Кіріспе

Германиядан келген шұжық

Тюрингия шұжығы, неміс тілінде Тюрингер Братвурст деп аталады, – Еуропалық Одақ заңдарымен қорғалған географиялық көрсеткіш статусына ие Германияның Тюрингия штатынан шыққан ерекше шұжық.

Тарих

Тюрингиялық шұжық жүздеген жылдар бойы дайындалып келеді. Тюрингиялық шұжық туралы ең ерте белгілі жазба Рудольштадт қаласындағы Тюрингия мемлекеттік архивінде, 1404 жылғы Арнштадт монастырының есебінің көшірмесінде сақталған. Ең ерте рецепт 1613 жылға дейін жетеді және Ваймар мемлекеттік архивінде сақталады, ал тағы біреуі 1797 жылғы "Thüringisch Erfurtische Kochbuch" кітабында тізімделген, онда ысталған түрі де еске алынған.

Өндіріс

Өндірісте тек ұсақ майдаланған шошқа еті, сиыр еті немесе кейде бұзау еті пайдаланылады. Еттің көп бөлігі иықтан жоғары жағынан алынады. Тұз бен қара бұрыштан басқа, қарақұмық, маржорам және сарымсақ қолданылады. Дәмдеуіштердің нақты қоспасы дәстүрлі рецепттерге немесе аймақтық талғамға қарай өзгеріп отыруы мүмкін. Барлық ингредиенттер біріктіріліп, шошқа немесе қой ішегіне салынады. Тюрингия шұжықтары, неміс шұжықтарының ондаған ерекше түрлерінен ерекше дәмдеуіштерімен (соның ішінде маржорам) және төмен майлылығымен (басқа шұжықтардағы 60%-ға дейін салыстырғанда 25%) ажыратылады. Германияның Hackfleischverordnung заңына сәйкес, шикі шұжық жасалған күні немесе кешкі сауда орыны жабылғанға дейін сатылуға тиіс. Алдын ала пісірілген шұжықтардың сақталу мерзімі 15 күн, ал жасалғаннан кейін дереу тоңазытылған шұжықтарды алты айға дейін сақтауға болады.

Дайындық

Тюрингия шұжығын дайындаудың ең қолайлы тәсілі – көмірде немесе беконмен майланған грильде қуыру. От тым күшті болмауы керек, себебі шұжық қабығы жарылып кетпеуі тиіс. Дегенмен, бетіне қызғылт түс түсуі қажет. Грильдеу кезінде шұжықтарға кейде сыра шашыратылады. Әдетте, Тюрингия шұжығы тілінген бөлкеге салынып, қышамен беріледі.

Тюрингия мәдениеті

Тюрингия тұрғындары үшін грильденген Тюрингия шұжығы тек жергілікті тағам ғана емес. Гриль – Тюрингия мәдениетінің өзегі. Грильді суыту үшін көбінесе судың орнына сыра қолданылады, ал грильдің түрі – қағида мәселесі. Мұстард, әсіресе жергілікті, дәстүрлі дәмдеуіш болып табылады. Ең көп қолданылатыны – Ерфурттағы жергілікті азық-түлік компаниясының "Борн" мұстардсы. Кейбір аймақтарда кез келген қосымша, тіпті мұстардты да пайдалану қатаң түрде тыйым салынған. Тюрингияның шығысында "Баутцнер" мұстардсы көбірек қолданылады. 2006 жылы Арнштадт маңындағы Вахсенбург қауымының бір бөлігі Холцхаузенде Deutsches Bratwurstmuseum ашылды – бұл Тюрингия шұжығына арналған алғашқы мұражай. 2016 жылы Уаймардағы жыл сайынғы пияз фестивалінде бұзау еті мен тауық етінен жасалған кошер Тюрингия шұжығы таныстырылды, ол Рош-Хашана мен Йом-Киппур аралығында өтті. Тюрингия губернаторының сөзінше, кошер шұжықтың енгізілуі әлеуметтік желілерде "жек көруге толы, дінге қарсы көзқарастар мен ұлттық-социалистік клишелерді" қамтитын пікірлерге әкеп соқты.

Солтүстік Америка

Солтүстік Америкада "Тюрингер" термині "Тюрингер" сервелатын – жазғы шұжыққа ұқсас, түткіленген, жартылай кептірілген шұжықты білдіреді. Ол сиыр етінің орташа есімділігінен тұз, консерванттар, дәмдеуіштер (әдетте құрғақ горчица қосылады) және сүт қышқылы бактерияларымен араластырылып жасалады. Шұжық талшықты қабыққа салынып, түтінделген соң кептіріліп, пісіріледі. Hormel Foods Corporation және Usinger's компаниялары, сондай-ақ көптеген аймақтық өндірушілер мен шағын ет дүкендері осы технология бойынша шұжық өндіреді.

Люксембург

Тюрингиялық шұжықтарға Еуроодақта қорғалған географиялық аймақ статусы берілгенге дейін, Люксембург шұжығының бір түрі жергілікті жерде "Тюрингер" деп танылатын. Қазір ол "Lëtzebuerger Grillwurscht" деп аталады.