дейін, Висдомның жазбалары Витгенштейннің кейінгі философиясы туралы ақпараттың санаулы жарияланған көздерінің бірі болды. Висдомның 1936 жылғы «Философиялық ұғымсыздық» атты еңбегі туралы Дж. О. Урмсон бұл мақаланың «жаңа философиялық көзқарасты толығымен қамтиғандықтан, философия тарихындағы маңызды кезең» екенін атап өтті. Дэвид Поулдың сөзіне қарағанда, «кейбір жағынан кем дегенде Висдом Витгенштейннің жұмысын өзінен де әрі дамытып, оның салдарына анықтап қарады». Висдом өзінің мансабының көп бөлігін Кембридж университетінің Тринити колледжінде өткізіп, Кембридж университетінің философия профессоры болды. Мансабының соңында Орегон университетінде философия профессоры қызметін атқарды. Ренфорд Бэмброу редакциялаған «Даналық: он екі эссе» (1974) атты фестшрифт оның зейнетке шығуына орай жарияланды. 1950-1951 жылдары Аристотель қоғамының президенті болды. Оның танымал «Көрінбейтін бағбан туралы ой» – Құдайдың бар немесе жоқ екендігі туралы диалектикалық тұжырым. «Аналитикалық философтар» термині алғаш рет 1931 жылы Висдомның «Бентамның анықтама теориясына қатысты интерпретация және талдау» атты еңбегінде қолданылды, онда ол Бентамның «парафразис» ұғымын түсіндірді: «шынайы бірлікке ие болған ұсынысты, ойдан шығарылған бірлікке ие болған ұсыныстан айналдыру арқылы берілетін түсіндіру». Бастапқыда Висдом «логикалық талдамалық философтарға», кейін «талдамалық философтарға» сіңдірді. Майкл Бинидің пікірінше, «Кембридждегі Висдом мен Оксфордтағы Райлдің еңбектеріндегі парафразис идеясының нақты айқындалуы аналитикалық философияның дәстүр ретінде қалыптасуының белгілі бір кезеңін білдіреді».
Before the posthumous publication of Wittgenstein's Philosophical Investigations in 1953, Wisdom's writing was one of the few published sources of information about Wittgenstein's later philosophy. Of Wisdom's 1936 "Philosophical Perplexity." J. O. Urmson remarked that as the first article "which throughout embodied the new philosophical outlook, it is‘something of a landmark in the history of philosophy." According to David Pole "in some directions at least Wisdom carries Wittgenstein's work further than he himself did, and faces its consequences more explicitly." Wisdom was for most of his career at Trinity College, Cambridge, and became Professor of Philosophy at Cambridge University. Near the end of his career he was Professor of Philosophy at the University of Oregon. A Festschrift titled Wisdom: Twelve Essays (1974), edited by Renford Bambrough, was published near the time of his retirement from the same. He was president of the Aristotelian Society from 1950 to 1951. His famous "Parable of the Invisible Gardener" is a dialectic on the existence or absence of God. The first recorded use of the term "analytic philosophers" occurred in Wisdom's 1931 work, "Interpretation and Analysis in Relation to Bentham's Theory of Definition", which expounded on Bentham's concept of "paraphrasis": "that sort of exposition which may be afforded by transmuting into a proposition, having for its subject some real entity, a proposition which has not for its subject any other than a fictitious entity". At first Wisdom referred to "logic analytic philosophers", then to "analytic philosophers". According to Michael Beaney, "the explicit articulation of the idea of paraphrasis in the work of both Wisdom in Cambridge and Ryle in Oxford represents a definite stage in the construction of analytic philosophy as a tradition".