Кіріспе
Колежио Цезарь Чавес (испан тілінде "Цезарь Чавес колледжі") – Орегон штатының Маунт-Энхель қаласында орналасқан, қабырғасыз американдық колледж. Колледж мексикалық-американдық азаматтық құқық қорғаушы Сесар Чавестің құрметіне аталған. Колежио 1973 жылы құрылып, 1983 жылы жабылды. Колежио – АҚШ-та аккредитация алған, тәуелсіз, төрт жылдық білім беретін алғашқы Чикано/Латино колледжі. 1975 жылы Солтүстік-Батыс мектептер мен колледждер қауымдастығынан кандидаттық мәртебе алды. 1977 жылы Колежио 22 түлекке диплом табыс етті, бұл көрсеткіш сол жылы Орегон университеті мен Орегон мемлекеттік университетінен бітірген Чиканолардың жалпы санынан асып түсті. Карлос Малдонадоның "Колежио Цезарь Чавес, 1973–1983: Чиканолардың білім берудегі өздігінен шешім қабылдау күресі" атты кітабында, Колежио Цезарь Чавес Сесар Чавестің өмір кезеңінде оның есімімен аталған сирек мекемелердің бірі болғаны жазылған.
Colegio Cesar Chavez (Spanish for "Cesar Chavez College") was an American college without walls in Mount Angel, Oregon. The college was named after Mexican American civil rights activist César Chávez. Colegio was established in 1973 and closed in 1983. Colegio was the first accredited, independent four year Chicano/Latino college in the United States. In 1975 it was granted candidacy status from the Northwest Association of Schools and Colleges. In 1977, Colegio granted degrees to 22 graduates, a number exceeding the combined number of Chicanos who graduated that same year from University of Oregon and Oregon State University. In his book Colegio Cesar Chavez, 1973–1983: A Chicano Struggle for Educational Self Determination, author Carlos Maldonado writes that Colegio Cesar Chavez was one of the few institutions that was named after Cesar Chavez during his lifetime.
Эволюция
Колежио қауымының көптеген мүшелері үшін ең есте қаларлық оқиға 1974 жылғы 16 мамырда болды, Сесар Чавес колледжге алғашқы рет келді. Гуадалупе залына 600-ден астам адам жиналды, олардың көп бөлігі мексикалық американдықтар, Чавесті көру және сөзін тыңу үшін. Чавес сөйлегеннің басым бөлігін профсоюздың фермерлермен күресіне арнады және бойкоттың қажеттілігін дәлелдеді. Бірақ ол сондай-ақ Колежио туралы да айтты, егер бес жыл бұрын біреу оған мексикалық американдықтар Орегонда өз колледждерін құрады десе, ол «оларды ессіз деп ойлар еді» деп мойындады. «Кім біледі?» деп қосты ол. «Бәлкім, ертең Ақ үйдің ішінде мариачи музыкасы ойнайды».
Колежио Сесар Чавес Орегон штатының Маунт-Энджел қаласында шамамен бір ғасыр бойы болған басқа да білім беру мекемелерінен өркендеді. 1888 жылы католик бенедиктин қауымы Mt. Angel Academy-ны құрды. Академия бастапқыда қыздарға арналған мектеп болған, бірақ 1897 жылы қыздарды білім беру саласында мансапқа даярлау үшін нормалды мектепке айналды. 1947 жылы Mt. Angel Normal School Mt. Angel Women's College деп қайта аталды және Солтүстік-Батыс аккредиттеу қауымдастығынан аккредитация алып, бастауыш білім беру саласында ғылым бакалавры дәрежесін берді. 1957 жылы Mt. Angel Women's College коэдукациялық колледжге айналып, Mt. Angel College деп аталды. 1966 жылға қарай Mt. Angel College қаржылық қиындықтарға тап болды, осы қиындықтарды шешу үшін екі федералдық қарыз алды және оларды кампусты кеңейтуге жұмсады. Келесі жеті жыл ішінде Mt. Angel College бір миллион долларлық қарызға батып, студенттердің саны азайды. 1977 жылы Эрнесто Лопес Mt. Angel College студенттер ісінің деканы болды, ал Сонни Монтес этникалық мәселелер директоры және аз ұлт өкілдерін іздеуші болып тағайындалды. 1972 жылға қарай Mt. Angel College-те барлығы 250 студент болды, олардың тек 37-сі мексикалық американдықтар еді. Mt. Angel College-тің қаржылық тұрақсыздығы мен студенттер санының азаюына байланысты Солтүстік-Батыс мектептер мен колледждер қауымдастығы колледждің аккредитациясын жойды. Осындай жағымсыз жағдайларға байланысты көптеген студенттер мен қызметкерлер колледжді тастап кетті. Сонни Монтес, Эрнесто Лопес және тағы төрт адам колледжді қайта бағыттап құтқаруға бел буды. 1973 жылдың 12 желтоқсанында Mt. Angel College Колежио Сесар Чавес деп қайта аталды. 1975 жылы Колежиоға Mt. Angel College-тің аккредитациясын жойған сол қауымдастықтан аккредитация алуға үміткерлік берілді. Колежио төрт жылдық колледж құруды мақсат етті, оның басқаруы негізінен мексикалық американдық немесе чикано тегінен шыққан қызметкерлердің қолында болар еді. Колежио сондай-ақ «қабырғасыз колледж» бағдарламасы деп белгілі тәжірибелік білім беру моделіне негізделген. «Колежио Сесар Чавес» деген атты таңдамас бұрын, қызметкерлер колледж үшін тағы үш атауды қарастырды: «Колежио Че Гевара», «Колежио Хо Ши Мин» және «Колежио Вирхен де Гуадалупе». Сесар Чавестің есімі оның Чикано қозғалысының маңызды тұлғаларының бірі болғандықтан, Калифорниядағы және ақырында Тынық мұхитының солтүстік-батыс аймағындағы фермерлер үшін бойкоттар мен наразылықтарды ұйымдастырғандықтан таңдалды. Тынық мұхитының солтүстік-батысындағы мексикалық американдықтардың көпшілігі Екінші дүниежүзілік соғыс кезеңінде фермерлік жұмыс іздеп аймаққа көшіп келген. Студенттер Сесар Чавестің қарызды қайта келісуге көмектесуін алды. Чикано белсенділері штат құрып, студенттерді жұмыға алды. Олар бірлесіп күнкөріс жасады және толық аккредитацияға қарай алғашқы қадамдарды жасады. Мен де оларға екі тілді білім беру саласында декан грантын алуға көмектестім. Сондай-ақ, Колежиода Мексикамен бірге халықаралық білім беру курсын бастадым. — Хосе Анхель Гутьеррес.
Қабырғасыз колледж бағдарламасы
Колехио Сезар Чавес "El Colegio Sin Paredes" ("Қабырғасыз колледж") моделі бойынша жұмыс істеді. Бұл модель студенттерге өздерінің қоғамдық ортасымен белсенді түрде қатысуға, өз білімдерін бақылауға және сыныптағы оқуларын сыныптан тыс тәжірибемен үйлестіруге мүмкіндік берді. "Қабырғасыз колледж" бағдарламасы эксперименттік колледждер мен университеттер одағы тарапынан құрылған. Бұл формат оқу бағдарламасына алуан түрлі жас топтарын қосуға мүмкіндік жасады, сондай-ақ студенттердің, қызметкерлердің және әкімшіліктің оқу бағдарламасын жасау мен іске асыруға қатысуын және ынтымақтастығын ынталандырды. Бағалаудың балама әдістері де қолдауға ие болды. Осы бағдарламада оқытушылар оқу процесіндегі жетекшілер ретінде қарастырылды. Сонымен қатар, Колехио қызметкерлері, әкімшілігі және студенттер арасындағы қарым-қатынас Колехио "La Familia" деп атаған "Отбасы" деген ұғымға сәйкес құрылды. Осы мақсатта "отбасы" мүшелері колледждің тағдырына қатысты шешімдерге қатысуға шақырылды. Мұндай құрылым студенттердің өзіндік мотивацияға және тәуелсіз білім беру жолын бастауға және жалғастыруға ұмтылуын талап етті. Колехионың негізгі білім беруі төрт сала бойынша жүргізілді: Әлеуметтік ғылымдар (антропология, экономика, саясаттану, психология, социология); Гуманитарлық ғылымдар (әдебиет, тарих, өнер, философия, тіл білімі); Табиғи ғылымдар және математика; ауызша және жазбаша екі тілде коммуникация. Әр студент әр сала бойынша 15 кредит сағатын, жалпы сомада 60 кредит сағатын аяқтауға міндетті болды. Параллель салалардан кредиттерді ауыстыруға рұқсат етілді. Студенттер алдыңғы білімдері үшін де кредит ала алатын болды.
Көшбасшылық
Колехио Сесар Чавес құрылғаннан бастап оның басшылығы үнемі ауысып отырды. Оның қысқа он жылдық тарихында Колехио төрт әкімшілік басшылыққа ие болды. Әрбір әкімшілік маңызды институционалдық дағдарыстарға тап болды. 1973 жылы Эрнесто Лопес, бұрынғы академиялық деканы және Мт. Эйнджел колледжінің міндетін атқарушы президенті, Колехионың бірінші президенті болды. Лопес бұл лауазымда бір жыл ғана қызмет етті. Лопес кеткеннен кейін әкімшілік басшы лауазымы бірлескен басшылыққа өзгертілді. Сонни Монтес әкімшілік директоры болып тағайындалды. Хосе Ромеро академиялық директор болып тағайындалды. Лопеске жүктелген ауыр міндеттерді жеңілдету мақсатында екі директорға бөлінуге шешім қабылданды. Сонни Монтес Лопес сияқты жоғары білімге ие болған жоқ, сондай-ақ ол Лопеске қарағанда жоғары білім саласында аз тәжірибе жинаған. Монтестің ұйымдастыру қабілеті және Чикано қозғалысындағы көптеген байланыстары осы кемшіліктерді өтеді. Осы Монтес-Ромеро бірлескен басшылығы кезінде Колехио Сесар Чавес 1975 жылдың 18 маусымында Солтүстік-Батыс мектептер мен колледждер қауымдастығынан аккредиттеуге үміткер ретінде танылды. Сонни Монтес 1977 жылдың қазан айында жеке және экономикалық себептермен Колехио әкімшісі қызметінен кетті. Оған Колехио басқармасына мүше болуға шақыру жолданды, ол оны қабылдады. Сальвадор Рамирес Сонни Монтеске ілесіп, 1977 жылы Колехионың бас әкімшісі болды. Тарих мамандығы бойынша магистр дәрежесін алған Рамирес 1976 жылдың ортасынан бастап Колехиода тарих пәнінің оқытушысы болып жұмыс істеді. Оның бұрынғы жұмыс тәжірибесі Колорадо университетінде және Вашингтон штаты университетінде жұмыс істеуді қамтыды. Рамирес басқарған кезеңде Колехио Тұрғын үйді жаңарту басқармасымен (HUD) келіссөздерін аяқтады. Рамирес 1979 жылы Колехиодағы лауазымынан кетті. Бұрын Колехио басқармасы мен қызметкерлерінің мүшесі болған Ирма Флорес Гонсалес 1979 жылы Колехио президенті болды. Гонсалес білім беру саласындағы бакалавр және психология саласындағы магистр дәрежесіне ие болды. Гонсалес президент болып тұрған кезеңде Колехио ең үлкен қиындықтарға тап болды: қаржылық базаны дамыту және сақтаудағы қиындықтар; 1981 жылдың маусымына қарай Колехионы аккредиттеуге дайындау; және колледжге түсушілер санын арттыру. Гонсалес президент болып тұрған кезеңде Колехио қызметкерлері арасында ішкі кикіреулер пайда болды. Осы кезде Чикано қозғалысының көптеген белсенділері Колехиоға көңілі қалды. Гонсалес Колехионың соңғы президенті болды.
Колехио Сесар Чавестің негізгі кампусы екі қабатты әкімшілік ғимараттан тұрды, ол Уэльға залы деп аталды. ("Уэльға" испан тілінде "ереуіл" дегенді білдіреді.) Бұл ғимарат Маунт-Эйнджел колледжінің құрамында болған кезде Мармион залы деп аталды және әйелдерге арналған жатақхана ретінде пайдаланылды. Уэльға залы кампустың орталығы болды және көптеген сабақтар осы жерде өтті. Уэльға залының қабырғалары үлкен мексикалық суреттерімен безендірілген, олардың кейбіреулері Диего Ривера стилінде, ал басқалары ежелгі ацтек өнерінің көшірмелері болды. Бас қабылдау бөлмесінде каминнің жанында аргентиналық революционер Че Гевараның суреті ілінген. Уэльға залының солтүстігінде Колехио студенттерінің жатақханалары ретінде пайдаланылған екі ғимарат орналасқан. Колехионың екі жеке үйі де болды. Уэльға залының тікелей артында Көркемсурет ғимараты орналасқан. Көркемсурет ғимараты Виктория стиліндегі екі қабатты фермалық үй болды. Бұл үйді 1900 жылдардың ортасында Мт. Эйнджелде тұратын Бернт отбасы салған. Маунт-Эйнджел колледжі Бернт үйін иеленгеннен кейін оны Студио Сан-Бенито деп атады. Колехио меншігінде болған кезде үй Көркемсурет ғимараты деп аталды. Көркемсурет ғимараты 1980 жылы Артур Омар Оливо отбасы оны басып алғанға дейін Колехионың көп бөлігінде бос тұрды. Мырза Оливо Колехио Сесар Чавестің алаңгері және ғимараттарды күтіп ұстау жөніндегі менеджері болды. Колехио президенті Ирма Гонзалеспен туындаған даудан кейін Оливо отбасы 1982 жылы Колехио жабылар алдында Көркемсурет ғимаратын тастап кетті. Көркемсурет ғимаратының жанында "Керамика ғимараты" деп аталған тағы бір екі қабатты үй тұрды. Керамика ғимараты мен Көркемсурет ғимараты 1980 жылдардың ортасында бұзылды. Негізгі көшенің екінші жағында, Уэльға залынан қарама-қарсы, Колехио Гуаделупа залын сақтап келді, бұл ғимарат Гуаделупа анамыздың құрметіне аталған.
Мұра
Колехио Сезар Чавес жабылғаннан кейін, ғимараттар мен аумақ бірнеше жыл бойы қолданылмай, тасталып қалды. Көп ұзамай, жеке қайырымдастырушы бұрынғы Колехионың жерін және ғимараттарын сатып алып, оны Колехионың бұрынғы иелеріне, Маунт-Энджел тауының бенедиктиндік қарындастарына қайтарып берді. Бүгінде бұрынғы Колехионың жері мен ғимараттары Сент-Джозеф паналағы ретінде пайдаланылуда. Колехионың бұрынғы ғимаратының меншігіне қайта ие болғаннан кейін көп ұзамай, бенедиктиндік қарындастар Колехио дәуіріндегі барлық қабырға суреттерін, біреуін қоспағанда, бояп тастады. Қалған бір қабырға суретінің атауы "Қабырғасыз колледж" және оны Дэниел Десига жасаған. Суретте кең шалғынды далаға көрініс беретін аркалы кіреберіс бейнеленген. Арка Колехионың қабырғасыз колледж бағдарламасын көрсетеді деп түсіндіріледі, ал фондағы кең шалғынды дала шаруаларға және Колехионың көптеген оқытушылары мен студенттерінің шаруалық жұмыста жұмыс істегеніне немесе шаруалық жұмыспен күнкөріс қамтамасыз еткен отбасылардан шыққанына сілтеме болуы мүмкін. Карлос Мальдонадоның "Колехио Сезар Чавес, 1973–1983: Білім берудегі өзін-өзі анықтау үшін Чикано күресі" атты кітабында, Колехио туралы толық көлемде жазылған жалғыз кітап ретінде, автор Колехионы "тарихтағы ең ұзақ созылған өлім" деп атайды және Колехио Сезар Чавесті зерттеу "жаңа этникалық институттарды құрушыларға мүмкіндіктерді бағалауға, проблемаларды болжауға және жаңа және күрделі институттарды құруға бағыт беруге" көмектеседі дейді. Мальдонадо Колехионың қызметкерлерінің аз және тәжірибесіз болғандықтан, жаңа колледжді ашудың қиындықтарына дайын болмағанын мәлімдейді. Ақырында, ішкі кикіреулерге ұшырап, олар жеңіліп қалды. Мальдонадо сонымен қатар Колехио қабырғасыз бағдарлама болғандықтан, қызметкерлер мен студенттер арасында қарым-қатынас сезімін қалыптастыру қиын болғанын айтады. Автор Колехио Чикано қозғалысының белсенділігі төмендеген кезде құрылғанын атап өтеді. Колехио мәдени бағдарламаларға федералдық қолдаудың азайған кезеңіндегі саяси консерватизмнің өсуімен бірге құрылды. Колехио шағын ауылдық қалада құрылды, ондағы тұрғындардың көпшілігі Колехионың алдыңғысы Маунт-Энджел колледжін ұнатпады, сондықтан Колехионы Маунт-Энджел колледжінің жалғасы ретінде қарастырды. Айналасындағы қауым мексикалық американдықтарына қатысты көзқарастарда шалалық танытты. Соңында, Колехио көптеген жергілікті фермерлерге дау тудырған адамның құрметіне аталды. Сезар Чавестің "Бірлік шаруалар" кәсіподағы Орегон штатында жұмыс істемейді. Орегон штатындағы шаруалар үшін негізгі кәсіподақ – "Pineros y Campesinos Unidos del Noroeste" (Солтүстік-Батыстағы шаруалар мен жұмысшылар). PCUN құрылуына әкелген кездесулер Колехио Сезар Чавесте өтті. PCUN-ның негізін қалаушы, марқұм Сиприано Феррел, Колехио Сезар Чавесте оқыған. 2009 жылы Орегон мемлекеттік телерадиокомпаниясы "Сезар Чавестің Орегонмен байланысы қандай?" атты мақала жариялады. Мақала сол кезде Портлендтегі көшеге Сезар Чавестің есімін беру туралы болған даулы қоғамдық пікірталасқа тоқталады. Чавеске Портлендтегі көше берілуіне қарсы болғандар кейде белсенді штатта болмағанын айтқан. Мақалада Орегон штатының Салем қаласындағы Капитолийдегі қоғамдық сөйлеу кезінде Чавесқа көмектескен адаммен сұхбат берілген. Мақала 1970 және 1980 жылдары "Колехио біздің латиноамерикандықтардың штаттағы болуының маңызды символы болды, сонымен қатар, менің ойымша, Колехио шешімін табуға тырысқан мәселеге назар аударуға тырысты, яғни латиноамерикандықтардың төрт жылдық білім беру мекемелерінен өте алмайтынына" деп мәлімдеген Колехио Сезар Чавестің алғашқы оқытушысы Джозеф Галлегоспен сұхбатпен аяқталады. Виктор Паредес Сезар Чавестің білімге қатты мән бергенін және "Осылайша, өмірінде алған ең үлкен құрмет – Орегондағы Колехио Сезар Чавес ашылуы болды" деп жазды.
Атақты түлектер
Циприано Феррел, Солтүстік-Батыс штатындағы шаруалар мен жұмысшылар одағы "Pineros y Campesinos Unidos del Noroeste" негізін қалаушы, 1977 жылы Colegio Cesar Chavez колледжін бакалавр дәрежесімен бітірді.
Colegio Cesar Chavez жинағы
Орегон мемлекеттік университеті Colegio Cesar Chavez коллекциясын сақтап, көршітеді. Бұл жинақ Артур Омар Оливоның өмірі мен қызметіне қатысты құжаттар мен фотосуреттерден тұрады. Мырза Оливо Техастағы көшпенділер лагерінде Мексикадан келген ата-анасынан дүниеге келген. Кейін отбасы Калифорния штатының Сан-Хосе қаласына көшіп, онда Мырза Оливо "Жұмыспен қамтуды оқыту орталығы" деп аталатын ұйымда жұмыс істеді. Бұл оқу бағдарламасының студенттерінің көп бөлігі латиноамерикандықтар еді және оны Сесар Чавестің Біріккен шаруалар кәсіподағы ішінен қаржыландырды. Осы кезеңде, 1960-1970 жылдары, Мырза Оливо Сесар Чавеспен дос болып кетті. 1970 жылдардың соңында Мырза Оливо отбасымен Орегон штатына көшіп, "Жұмыспен қамтуды оқыту орталығының" Орегон бөлімшесін құрды. 1970 жылдардың соңы мен 1980 жылдардың басында Мырза Оливо Colegio Cesar Chavez-те студент және ғимараттарды басқарушы ретінде жұмыс істеді, сонымен қатар ол отбасымен Орегон штатының Маунт-Энжелдегі колледж аумағында тұрды. Colegio Cesar Chavez коллекциясынан алынған материалдар жеке зерттеулер үшін қолжетімді және кейде OSU-дың көпмәдениеттік мұрағаттарына қатысты шараларында көрсетіледі.
Чикано поэзиясын оқу
Чикано ақыны Алуристаның Colegio César Chávez-де өлең оқу кешінен төрт фотосурет, шамамен 1981 жыл. Қабырғадағы Че Гевараның суретіне назар салыңыз.
Қоғамдық кездесулер мен түрлі кандидаттар
Төменде 1980 жылдардың басында Колежиодағы қоғамдық шаралардың фотосуреттері келтірілген. Қабырғаларда ацтектер тақырыбындағы суреттерді көруге болады.